Res Publica - Spes Publica

Δεν συνηθίζω να επαναδημοσιεύω άρθρα τρίτων, ιδίως χωρίς ανάλυση ή σχολιασμό. Και θα έλυνα τη σιωπή μου στη μπλογκόσφαιρα επί πολιτικού εν Ελλάδι με ένα αντίστοιχο άρθρο όπως και το παρακάτω, που αν η Αριστερά το αγνοήσει, υπογράφει και τη θανατική της καταδίκη -είτε στρουθοκαμηλίζοντας κι αδυνατώντας να διαχειριστεί την αλεξιθυμία της -είτε αναπαράγοντας αυτιστικά τις ίδιες γενικόλογες κοινοτοπίες στην ελληνική κοινωνία που νομοτελειακά τη συρρίκνωσαν και θα τη θέσουν ακόμη περισσότερο στο περιθώριο.

Oι "Αγανακτισμένοι" αμφισβητούν την εξουσία και χρεωκοπούν την παλιά Αριστερά

Το πάρτι τελείωσε, η Αριστερά (συνεχίζει να) χορεύει

"Μπορεί ο πολίτης να ζορίζεται, ίσως και να σιχτιρίζει ή να γαμοσταυρίζει, αλλά δεν είναι αφελής. Γνωρίζει πολύ καλά, κατά βάθος, ότι η λύση στο πρόβλημά του δεν είναι ούτε η Παπαρήγα, ούτε ο Τσίπρας"

του Ανδρέα Παππά*

Δεν είναι «κακόν πράγμα» τα πάρτι. Αρκεί να μη γίνονται με δανεικά, και μάλιστα επί χρόνια. Ούτε να χορεύει κανείς είναι κακό. Ίσα, ίσα. Ούτε και η Αριστερά είναι καταρχήν και εξ ορισμού «κακόν πράγμα». Μάλιστα, αν τα κόμματά της ήταν πράγματι αριστερά, και όχι μίζεροι μηχανισμοί που απλώς αναπαράγουν τον εαυτό τους και τη γραφειοκρατία τους, θα μπορούσαν ίσως να αποτελούν δύναμη προόδου και χειραφέτησης της κοινωνίας. Αναγκαία διευκρίνιση: τον όρο Αριστερά τον χρησιμοποιώ με τη δημοσιογραφική κυρίως εκδοχή του, για να αναφερθώ δηλαδή στην παραδοσιακή λεγόμενη Αριστερά, ή αλλιώς στα δύο κομμουνιστικά κόμματα της χώρας, το ΚΚΕ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Κατά τα άλλα, βέβαια, η Αριστερά είναι (ευτυχώς) κάτι πολύ πιο ευρύ, ζωντανό και ενδιαφέρον από το άθροισμα των δυνάμεων της Παπαρήγα και του Τσίπρα

Σήμερα, λοιπόν, που το πάρτι έχει τελειώσει οριστικά και που η κοινωνία, παραζαλισμένη, προσπαθεί να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και να ανασυνταχθεί, στις παρυφές των εξελίξεων και του πολιτικού συστήματος κάποιοι εξακολουθούν να χορεύουν. Μάλιστα, ούτε καν να συντονιστούν μεταξύ τους δεν μπορούν ή δεν θέλουν. Το ότι δεν υπάρχουν πια καρέκλες, ποτήρια, ποτά, ορχήστρα, ηχοσύστημα, τίποτα, η Αριστερά δεν δείχνει να το έχει αντιληφθεί, ή μάλλον δεν δείχνει να νοιάζεται και πολύ γι’ αυτό. Άλλωστε, ως γνωστόν, για το ΚΚΕ και τον ΣΥΡΙΖΑ, όσο χειρότερη είναι η κατάσταση τόσο καλύτερα για το επαναστατικό(;) κίνημα(;), αφού έτσι έρχεται πιο κοντά η μεγάλη εκείνη μέρα όταν ο ήλιος του σοσιαλισμού θα ανατείλει, καταυγάζοντας και φωτίζοντας το δρόμο προς τη γενικευμένη ευδαιμονία και ευημερία, αυτό το δρόμο που οι άφρονες πολίτες της Σοβιετίας και της ανατολικής Ευρώπης έκαναν, προφανώς, το ασυγχώρητο σφάλμα να τον εγκαταλείψουν.

Μην έχοντας ασκήσει ποτέ έστω και στο ελάχιστο εξουσία στη χώρα μας, η κομμουνιστική Αριστερά ούτε ξέρει, ούτε μπορεί, ούτε και θέλει τελικά να κυβερνήσει. Στην καλύτερη περίπτωση σιωπά αμήχανα και στη χειρότερη δημαγωγεί και λαϊκίζει ασύστολα, λέγοντας πράγματα που δεν έχουν καμιά επαφή με την πραγματικότητα.

Από την άλλη, βέβαια, ευτυχώς που η κομμουνιστική Αριστερά δεν… οδηγεί. Σκέφτεστε τις τύχες της χώρας στα χέρια του Τσίπρα, ο οποίος κατά δήλωσή του εμπνέεται από τη σκέψη του Μάο, ή της Παπαρήγα, η οποία θέλει να αναβιώσει τη λατρεία του Στάλιν και οργανώνει εκδρομές στον Γράμμο για να θυμούνται οι νέοι (με νοσταλγία;) τον Εμφύλιο που ρήμαξε τη χώρα; Σκεφτείτε την οικονομία στα χέρια του Λαφαζάνη, «σκιώδους υπουργού» οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος προεκλογικά ζητούσε «εθνικοποίηση όλων των τραπεζών» και μετεκλογικά δήλωνε «η δημοσιονομική τρομοκρατία (sic) δεν θα περάσει» (η Παπαρήγα, πάλι, προτιμούσε τη διατύπωση «δεν υπάρχει οικονομική κρίση»).

Εν ολίγοις, σε ένα απίθανο κρεσέντο ανευθυνότητας, τα δύο κομμουνιστικά κόμματα μάς διαβεβαιώνουν ότι τα περί χρέους, ελλειμμάτων και δημοσιονομικού αδιεξόδου είναι προπέτασμα καπνού με σκοπό να χτυπηθεί το «λαϊκό κίνημα», Και όλα αυτά βέβαια, χωρίς οι ασυναρτησίες και η δημαγωγία της κομμουνιστικής Αριστεράς να απαλλάσσουν από τις ευθύνες τους τις κυβερνήσεις που προηγήθηκαν, και ειδικότερα εκείνη του Καραμανλή, κύρια υπεύθυνη για το ότι φτάσαμε στο χείλος του γκρεμού.

Απέναντι, λοιπόν, σε μια κατάσταση που συμπυκνώνεται στη φράση «το πάρτι, (με δανεικά) τελείωσε», η κομμουνιστική Αριστερά απλώς άδει, και μάλιστα κακόφωνα και φάλτσα, αδυνατώντας για μία ακόμα φορά να ξεφύγει από τη συνθηματολογία και την αναποτελεσματικότητα, να υπερβεί το επίπεδο του καταγγέλειν και του διαμαρτύρεσθαι, να προτείνει επιτέλους κάτι γόνιμο και δημιουργικό, αλλά και ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο.

Τελευταίο, αλλά όχι μικρότερης σημασίας. Σε μια περίοδο τόσο βαθιάς κρίσης του «συστήματος» (ό,τι και αν σημαίνει αυτό), με τόσα και τόσο δυσάρεστα μέτρα να παίρνονται το ένα μετά το άλλο, δεν θα έπρεπε, λογικά, η κομμουνιστική Αριστερά να αυξάνει την εκλογική της απήχηση; Αμ, δε. Όλες οι δημοσκοπήσεις τη δείχνουν καθηλωμένη στο μίζερο 7+4=11%. Μπορεί ο πολίτης να ζορίζεται, ίσως και να σιχτιρίζει ή να γαμοσταυρίζει, αλλά δεν είναι αφελής. Γνωρίζει πολύ καλά, κατά βάθος, ότι η λύση στο πρόβλημά του δεν είναι ούτε η Παπαρήγα, ούτε ο Τσίπρας.

* Athens Voice , 29/4/10 , τ. 299

Τα διλήμματα μιας αριστερής στρατηγικής για την Ευρώπη και ο ΣΥΡΙΖΑ

Μια συζήτηση των «Ενθεμάτων» με τον Γεράσιμο Μοσχονά*

Το δίλημμα «προγραμματική» ή «αντισυστημική» αντιπολίτευση είναι ψευδές

* Ένα από τα θέματα που απασχολούν τη συζήτηση στον ΣΥΡΙΖΑ σήμερα είναι «προγραμματική» ή «αντισυστημική» αντιπολίτευση. Το θίξατε πρόσφατα σε μια ομιλία σας.

Οι εκλογείς δεν διαβάζουν τα μακροσκελή προγράμματα. Επηρεάζονται όμως από τα «μεγάλα θέματα», από τις μεγάλες κεντρικές προτάσεις ενός κόμματος, όπως αυτές αναδεικνύονται από τους ηγέτες και τη δημόσια δράση του κόμματος, επηρεάζονται από τους ξεκάθαρους στόχους και τις ισχυρές ιδέες για την πορεία μιας χώρας ή ενός κοινωνικού τομέα. Οι πολιτικές ταυτότητες συγκροτούνται και μεταλλάσσονται γύρω από προγραμματικά και ιδεολογικά «κομβικά σημεία» που προσφέρουν στη κοινωνία προτάσεις πολιτικής για το παρόν και το μέλλον. Μια από τις διαδεδομένες πλάνες της εποχής μας είναι ότι τα προγράμματα «δεν μετράνε». Νομίζω ότι τα κομματικά προγράμματα μετράνε σήμερα περισσότερο από ποτέ. Έστω και αν τα διαβάζουν ελάχιστοι, διότι πράγματι μόνο ελάχιστοι τα διαβάζουν.

Καθώς οι ισχυροί δεσμοί που ιστορικά έδιναν ταυτότητα και συνοχή στα αριστερά κόμματα, δεσμοί ταξικοί, ιδεολογικοί, πολιτισμικοί και οργανωτικοί, έχουν σημαντικά υποχωρήσει, το πρόγραμμα, οι προτάσεις και δεσμεύσεις πολιτικής γίνονται, περισσότερο απ’ ό,τι στο παρελθόν, φορείς του συλλογικού «εμείς». Γίνονται κρίσιμα στοιχεία της κομματικής ταυτότητας, όπως και της εκλογικής δυναμικής ενός χώρου.

* Όμως τα προγραμματικά κείμενα συχνά περιλαμβάνουν τα πάντα και τίποτα…

Το «έχουμε πρόγραμμα» είναι από τις μεγάλες παρανοήσεις που κυκλοφορούν στην πολιτική αγορά. Το πρόγραμμα που «χάνεται» σε πολλά μικρά «project» χωρίς κεντρικό στόχο, που δεν έχει υψηλή «συγκέντρωση πυρός», που δεν έχει αιχμηρό κέντρο και συμπαγείς --δηλαδή επεξεργασμένες-- προτάσεις πολιτικής, στερείται πολιτικού «μύθου» αλλά και εκλογικής αποτελεσματικότητας. Το πρόγραμμα πρέπει να έχει λίγες και μεγάλες κεντρικές αιχμές (3-4, όχι παραπάνω), «big issues» θα έλεγαν οι Αμερικανοί. Εάν δεν έχει κεντρικές αιχμές δεν είναι πρόγραμμα, εάν έχει πολλές είναι σαν να μην έχει καμία.

Για να επιστρέψω στο κεντρικό ερώτημά σας, η αντιδιαστολή μεταξύ «προγραμματικής» ή «αντισυστημικής»/«δομικής» αντιπολίτευσης είναι εν μέρει ψευδής. Δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή αντιπολίτευση, δεξιά, κεντρώα, αριστερή ή αριστερίστικη, που δεν θα είναι προγραμματική, που δεν θα έχει μια ισχυρή προγραμματική διάσταση. Όσοι δεν το κατανοούν αυτό, κάνουν πολιτική με τους όρους μιας άλλης εποχής. Θα προσέθετα και κάτι άλλο. Η εύκολη αντιπολίτευση, η δημαγωγική, η μη δουλεμένη αντιπολίτευση, είναι ο κύριος τρόπος που άσκησαν και ασκούν πολιτική τα δύο μεγάλα κόμματα. Έχει σε μεγάλο βαθμό υιοθετηθεί και από την Αριστερά. Ωστόσο, και ειδικά, η «αντισυστημική» αντιπολίτευση, ως σχέδιο ριζικής φιλόδοξης αλλαγής, δεν μπορεί να στηριχθεί σε δεδομένες και δοκιμασμένες συνταγές πολιτικής. Ο «αντισυστημισμός», εάν εννοεί αυτό που υπόσχεται, χρειάζεται, ειδικά αυτός, να επεξεργαστεί νέα μοντέλα, να εφεύρει νέες προτάσεις πολιτικής. Χρειάζεται να είναι πιο επεξεργασμένος και, αν μου επιτρέπεται η διατύπωση, πιο τεχνοκρατικός και πιο μοντέρνος από τον «συστημισμό». Η άσκηση στην ευκολία και στο τετριμμένο είναι προπάντων κίνδυνος για τις «αντισυστημικές», όχι για τις «συστημικές» πολιτικές.

Τώρα, εάν συχνά στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, τα αυτοοριζόμενα ως «αντισυστημικά» ρεύματα υποτιμούν τον προγραμματικό λόγο, αυτό μάλλον οφείλεται στο ότι διαπερνώνται από μια κουλτούρα μόνιμης αντιπολίτευσης, από μια κουλτούρα διαμαρτυρίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περιθωρίου. Δεν υπάρχει ευθεία αιτιώδης σχέση ανάμεσα στον αντισυστημισμό και στην υποτίμηση των φιλόδοξων προγραμματικών επεξεργασιών. Υπάρχει όμως ευθεία αιτιακή σχέση ανάμεσα στην κουλτούρα διαμαρτυρίας και στην υποτίμηση των προγραμματικών επεξεργασιών.

Το πεδίο της Ευρώπης είναι το πεδίο του μεταρρυθμισμού, όχι της επανάστασης

* Το ερώτημα «προγραμματική» ή «δομική» αντιπολίτευση κατά βάση παραπέμπει και σε κάτι άλλο: ριζοσπαστική ή μετριοπαθής αντιπολίτευση, είτε (για κάποιους) μεταρρύθμιση ή επανάσταση.

Πράγματι, και υπό αυτό το πρίσμα δεν είναι καθόλου ψευδές. Το δίλημμα ριζοσπαστική ή μεταρρυθμιστική πολιτική είναι το προαιώνιο δίλημμα της Αριστεράς.

Το πλαίσιο, ωστόσο, εντός του οποίου τίθεται το δίλημμα έχει σήμερα ριζικά αλλάξει. Για μια χώρα μέλος της ΕΕ, ο τρόπος που τίθεται το πιο πάνω δίλημμα είναι ιδιαίτερα διαφορετικός απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Ο ιστορικός αριστερός ριζοσπαστισμός (στο πλαίσιο του έθνους-κράτους) υπήρξε ένα πολιτικό σχέδιο ριζικής αλλαγής που θεμελίωνε τη νομιμότητά του στην πρόθεση (αλλά και ικανότητά) του να ελέγξει (δημοκρατικά ή και όχι) το εθνικό κράτος ή, αν αυτό δεν ήταν δυνατό, να επηρεάσει σημαντικά (ασκώντας πίεση έξωθεν, από θέσεις αντιπολίτευσης) τις πολιτικές του. Ο μηχανισμός υλοποίησης του ιστορικού ριζοσπαστικού σχεδίου, είτε στην αρχική, εξεγερσιακή εκδοχή είτε στη δημοκρατική (δημοκρατικός δρόμος), ήταν τελικά --υπό το αναδρομικό φως της μεταγενέστερης εμπειρίας-- απλός: συγκρότηση ενός ισχυρού κόμματος και ισχυρών παράπλευρων-παραρτηματικών οργανώσεων, στενά συνδεδεμένων με την κοινωνία, με σκοπό την υλοποίηση ενός διπλού στόχου, αφενός την ισχυρή παρουσία στην κοινωνία πολιτών (τον «δήμο») και αφετέρου τον έλεγχο του κράτους (δημοκρατικό ή βίαιο) ή τον επηρεασμό των πολιτικών του.

Σήμερα όμως, στο πλαίσιο της ΕΕ, ούτε ο (ενιαίος) δήμος υπάρχει ούτε μια ενιαία και μοναδική κρατική εξουσία, ούτε ισχυρές υπερεθνικές πανευρωπαϊκού τύπου οργανώσεις (κόμματα, συνδικάτα ή κινήματα), ούτε φυσικά ισχυρές υπερεθνικές ταυτότητες. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη επανορισμού του ριζοσπαστικού σχεδίου. Ο σύγχρονος ριζοσπαστισμός (στο πλαίσιο της ΕΕ και των 27 κρατών-μελών) καλείται να ελέγξει ή να επηρεάσει ένα πολιτικό σύστημα χωρίς ισχυρή κεντρική δημόσια εξουσία (πολλά κέντρα εξουσίας), θωρακισμένο από πολλές βαλβίδες ασφαλείας (τουλάχιστον 27, όσα και τα κράτη-μέλη).

Επιπλέον, η ευρωπαϊκή θεσμική φιλοσοφία είναι «συντηρητική», η Ευρώπη είναι σχεδιασμένη για να παράγει θεσμική και πολιτική σταθερότητα. Το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα είναι «αργό», βασανιστικό στη λήψη απόφασης, δεν ευνοεί τις ανατροπές, ούτε τις μεγάλες πολιτικές πρωτοβουλίες, ούτε την αλλαγή των πολιτικών που έχουν υιοθετηθεί. Ούτε βέβαια το πολιτικό χάρισμα και τη στρατηγική ηγεσία (ο Ομπάμα, για παράδειγμα, δεν θα μπορούσε ποτέ να επιλεγεί για πρόεδρος της ΕΕ). Το ευρωπαϊκό σύστημα είναι θεσμικά δυσμενές προς την «ανατρεπτική» δράση, κάθε προέλευσης. Είναι δυσμενές και προς τη ριζοσπαστική Αριστερά και προς τη ριζοσπαστική Δεξιά, και προς τους ριζοσπάστες φεντεραλιστές και προς τους ριζοσπάστες εθνικιστές. Το πεδίο της Ευρώπης είναι το πεδίο του μεταρρυθμισμού. Ο πόλεμος θέσεων, όχι ο πόλεμος κινήσεων, είναι το κεντρικό διακριτικό του γνώρισμα.

* Τα προβλήματα που περιγράφετε πώς συνδέονται με την παρέμβαση της Αριστεράς;

Η Αριστερά δεν έχει «χωνέψει» επαρκώς τη φύση και τη δυναμική της αλυσίδας συνεπειών που το ευρωπαϊκό οικοδόμημα προκαλεί. Κανένας μας άλλωστε δεν την έχει κατανοήσει, όλοι νομίζω ανιχνεύουμε, με πολλές αβεβαιότητες, τις επιπτώσεις της νέας πραγματικότητας. Πιστεύω όμως ότι το κομβικό σημείο στην αλυσίδα συνεπειών ονομάζεται «μεταρρύθμιση». Η ΕΕ εδραιώνει --ως το κρίσιμο πεδίο άσκησης πολιτικής-- τον μεταρρυθμισμό. Διαιρεί έτσι την Αριστερά, η οποία ιστορικά υπήρξε περισσότερο επαναστατική παρά μεταρρυθμιστική. Εξασθενίζει δομικά, όχι συγκυριακά, την raison d’être και κυρίως τους τρόπους δράσης του αριστερού ριζοσπαστισμού. Αυτό παράγει --παραδόξως-- αντιφατικά αποτελέσματα. Αφενός αποδυναμώνει ιδεολογικά και προγραμματικά τις ριζοσπαστικές - αντισυστημικές τάσεις, διότι τους αφαιρεί το έδαφος κάτω από τα πόδια. Αφετέρου, σε δεύτερο χρόνο, τις ξαναγεννά, και εμμέσως τις ενισχύει, αλλά ως ρεύματα διαμαρτυρίας, και συχνά ως ευρωσκεπτικιστικά ή ως αντιευρωπαϊκά ρεύματα. Τις αποδυναμώνει, διότι αναδεικνύει τον ουτοπισμό του διαβήματός τους, τις δυσεπίλυτες αντιφάσεις του αντισυστημικού «project» στην ευρωπαϊκή αρένα. Ταυτόχρονα τις ενισχύει, διότι ενισχύει τον αντικυβερνητισμό, διότι η συμμετοχή στις κυβερνήσεις είναι λιγότερο αποτελεσματική, από τη σκοπιά των αριστερών στόχων, απ’ ό,τι ήταν στο παρελθόν.

Ταυτόχρονα, η ΕΕ ενισχύει ιδεολογικά τις μεταρρυθμιστικές τάσεις, διότι είναι οι μόνες που φύσει μπορούν να προσαρμοστούν στο νέο ισχυρό πεδίο που έχει διαμορφωθεί, και την ίδια στιγμή τις καθιστά πολιτικά ευάλωτες, διότι δεν τους επιτρέπει να παρουσιάσουν απτές και σημαντικές πολιτικές επιτυχίες, ώστε να δικαιωθεί και να νομιμοποιηθεί ο μεταρρυθμισμός τους. Η διάλυση του ευρωκομμουνιστικού ρεύματος οφείλεται και σε αυτό.

Η Αριστερά, ως δύναμη αντιπολίτευσης και διαμαρτυρίας, επωφελείται εκλογικά από την ΕΕ (και η Σοσιαλδημοκρατία πλήττεται). Ως φορέας όμως ριζοσπαστικού σχεδίου, ως φορέας υλοποιήσιμης σοσιαλιστικής πρότασης, ως δύναμη τωόντι ανατρεπτική, η Αριστερά είναι «έξω από τα νερά» της (γεγονός που ενισχύει τις εσωτερικές της διαιρέσεις). Αναφέρομαι προφανώς στην ουσία μιας ανατρεπτικής πολιτικής, όχι στην κατάχρηση ενός «αντισυστημικού» λόγου χωρίς αντίκρυσμα, όχι στην αριστερή διαμαρτυρία.

Συνοπτικά, το τμήμα της Αριστεράς που θέτει προτεραιότητα στο θεσμικό επίπεδο υφίσταται πίεση, λόγω του ότι η Ευρώπη ευνοεί μόνο τον μετριοπαθή μεταρρυθμισμό, όχι τον προωθημένο και επιθετικό. Το τμήμα της Αριστεράς που δίνει προτεραιότητα στα κινήματα και στον αντικυβερνητισμό μάλλον ενισχύεται, αλλά όχι ως σοσιαλιστικό ή αντικαπιταλιστικό (όπως τα στελέχη του φαίνεται να πιστεύουν), αλλά μάλλον ως αντιπολιτευτικό και διαμαρτυρίας.

Η Ευρώπη, κατά συνέπεια, ανατρέπει τα δεδομένα, θέτει σε δοκιμασία τις παλαιές σταθερές, δημιουργεί ένα γιγάντιο ανακάτεμα των χαρτιών -- χωρίς οι πρωταγωνιστές να έχουν πάντα συνείδηση ότι το ανακάτεμα της τράπουλας οφείλεται στον ευρωπαϊκό παράγοντα.

Η διάκριση ρεφορμισμού-επανάστασης έχει χάσει την παλαιά ισχύ της

* Τι επιλογές ανοίγονται στη μάλλον πεσιμιστική εικόνα που περιγράφετε;

Νομίζω ότι η εικόνα είναι πράγματι πεσιμιστική, όχι από εκλογική άποψη, αλλά από την άποψη των ιδεολογικών και ιστορικών δυνατοτήτων αυτής της οικονομικής και κοινωνικής φάσης. Το πλαίσιο αποτελεσματικής ριζοσπαστικής δράσης στην Ευρώπη έχει γίνει σήμερα, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εμφανώς πιο δυσμενές από εκείνο του «παλαιού» εθνικού κράτους. Τα ανωτέρω δημιουργούν ένα εξαιρετικά δυσεπίλυτο πρόβλημα συλλογικής δράσης --και ταυτότητας-- σε όσους θα ήθελαν έσωθεν να αλλάξουν την Ευρώπη. Και ένα ακόμη πιο δυσεπίλυτο πρόβλημα αποτελεσματικότητας σε όσους θα ήθελαν να ακολουθήσουν έναν εθνικό δρόμο εκτός ΕΕ, μια εθνική ριζοσπαστική στρατηγική. Στην ουσία, η Αριστερά έχει να επιλέξει μεταξύ δύο κακών επιλογών: να δουλέψει εντός της ΕΕ, να υιοθετήσει έναν μακράς πνοής και μακρού χρόνου μεταρρυθμισμό, με περιορισμένες δυνατότητες να επιβάλλει την πολιτική της στον βραχύ και μέσο χρόνο. Ή να κάνει την αντι-ΕΕ επιλογή, με ακόμη λιγότερες δυνατότητες, κατά τη γνώμη μου, να αλλάξει το μοντέλο οικονομικής πολιτικής και με καμία σχεδόν ρεαλιστική δυνατότητα --αναφέρομαι στην Ευρώπη-- να προωθήσει τη μεγάλη αλλαγή ή την «επανάσταση».

* Επανέρχεται επομένως --και με ποιους όρους-- η διάκριση μεταρρύθμιση ή επανάσταση;

Στην πραγματικότητα, λόγω των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων καταναγκασμών, η παλαιά διάκριση μεταξύ ρεφορμισμού και επανάστασης έχει χάσει μέγα τμήμα του πολιτικού και ιδεολογικού περιεχομένου που είχε ιστορικά. Και οι «αντισυστημικοί», αν είχαν την εξουσία σε μια χώρα ευρωπαϊκή (έστω, εκτός της ΕΕ), θα ακολουθούσαν μια πολιτική όχι πολύ διαφορετική από την αντίστοιχη των «ρεφορμιστών». Φυσικά οι διαφορές είναι μεγάλες, στους υποκειμενικούς στόχους, στην ιδεολογική συγκρότηση, στις προθέσεις, στην πολιτική τόλμη (κάτι που δεν πρέπει να υποτιμάται). Όχι όμως στις δυνατότητες άσκησης πραγματικής πολιτικής. Το ευρωπαϊκό σύστημα δυσχεραίνει σε βαθμό πρωτόγνωρο, συγκρινόμενο με τα πολιτικά συστήματα που παρήγαγε το έθνος-κράτος, τις πολιτικές προωθημένου μεταρρυθμισμού, και σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Έτσι, η πραγματική απόσταση, όχι η ρητορική, ανάμεσα στον μεταρρυθμισμό και τον αντισυστημισμό είναι σήμερα πολύ μικρότερη απ’ ό,τι στο παρελθόν. Η ακραία ιδεολογική και ρητορική πόλωση γύρω από τα δύο «ρεύματα» (και όρους) εξηγείται (πέραν του ανταγωνισμού για κυριαρχία) από τις εκκωφαντικές αδυναμίες και των δύο τάσεων. Οι μεταρρυθμιστές δεν μπορούν να προωθήσουν βαθιές μεταρρυθμίσεις (οπότε οι αντίπαλοί τους τούς ταυτίζουν με τη «δεξιά»). Και οι αντισυστημικοί δεν διαθέτουν ούτε στο ελάχιστο τα μέσα της ρήξης που υπόσχονται (οπότε οι αντίπαλοι τους ταυτίζουν με τον «αριστερισμό»). Φοβάμαι ότι και οι δύο τάσεις έχουν δίκιο στις κριτικές τους. Και νομίζω ότι η ειλικρινής πνευματική στάση θα επέβαλλε την αναγνώριση των ορίων και των μεν και των δε. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα σχεδόν όλοι οι οικονομολόγοι που πρόσκεινται στον ΣΥΡΙΖΑ, από τους πιο «δεξιούς» μέχρι τους πιο «επαναστάτες», προτείνουν περίπου τα ίδια πράγματα για την οικονομική στρατηγική που θα όφειλε να ακολουθήσει η χώρας μας. Όλες οι προτάσεις είναι παραλλαγές, λιγότερο ή περισσότερο «αριστερές», ενός κοινωνικού ή αριστερού κεϋνσιανισμού. Η διαλεκτική μεταρρύθμισης και ρήξης πρέπει μάλλον να ιδωθεί με νέο τρόπο, λιγότερο πολωτικό. Αν δεν ιδωθεί έτσι, η ιδεολογική αυταπάτη πολύ εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε ιδεολογική εξαπάτηση.

Η Ευρώπη και ο ασπόνδυλος πολυσυλλεκτισμός του ΣΥΡΙΖΑ

* Θεωρείτε δηλαδή ότι η σημερινή συγκυρία επαναφέρει στο προσκήνιο το θέμα της ευρωπαϊκής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ;

Στον ΣΥΡΙΖΑ το σκληρό παιγνίδι των συνιστωσών και τάσεων εμποδίζει τη συζήτηση των πραγματικών προβλημάτων. Προσωπικά, μου προκαλούν μεγάλο σεβασμό οι προσεγγίσεις που διακρίνονται από εσωτερική συνοχή. Η Ευρώπη είναι, το επαναλαμβάνω, ένα βαθύτατα συντηρητικό θεσμικό και οικονομικό σύστημα. Μου προκαλεί συνεπώς σεβασμό, έστω και αν διαφωνώ, η θέση «έξω η Ελλάδα από την ΕΕ». Τη θεωρώ πνευματικά και πολιτικά συνεκτική, θεωρώ δε ότι έχει ισχυρά επιχειρήματα υπέρ της. Μου προκαλεί επίσης σεβασμό η αντίθετη επιλογή, η στρατηγική για μια ομοσπονδιακή Ευρώπη και ο αριστερός ευρωπαϊσμός. Διαθέτει, και αυτή, το πλεονέκτημα της συνοχής, εκφράζει πολύ καλύτερα, κατά τη γνώμη μου, τα συμφέροντα της σημερινής Ελλάδας, έχει διαμορφωμένες εστίες και αιχμές κριτικής στο ευρωπαϊκό σύστημα, προσδιορίζει χωρίς διφορούμενα το πλαίσιο. Θα ήθελα αυτή τη στρατηγική πιο τολμηρή, λιγότερο «καθώς πρέπει», όμως αναγνωρίζω, στο μικρό βαθμό που μου πέφτει λόγος, τη συνοχή και το ρεαλισμό της.

Κατανοώ όμως λιγότερο τον ασπόνδυλο πολυσυλλεκτισμό --ο οποίος είναι ταυτόχρονα προϊόν και τακτικισμού και σύγχυσης-- του κυρίαρχου λόγου στον ΣΥΡΙΖΑ. Μου είναι λιγότερο κατανοητή η θέση «κριτική σε όλα και σε όλους, κριτική σε οτιδήποτε ευρωπαϊκό, αλλά παραμένουμε εντός ΕΕ, είμαστε μια ευρωπαϊκή πολιτική δύναμη!» Αυτό κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ τα τελευταία χρόνια. Η ατμόσφαιρα, η ψυχολογία, είναι αντι-ευρωπαϊκά, η στρατηγική τυπικά παραμένει ευρωπαϊκή. Αυτή η αμφισημία, που δεν αναγνωρίζεται ως τέτοια (αυτό είναι ο ορισμός του πολυσυλλεκτισμού), εμποδίζει την παραγωγή συγκροτημένης και καινοτόμου πολιτικής είτε στη μια κατεύθυνση, την ευρωπαϊκή, είτε στην άλλη, την εκτός Ευρώπης.

Θα σας δώσω δύο παραδείγματα. Πρώτον, δεν υπάρχει, στη Διακήρυξη για τις Ευρωεκλογές του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε μισή λέξη, ούτε μισή, που να υπονοεί είτε οφέλη που αποκόμισε η Ελλάδα από την ένταξή της στην Κοινότητα είτε μια θετική συμβολή της Ευρώπης σε «κάτι», σε οτιδήποτε. Τέτοια οφέλη όμως υπάρχουν, και δεν είναι ασήμαντα. Η ελληνική κοινή γνώμη δεν παραμένει τυχαία φιλοευρωπαϊκή στην πλειοψηφία της. Δεύτερον, εάν διαβάσει κανείς την ίδια προεκλογική διακήρυξη, δεν θα βρει στοιχειωδώς συγκροτημένη στρατηγική για την Ευρώπη, ούτε για το ευρωπαϊκό σύστημα δημόσιας εξουσίας. Με εξαίρεση το στόχο της ενίσχυσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ζητείται η κατάργηση όλων των Συνθηκών («Να καταργηθούν αμέσως Σύμφωνα και κανόνες, από το Μάαστριχτ ώς τη Λισσαβόνα»), το οποίο σημαίνει επιστροφή στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, δηλαδή στη συμφωνία στη βάση της οποίας οργανώθηκε ο τρελός χορός του νεοφιλελευθερισμού στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα! (Και σύμφωνα με την οποία, φυσικά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι εξαιρετικά αδύναμο: οι Συνθήκες που ακολούθησαν ήταν αυτές που ενίσχυσαν τον θεσμικό του ρόλο.) Λυπάμαι, αλλά αυτά είναι ερασιτεχνισμός. Εάν η Αριστερά, που έχει κάνει σημαία της τον περιορισμό του ρόλου της αγοράς, δεν προτείνει μια συγκροτημένη αντίληψη για το κράτος και τις δημόσιες εξουσίες (ευρωπαϊκές αλλά και εθνικές), ποιος θα προτείνει; Η Αριστερά --και κυρίως αυτή-- πρέπει να μιλήσει για τους θεσμούς, γιατί αυτοί προσδιορίζουν το σύστημα εξουσίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν το κάνει, ούτε για την Ευρώπη, ούτε για την Ελλάδα. Ωστόσο, κρίσιμο στοιχείο του διαβήματος της Αριστεράς, κάθε Αριστεράς, παγκοσμίως, από τον Μπερνστάιν μέχρι τον Λένιν και από τον Κάουτσκυ μέχρι τον Πάλμε ή τον Τσάβεζ, είναι η προώθηση μιας αριστερής λογικής συγκρότησης του κράτους και του συστήματος δημόσιων εξουσιών. Χωρίς αντίληψη για το κράτος και για το σύστημα δημόσιων εξουσιών, δεν υπάρχει Αριστερά. Υπάρχει ο νεοφιλελευθερισμός ή ένας ιδιότυπος αντικρατικός «κινηματισμός».

* Ποιες πολιτικές και πρακτικές συνέπειες έχει καθεμιά από τις δύο αυτές, συνεκτικές όπως λέτε, προσεγγίσεις;

Εάν η επιλογή είναι ότι η Ευρώπη είναι «η αυτοκρατορία του κακού», τότε αυτό πρέπει να εξηγηθεί με σαφήνεια και να προταθούν συγκεκριμένες, συγκροτημένες, τεχνοκρατικά τεκμηριωμένες εναλλακτικές λύσεις -- εκτός ΕΕ, αποδέσμευσης δηλαδή από την ΕΕ. Εάν επίσης κάποιες τάσεις θεωρούν ότι υπάρχουν ή θα υπάρξουν, στο σχετικά κοντινό μέλλον, συνθήκες μεγάλης αντικαπιταλιστικής ανατροπής, δεν έχουν κανένα λόγο να εμπλέκουν τον εαυτό τους και τη χώρα σε ένα πολύπλοκο παιγνίδι με άλλους 26 παίκτες-εταίρους και σε ένα εξαιρετικά δυσκίνητο σύστημα πολυεπίπεδης διακυβέρνησης. Είναι ανορθολογικό. Γιατί να πολλαπλασιάζουν τα εμπόδια, αντί να τα μειώνουν; Η πολιτική «η Ελλάδα εκτός Ευρώπης» είναι, για αυτές τις προσεγγίσεις, απολύτως εύλογη. Εάν αυτό πιστεύει η πλειοψηφία, ας το διεκδικήσει. Είναι πολιτική με συνοχή.

Ωστόσο, εάν η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ παραμένει ευρωπαϊκή, επιβάλλεται, σε συνεργασία με τα ομόλογα ευρωπαϊκά κόμματα, να διατυπωθούν συγκροτημένες, τεχνοκρατικά τεκμηριωμένες εναλλακτικές λύσεις -- εντός όμως της ΕΕ. Η Αριστερά πρέπει να κατανοήσει ότι σε πολύπλοκα συστήματα, όπως το ευρωπαϊκό πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης, οι εναλλακτικές πολιτικές χρειάζονται υψηλή τεχνοκρατική επάρκεια και τεχνοκρατική φαντασία. Η διαχείριση του «όχι» των δημοψηφισμάτων της Γαλλίας και της Ολλανδίας από τον Σαρκοζί, και όχι από το νικητή, δηλαδή την Αριστερά, είναι ένα μεγάλο μάθημα σε αυτή την κατεύθυνση. Συγχρόνως, οι εναλλακτικές πολιτικές χρειάζονται, πέραν της υψηλής τεχνογνωσίας, θεσμική και πολιτική θρασύτητα. Δεν μπορείς να πηγαίνεις με το σταυρό στο χέρι απέναντι σε ορισμένες αποφάσεις της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Χρειάζονται μη συμβατικές θεσμικές κινήσεις, οι οποίες όμως, με τη σειρά τους, προϋποθέτουν άριστη γνώση των θεσμών. Δεν αρκεί η νοηματοδότηση της ρυθμιστικής ιδέας του κομμουνισμού, η έμφαση στα κινήματα και η καταγγελία του σύμπαντος για να είσαι ριζοσπάστης ή αντισυστημικός.

Το ζητούμενο, συνεπώς, είναι η μεγάλη προγραμματική «συγκέντρωση πυρός» στην κατεύθυνση προωθημένων μεταρρυθμίσεων, ο τεκμηριωμένος προσδιορισμός των αιχμών ενός «ισχυρού μεταρρυθμισμού», και εντός της ΕΕ και εντός της χώρας. Ο ισχυρός μεταρρυθμισμός (strong reformism, για να χρησιμοποιήσω μια διατύπωση του Richard Dunphy) είναι το εστιακό σημείο πιθανής, και κατά τη γνώμη μου επιθυμητής, σύγκλισης μεταξύ των μετριοπαθών-θεσμικών και των αντισυστημικών ρευμάτων της Αριστεράς. Όσο όμως η ευρωπαϊκή (αλλά και η εθνική) στρατηγική της Αριστεράς δεν προσδιορίζεται με σαφήνεια, καθαρότητα και χωρίς πολυσυλλεκτισμούς, το πεδίο της αριστερής δημαγωγίας, του αριστερού ερασιτεχνισμού και της στρατηγικής αφασίας είναι ολάνοιχτο. Βέβαια, με δεδομένη την κρίση στρατηγικής και την εκλογική κρίση της Σοσιαλδημοκρατίας, η αριστερή διαμαρτυρία είναι πιθανό να φέρει ψήφους. Δεν θα φέρει όμως πολιτική αλλαγή σε προοδευτική-αριστερή κατεύθυνση. Σε κάθε περίπτωση, η απαξίωση καθετί ευρωπαϊκού και η ανεπάρκεια των πρωτοβουλιών για μια πιο αριστερή και κοινωνική Ευρώπη υπονομεύουν τόσο τη μεταρρυθμιστική όσο και την αντισυστημική προοπτική του χώρου.

Η Αριστερά και το κράτος στο φόντο της κρίσης: μεταρρύθμιση ή συντήρηση

* Μέσα στη συγκυρία της ευρωπαϊκής κρίσης, για την Αριστερά τίθεται ειδικότερα το ιδιαίτερο πρόβλημα της ελληνικής --δημοσιονομικής αλλά όχι μόνο-- κρίσης.

Η κρίση επιβεβαιώνει τις αριστερές (και όχι μόνο) κριτικές στο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας. Ταυτόχρονα, η εθνική στρατηγική συμμετοχής στον ευρωπαϊκό πυρήνα (όχι τόσο για οικονομικούς όσο για λόγους εξωτερικής πολιτικής) έχει τιναχτεί στον αέρα. Φυσικά, το ελληνικό πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα. Αλλά για τους εταίρους μας. Για εμάς είναι προπάντων ελληνικό πρόβλημα. Η έκρηξη των ελλειμμάτων και του χρέους επιστεγάζουν την ιστορική αποτυχία συγκρότησης αποτελεσματικού και δίκαιου κράτους στη χώρα. Συνοψίζουν επίσης την ιστορική αποτυχία του δικομματισμού. Ωστόσο, η δημοσιονομική κατάρρευση του κράτους δείχνει και την αδυναμία συγκρότησης ηγεμονικής πολιτικής από την Αριστερά. Θεωρώ εγκληματικό για την Αριστερά, εγκληματικό κυρίως για τη χώρα, το ότι η Αριστερά δεν ανέδειξε ως κεντρικό το θέμα της συγκρότησης και του ρόλου της κρατικής εξουσίας. Το ελληνικό κράτος δεν είναι απλώς παραγωγός αναποτελεσματικότητας, ούτε απλώς φορέας μιας κουλτούρας διαφθοράς. Είναι παραγωγός κοινωνικής αδικίας. Και δεν αναφέρομαι μόνο στη φοροδιαφυγή και τα φορολογικά προνόμια, τα οποία δεν αφορούν ειδικά την μεγάλη επιχείρηση αλλά και τον μεγάλο όγκο των μικρομεσαίων. Στις ανισότητες που δημιουργεί η σχέση κεφάλαιο-εργασία επισωρεύονται οι ανισότητες που δημιουργούνται σε βάρος όσων στερούνται κοινωνικών δικτύων πρόσβασης στο κυνικό ελληνικό κράτος. Έχει διαμορφωθεί μια ανομοιογενής ομάδα πληθυσμού που συνδυάζει τον χαμηλό μισθό ή σύνταξη, την ανεργία ή την πρόσκαιρη εργασία, με την έλλειψη πρόσβασης στα δίκτυα του στενού και ευρύτερου δημόσιου τομέα. Αυτό δημιουργεί έναν πληθυσμό όχι απλώς αδικημένων, αλλά συντριπτικά χαμένων.

Τα μεγάλα κόμματα, με τη φαιδρή πολιτική τους, «χάρισαν» στην Αριστερά έναν εθνικό ρόλο. Όμως αυτή δεν τον διεκδίκησε, ούτε τον διεκδικεί. Πιθανώς, δεν τον θέλει. Φυσικά, η Αριστερά έχει αναδείξει τις αδυναμίες του δημόσιου τομέα και της πολιτικής των δύο μεγάλων κομμάτων. Δεν έχει κάνει όμως αυτή την ανάδειξη άξονα της πολιτικής της, «big issue». Την έχει υποβαθμίσει. Επηρεασμένη από τη γενική επίθεση στο κράτος των δυνάμεων της αγοράς, οδηγήθηκε στο να υποβαθμίσει τη σημασία για την κοινωνία και την οικονομία του σουρεαλιστικού ρόλου του ελληνικού κράτους. Υποβάθμισε την πολιτική αποτυχία της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ στον δεδομένο τομέα. Παρέβλεψε ταυτόχρονα ότι όσο το κράτος δυσφημίζει τη δημόσια δράση και τις κρατικές λειτουργίες, τόσο θα λειτουργεί ως ο καλύτερος διαφημιστής του ιδιωτικού τομέα και της αποτελεσματικότητάς του. Όσο το κράτος δυσφημίζει τη δημόσια παρέμβαση, τόσο η κυριαρχία των ιδεών της αγοράς δεν θα έχει άλλον αντίπαλο, πέραν του εαυτού της. Τι άλλο πρέπει να γίνει, μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και την αποτυχία της διευθυνόμενης οικονομίας, για να πάψει να υποτιμά η Αριστερά, στο όνομα υψηλών αντικαπιταλιστικών ή κινηματικών στόχων, τις μορφές και τις δομές κρατικής συγκρότησης; Το διάβημα της Αριστεράς, όχι απλώς το πολιτικό αλλά και το ιδεολογικό (και ίσως κυρίως το ιδεολογικό), περνάει μέσα από την ανάδειξη του κράτους σε αποτελεσματικό μηχανισμό διοίκησης, σε αποτελεσματικό παραγωγικό μηχανισμό, σε αποτελεσματικό αναδιανεμητικό μηχανισμό, αλλά και σε αποτελεσματικό μηχανισμό περιορισμού του ρόλου της αγοράς.

* Πώς μπορεί η μετατροπή της κρίσης σε ευκαιρία να γίνει κάτι παραπάνω από ένα σύνθημα;

Η σημερινή στιγμή κρίσης, και του ελληνικού κράτους και των ιδεών της αγοράς, είναι ίσως μια μεγάλη ευκαιρία για τη διατύπωση μιας φιλόδοξης αριστερής μεταρρύθμισης του ελληνικού κράτους. Μόνο μια τέτοια πρόταση θα καταστήσει πειστική μια εξίσου μεγαλόπνοη πολιτική περιορισμού της χαοτικής μηχανής της αγοράς. Αυτός πράγματι θα μπορούσε να είναι ένας τομέας άσκησης ισχυρού μεταρρυθμισμού. Θα μπορούσε όμως να αποδειχθεί και ο τομέας επιβεβαίωσης του «αριστερού συντηρητισμού».

Η εν εξελίξει μεγάλη κρίση, όπως και η κρίση του ΣΥΡΙΖΑ, έδειξε ότι υπάρχει ποιότητα στον κόσμο της Αριστεράς. Συχνότατα διαβάζω κείμενα που υπερβαίνουν σε ποιότητα αντίστοιχες αναλύσεις του εξωτερικού. Η Αριστερά μπορεί να διεκδικήσει ιδεολογική και προγραμματική υπεροχή, να αγγίξει πλειοψηφικές φλέβες και να διαμορφώσει νέα ρεύματα. Ωστόσο, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ως σύνολο, δεν έχει την ιδεολογική και προγραμματική προετοιμασία για να διεκδικήσει έναν μεγάλο ρόλο. Έχει την κουλτούρα «μικρού παίκτη». Και δρα, πρέπει να της αναγνωριστεί αυτό το μεγάλο ελαφρυντικό, σε ένα δυσμενές, πολυτασικό και εσωτερικά πολυδιασπασμένο, κομματικό-οργανωτικό πλαίσιο.

Επιμέλεια: Γιάννης Μπαλαμπανίδης

O Γεράσιμος Μοσχονάς διδάσκει στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και είναι εντεταλμένος διδασκαλίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών

* 7/3/10, Η ΑΥΓΗ

Σαν παλιό σινεμά...

Κι ενώ ημείς οι δυστυχείς κοινοί θνητοί εναγωνίως αναζητούσαμε απάντηση εις τα ακανθώδη από τους διανοητάς και αισθητάς και επαΐοντας κάπως έτσι...

... ενώ το ποίημα που συνθέτουμε από τα νεανικά μας χρόνια είναι περίπου αυτό...

Ακούμε πάντα αυτό:





Ίδιο και απαράλλαχτο...

Απλοϊκό και αφελές το παρακάτω...

Όμως αληθές και ιστορικά αποδεδειγμένο. Ανεξαρτήτως από το αν το εμφυλιακό σκηνικό στην Ελλάδα του 1948 ήταν τέτοιο που δε θα επέτρεπε μία περισσότερο de profundis ανάλυση και εμπεριέχει και τα απαραίτητα στοιχεία της προπαγάνδας, αφού διαφορετικά δε θα περνούσε από τη λογοκρισία.

Το διά ταύτα; Κάποιες απορίες και απέλπιδες κραυγές γιατί ειπώθηκε ένα "δυστυχώς επτωχεύσαμεν" σε φθηνή variation και φευ! δεν το εκστόμισε καν ένας Χαρίλαος Τρικούπης...


Vejen Δανίας 15 Mαΐου 2009. "Υπάρχει κάτι σάπιο στο βασίλειο της Δανιμαρκίας", αληθής ο Σαιξπήρος. Αλλά, θα μπορούσαμε άραγε να ψάξουμε να βρούμε τι δεν υπάρχει σάπιο στη Δημοκρατία της Ελλάδας;

© Ελένη Καλλιανέζου

O Πύργος της Βαβέλ και ο ΣΥΡΙΖΑ.

Όπως φαίνεται, τη δεύτερη θέση στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ θα καταλάβει μέλος της ΚΟΕ, που, λόγω του αντιευρωπαϊκού της προσανατολισμού και με οράματα όπως αυτό του υπαρκτού σοσιαλισμού, προκαλεί κλυδωνισμούς τόσο στο εσωτερικό του ΣΥΝ με τη σταθερά ευρωπαϊκά προσανατολισμένη Ανανεωτική Αριστερά, όσο και στο ΣΥΡΙΖΑ με το ΔΗΚΚΙ, που απειλεί να φύγει από το Συνασπισμό της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, αν τη δεύτερη θέση στο Ευρωψηφοδέλτιο καταλάβει υποψήφιος της ΚΟΕ.

Αποκαλυπτικό το άρθρο του Θωμά Τσάτση στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 28/03/2009, το οποίο και αναδημοσιεύω αυτούσιο:

"Το ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ για τις ευρωεκλογές παραμένει σε εκκρεμότητα, τροφοδοτώντας σενάρια για τα πρόσωπα που θα καταλάβουν τη δεύτερη και την τέταρτη θέση της λίστας.
Η πιθανή κατάληψη της δεύτερης θέσης από στέλεχος της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Ελλάδας (ΚΟΕ), μιας από τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις.

Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΝ Δημήτρης Παπαδημούλης, που θα είναι τρίτος στη λίστα, μιλώντας στην «Ε», χαρακτηρίζει «εκλογικά επιζήμια» για τον ΣΥΡΙΖΑ την κατάληψη της δεύτερης θέσης από την ΚΟΕ. «Θεωρώ σοβαρό λάθος τη διαφαινόμενη ανάθεση, και μάλιστα με διαδικασίες κορυφής, της δεύτερης θέσης του ευρωψηφοδελτίου σε μια συνιστώσα που αγωνίζεται για τη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ενωσης και την έξοδο της Ελλάδας απ' αυτή. Εκτιμώ ότι μια τέτοια επιλογή, εκτός των άλλων, θα αποδειχθεί και εκλογικά επιζήμια», τονίζει χαρακτηριστικά και προσθέτει: «Ο αριστερός ευρωπαϊσμός του ΣΥΝ είναι γερά "κλειδωμένος" σε όλες τις συλλογικές μας αποφάσεις. Είναι σαφής και στο πρόγραμμα που ψηφίσαμε πριν από ένα μήνα. Δεσμεύει όλα τα μέλη και στελέχη του ΣΥΝ. Θέλω να πιστεύω ότι οι διαδικασίες στην κορυφή του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα μετατραπούν σε όχημα για την εγκατάλειψη ομόφωνα ψηφισμένων θέσεων του ΣΥΝ». Προσθέτει τέλος: «Προσωπικά θα συμβάλω όπως πάντα στον εκλογικό αγώνα από την τρίτη θέση του ευρωψηφοδελτίου, στο μέτρο φυσικά που μου αναλογεί, με απόλυτο σεβασμό στο συνασπιστικό κεκτημένο και τις συλλογικές διαδικασίες. Τώρα προέχει η συλλογική κινητοποίηση για να πάμε καλά στις ευρωεκλογές. Μετά τις εκλογές, θα κάνουμε ταμείο με τη συντροφικότητα και την ειλικρίνεια που απαιτείται».

Η ΚΟΕ έχει μπει στο στόχαστρο της Ανανεωτικής Πτέρυγας του ΣΥΝ, καθώς έχει διατυπώσει θέσεις για διάλυση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ενώ υποστηρίζει ότι αγωνίζεται και για την απόσχιση της Ελλάδας από την Ενωση. Σύμφωνα με πληροφορίες, στον ΣΥΡΙΖΑ σχεδόν έχουν καταλήξει στην κατάληψη της δεύτερης από την ΚΟΕ και της τέταρτης από το ΔΗΚΚΙ. Θέλουν όμως να συμφωνήσουν και για το ψηφοδέλτιο επικρατείας, εν όψει των επόμενων βουλευτικών εκλογών, καθώς υπάρχει η εκτίμηση ότι οι εκλογές θα είναι πρόωρες. Οι συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ και κυρίως η ΚΟΕ, η ΑΚΟΑ και το ΔΗΚΚΙ, μάχονται ώστε να έχουν έναν εκπρόσωπό τους στην Ευρωβουλή ή τη Βουλή μετά τις ευρωεκλογές ή τις βουλευτικές εκλογές."

Η ίδια εφημερίδα σε χθεσινό δημοσίευμά της αναφέρει:

"Τα πρόσωπα που θα καταλάβουν τη 2η και την 4η θέση στο ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ για τις ευρωεκλογές δεν έγιναν γνωστά ούτε χθες, καθώς η Γραμματεία του πολιτικού σχηματισμού της Αριστεράς ανέβαλε τη χθεσινή συνεδρίασή της για αύριο.

Το πρόβλημα που έχει ανακύψει έχει σχέση με τη στάση του ΔΗΚΚΙ, που επιμένει να καταλάβει τη δεύτερη θέση του ευρωψηφοδελτίου, ενώ οι άλλες συνιστώσες φαίνεται πως συμφωνούν για υποψήφιο της ΚΟΕ. Το ΔΗΚΚΙ αντιδρά και ζητάει τη δεύτερη θέση απειλώντας (ή κατά άλλους προειδοποιώντας) με αποχώρηση από τον ΣΥΡΙΖΑ."

Peter Bruegel o Πρεσβύτερος, Ο Πύργος της Βαβέλ, 1563, Kunsthistorisches Museum, Βιέννη

Αναμενόμενο να δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά εντός του ΣΥΡΙΖΑ η διαμετρικά αντίθετη επί αρχών συγκέντρωση συνιστωσών, ιδίως σε θέματα Ευρώπης, όπου και ο προσανατολισμός της ΚΟΕ, επί παραδείγματι, είναι άκρως αντιευρωπαϊκή και ευρωσκεπτικιστική, αμφισβητώντας κατ' ουσίαν το ίδιο το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, το οποίο -να υπενθυμίσουμε- υποστηρίζεται και από το ΚΚΕ, που ομοίως έχει ευρωσκεπτικιστική οριοθέτηση.

Το ζήτημα που τίθεται επί τραπέζης είναι ότι και ο Νίκος Χουντής, ο οποίος θα καταλάβει και την πρώτη θέση στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ, ανήκει στο πλειοψηφικό εντός του επίσης ευρωσκεπτικιστικά προσανατολισμένου Αριστερού Ρεύματος του ΣΥΝ.

Εάν λοιπόν τη δεύτερη θέση στο Ευρωψηφοδέλτιο καταλάβει ένας ακόμη εκπρόσωπος ευρωσκεπτικιστικής συνιστώσας, σε τι θα διαφέρει επί της ουσίας μία ψήφος στο ΣΥΡΙΖΑ από μία ψήφο στο ΚΚΕ, αφού επιπλέον και τα δύο κόμματα θα βγουν με αντιευρωπαϊκό χαρακτήρα υποστηρίζοντας (;) την Ευρωπαϊκή Αριστερά; Γιατί είναι μάλλον ουτοπιστικό να περιμένουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα εκλέξει 3 ευρωβουλευτές ώστε να επανεκλεγεί ο Δημήτρης Παπαδημούλης της Ανανεωτικής Πτέρυγας, αφού γι' αυτό απαιτείται να συγκεντρώσει ποσοστό άνω του 11%.

Μήπως είναι ώρα και για την Ανανεωτική Αριστερά να κάνει ταμείο με το ΣΥΝ προ των Ευρωεκλογών;

Μ. C. Escher, Ημέρα και Νύχτα, 1938

Είναι οξύμωρο να "υποστηρίζουμε" την Ευρωπαϊκή Αριστερά μη υποστηρίζοντάς την και αμφισβητώντας το ρόλο που μπορεί να παίξει εντός της Ευρώπης ζητώντας την αποχώρησή μας από αυτήν. Δηλαδή, ζητάμε μια Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν αυτό δεν είναι ασυμβίβαστο, παράλογο και οντολογικό παράδοξο, τότε για ποια συμβολή στον εκλογικό αγώνα μιλάμε;

© Ελένη Καλλιανέζου, Vejen Δανίας 1 Απριλίου 2009

Ενδοϊστολογικές ψηφορίες.

Το ιστολόγιον τούτο, ό και εδημιουργήθη στις 15 Ιανουαρίου 2009 (δεν ενθυμούμαι δυστυχώς -λόγω προκεχωρημένου γήρατος- την ακριβήν ώραν, διά να του φτιάξουν οι επαΐοντες το ωροσκόπιον) κατήρτησεν ψηφοφορίαν εις τα μιλλιούνια των αναγνωστών του, άτινα συρρέουν καθημερινώς εξ' όλης της Υδρογείου (τουλάχιστον) με θέμα:

Συμφωνείτε με τις απόψεις:

-Φώτη Κουβέλη (Ανανεωτική Αριστερά)
-Αλέξη Τσίπρα (Αριστερό Ρεύμα)
-Άλλη τάση
-Άλλο κόμμα.

Αθρόοι προσήλθον εις τις κάλπες 22. Έγκυρα: 22. Άκυρα - Λευκά: 0

Έλαβον:

Ανανεωτική Αριστερά: ψήφοι 9 - ποσοστό 40%
Αριστερό Ρεύμα: ψήφοι 7 - ποσοστό 31%
Άλλη τάση: ψήφος 1 - ποσοστό 4%
Άλλο κόμμα: ψήφοι 5 - ποσοστό 22%

Βάσει του ισχύοντος εκλογικού συστήματος, αφού η άλλη τάση ξεπερνά το 3%, εκλέγει και έδρες, αι οποίαι και θα ανακοινωθούν.

Επειδή τα μεγάλα κόμματα δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν ποσοστό που να τους εξασφαλίζει αυτοδυναμία, συνίσταται:

α) Είτε πιθανότης συνεργασίας
β) Είτε επανάληψις των εκλογών

Εκ του βασιλείου της Δανιμαρκίας (όπου "κάτι σάπιο συμβαίνει", αλλά ουχί πλέον σάπιο εξ' ων συμβαίνουσιν εις την γλυκειάν ημών πατρίδαν) σας γλυκοασπάζομαι και αναβοώ:

Ζήτω το Έθνος!
Ζήτω η Πατρίς!

Πώς στο καλό με 75% ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ στις Βουλευτικές εκλογές
στην Ελλάδα εκλέγονται συνήθως η Ν.Δ. ή το ΠΑ.ΣΟ.Κ. απορώ!!!

Με πολλά μέτρα και σταθμά...

Tου Πασχου Μανδραβελη

Hταν πολλά τα στελέχη του Συνασπισμού που πανηγύρισαν για το πρόσφατο δημοψήφισμα της Βενεζουέλας, το αποτέλεσμα του οποίου «νομιμοποιεί» τον Ούγκο Τσάβες να διεκδικήσει και τρίτη θητεία στο προεδρικό αξίωμα. «Πρόεδρος για όσο θέλει ο λαός» έγραψε περιχαρής εις εκ των στελεχών του Αριστερού Ρεύματος. Τα ίδια στελέχη σήμερα επιχειρούν να θέσουν περιορισμό δύο θητειών στους βουλευτές του Συνασπισμού με το πρόσχημα της ανανέωσης. Ετσι, για τη Βολιβία ισχύει το «πρόεδρος για όσο θέλει ο λαός», ενώ για την Ελλάδα «βουλευτής για όσο θέλει το κόμμα», ασχέτως της θέλησης του λαού.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Αριστερά χρησιμοποιεί πολλά μέτρα και σταθμά για να επιτύχει τους σκοπούς της. Μόλις πριν από μια εβδομάδα η «Αυγή» παρουσίαζε το συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ ως σύγκρουση δύο πόλων: «Από τη μια η Συσπείρωση Πανεπιστημιακών (μια πολυσυλλεκτική αριστερή συμμαχία στην οποία μετέχουν πανεπιστημιακοί του ΣΥΡΙΖΑ, άλλων πολιτικών αριστερών σχημάτων ή ανένταχτοι αριστεροί). Από την άλλη, η Αντι-Συσπείρωση στη Συσπείρωση. Ενα μπλοκ ετερόκλητο...» (Αυγή 1.3.2009). Ετσι, οι του Αριστερού Ρεύματος πανεπιστημιακοί αποτελούσαν «μια πολυσυλλεκτική αριστερή συμμαχία», ενώ οι αντίπαλοί της «ένα μπλοκ ετερόκλητο». Η διαφορά του «πολυσυλλεκτικού» και του «ετερόκλητου» είναι ίδια με τη διαφορά μεταξύ Τσάβες και Κουβέλη. Στη μια ισχύει το «κανένας θεσμός, μόνο ο λαός», στην άλλη «κανένας λαός, μόνο το κόμμα».

Με τέτοιες τακτικές ιστορικά χαντακώθηκε η Αριστερά. Δεν ήταν η επαναστατικότητά της που δεν έθελγε τις μάζες ούτε το κατεστημένο που βυσσοδομούσε εναντίον της. Κυρίως ήταν η ιδεολογική αναξιοπιστία, που από τη μια ορθώς πάλευε για διεύρυνση των πολιτικών δικαιωμάτων στη δύση, ενώ από την άλλη έκλεινε τα μάτια στις δικτατορίες του ανατολικού μπλοκ. Ετσι, ενώ το ΚΚΕ μαχόταν κατά της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη, υποβάθμιζε (τρώγοντας μάλιστα φράουλες) το ατύχημα του Τσερνομπίλ. Στη δεκαετία του ’80 ήταν κατά των Πέρσινγκ και Κρουζ, δεν έλεγε όμως κουβέντα για τους σοσιαλιστικούς SS-20. Ενώ καταδίκαζε με τα πιο σκληρά λόγια τη φαιά τρομοκρατία, βάφτιζε την κόκκινη «πολιτικό έγκλημα».

Εχοντας τόσα μέτρα και σταθμά, η Αριστερά δεν μπόρεσε να γίνει αξιόπιστη λύση. Το χειρότερο είναι ότι αυτή η λενινιστική - σταλινική προσέγγιση των πραγμάτων, ενώ ήταν κάποτε προνόμιο του ΚΚΕ, διαχέεται πλέον στον όμορο χώρο του, στην πάλαι ποτέ ανανεωτική Αριστερά. Μια Αριστερά που έφυγε από το ΚΚΕ επειδή υπήρχαν πολλά μέτρα και σταθμά. Το ΚΚΕ εσωτερικού γεννήθηκε επειδή πολλοί αριστεροί ένιωσαν γελοίοι να μάχονται κατά της ελληνικής δικτατορίας των συνταγματαρχών, ενώ ταυτόχρονα το κόμμα τούς υποχρέωνε να ευλογούν την εισβολή των σοβιετικών τανκ στην Τσεχοσλοβακία. Δεν ήταν μόνο προάσπιση της εσωκομματικής δημοκρατίας ούτε της δημοκρατίας στην Ανατολική Ευρώπη. Ηταν η προάσπιση της κοινής λογικής από τα στελέχη του εσωτερικού, σε αντίθεση με τα στελέχη του εξωτερικού που από την ασφάλεια των ανατολικών καθεστώτων έφτιαχναν την πραγματικότητα κατά τις επιταγές του Πολιτμπιρό.

Αυτή η παράδοση της λογικής που χαρακτήριζε την ανανεωτική Αριστερά σβήνει. Η πλειοψηφούσα συνιστώσα μετατρέπει τον ΣΥΝ σε ΚΚΕ, με όσα μέτρα και σταθμά χρειάζονται ο Τσάβες και ο σοσιαλισμός.

Πηγή: Εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Για το ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ

Στην Κυριακάτικη Αυγή ο πολύ καλός δημοσιογραφός Ανδρέας Παπαδόπουλος είχε ένα αναλυτικό ρεπορτάζ (ΕΔΩ μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο) σχετικά με την συγκρότηση του ευρωψηφοδελτίου του ΣΥΡΙΖΑ. Ξεχώρισα δυο κομμάτια. Το πρώτο αφορά τον Συνασπισμό, το δεύτερο τις συνιστώσες:

Για τους 4 ευρωβουλευτές

Χαρακτήρα κεντρικής πολιτικής αναμέτρησης δίνει ο ΣΥΝ και κατ' επέκταση η ευρωπαϊκή αριστερά στις επικείμενες ευρωεκλογές με σαφή στόχο να αλλάξουν οι συσχετισμοί στο ευρωκοινοβούλιο, σε μια πιο προοδευτική κατεύθυνση. Ο Αλέξης Τσίπρας έβαλε ψηλά των πήχυ, μιλώντας για την εκλογή τεσσάρων ευρωβουλευτών. Όπως προαναφέραμε, ο ΣΥΝ βρίσκεται στην τελική ευθεία για το εσωκομματικό του δημοψήφισμα, στο οποίο τα περίπου 15.000 μέλη του θα κληθούν να επιλέξουν ανάμεσα στους 12 υποψηφίους. Σύμφωνα με την εγκύκλιο της εφορευτικής επιτροπής η τελική κατάταξη θα γίνει ως εξής: Ο υποψήφιος που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες πρώτες (1η) προτιμήσεις θα λάβει την πρώτη θέση του ευρωψηφοδελτίου. Ο υποψήφιος που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες αθροιστικά πρώτες και δεύτερες προτιμήσεις (1η, 2η ) θα καταλάβει την τρίτη θέση στο ευρωψηφοδέλτιο, ενώ ο υποψήφιος που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες αθροιστικά πρώτες δεύτερες και τρίτες προτιμήσεις (1η, 2η, 3η) θα καταλάβει την πέμπτη θέση του ευρωψηφοδελτίου.

Οι συζητήσεις στον ΣΥΡΙΖΑ

Επιπροσθέτως και στον ΣΥΡΙΖΑ προχωρούν οι συζητήσεις και οι ζυμώσεις για τα πρόσωπα που θα τοποθετηθούν στις θέσεις 2 και 4 του ευρωψηφοδελτίου. Από τις συνιστώσες έχουν κατατεθεί αρκετές προτάσεις, ενώ η διάθεση που υπάρχει είναι να υπάρξει κατάληξη πριν από την Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ (10-12 Απριλίου). Ήδη έχουν ακουστεί τα ονόματα γυναικών-προσωπικοτήτων της αριστεράς, όπως η Νάντια Βαλαβάνη η Τασία Χριστοδουλοπούλου και η Ελένη Πορτάλιου. Η ΑΚΟΑ έχει προτείνει στην πρώτη θέση να τοποθετηθεί γυναίκα, που να έχει κινηματικές αναφορές και ως τέτοια περίπτωση έχει εισηγηθεί την Κ. Κούνεβα. Η ΚΟΕ διεκδικεί δημόσια πολιτική εκπροσώπηση, προτείνοντας μεταξύ άλλων τα στελέχη της Χρ. Κατσούλα και Χρ. Καραμάνο για τη δεύτερη θέση του ευρωψηφοδελτίου. Η ΔΕΑ έχει προτείνει η δεύτερη θέση να καταληφθεί από πολιτικό στέλεχος, προτάσσοντας τη σύνδεση του ΣΥΡΙΖΑ με την ευρωπαϊκή αντικαπιταλιστική αριστερά. Στη βάση αυτή θεωρεί ότι μπορεί στη δεύτερη θέση του ευρωψηφοδελτίου να τοποθετηθεί ο Αντώνης Νταβανέλος. Για την ίδια θέση το ΔΗΚΚΙ έχει προτείνει τα στελέχη του Γ. Πάντζα, Ηλ. Νικολόπουλο κ.ά. Να σημειωθεί ότι ΑΚΟΑ και ΔΕΑ έχουν προτείνει την εναλλαγή στο μέσο της θητείας.

Σχόλιο "Κόκκινης Πιπεριάς": Κάτι μου λεει ότι είμαστε μπροστά στην επανάληψη των γελοιοτήτων του 2004 και τι εννοώ. Από τη μια ο Συνασπισμός ανοιχτά και αμεσοδημοκρατικά με δημοψήφισμα των μελών του θα επιλέξει τους τρεις που του αναλογούν για το ψηφοδέλτιο.
Οι υπόλοιπες συνιστώσες του σχήματος ΣΥΡΙΖΑ πως θα αποφασίσουν; Ποιο θα είναι το κριτήριο που θα επιλεγεί κάποιος για την δεύτερη (άρα και εκλόγιμη) θέση; Μήπως με αδιαφανή κομματικά αλισβερίσια στην διορισμένη γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ; Και ο λαός του ΣΥΡΙΖΑ πως θα εκφράσει την άποψη του για τα πρόσωπα; Αν διαβάσετε προσεκτικά το ρεπορτάζ του Αντρέα Παπαδόπουλου κάθε μια συνιστώσα θέλει τη δεύτερη θέση για τον εαυτό της. Πως θα λυθεί αυτό το πρόβλημα;

Κοινοβουλιοφοβίες και Εξωκοινοβουλιολαγνείες;

Ένα ιδιόμορφο κείμενο με τίτλο "ΣΥΡΙΖΑ, Εξωκοινοβουλευτική Αριστερά, και Μεταβατικό Πρόγραμμα, Παρέμβαση στη συζήτηση για την 1η Πανελλαδική Σύσκεψη", από τον Θεοφάνη Γραμμένο, διδάσκοντα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας έτυχε χθες της προσοχής μου από την επίσημη ιστοσελίδα του ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο και αναδημοσιεύω εδώ αυτούσιο:

"Εν όψει της 1ης Πανελλαδικής Σύσκεψης του ΣΥΡΙΖΑ τον Μάρτιο επανέρχεται, αν και στην πραγματικότητα δεν έφυγε ποτέ, το ερώτημα του κατά πόσον ο ΣΥΡΙΖΑ (θέλουμε να) αποτελεί απλώς ένα εκλογικό σχήμα που θα αναβιώνει σε κάθε εκλογική μάχη, είτε πρόκειται για εθνικές εκλογές είτε για ευρωεκλογές, είτε ακόμη και για δημοτικές/νομαρχιακές εκλογές, ή μια συμμαχία αριστερών και επαναστατικών δυνάμεων στη βάση ενός κοινού πολιτικού προγράμματος με ουσιαστική στρατηγική τίποτε λιγότερο από την ανατροπή του καπιταλισμού και την εγκαθίδρυση του σοσιαλισμού. Με σχετικά πρόσφατα κείμενα οι σημερινές συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ έχουν εν μέρει τοποθετηθεί σε αυτό και άλλα, συναφή ερωτήματα υπογραμμίζοντας την ανάγκη ανασυγκρότησης της Αριστεράς και οικοδόμησης ενός πολιτικού μετώπου μέσα στην κοινωνία με σκοπό την ανατροπή του νεοφιλελεύθερου, δηλαδή του πλέον επιθετικού, καπιταλισμού. Στην κατεύθυνση αυτή θα συμβάλει αναμφίβολα η οργανωτική ανάπτυξη του ΣΥΡΙΖΑ και (σωστά) όχι ο μετασχηματισμός του σε ενιαίο κόμμα. Μάλιστα, η συγκέντρωση υπογραφών για τη στήριξη αυτής της κατεύθυνσης έχει ήδη ξεπεράσει τις 1000 και συνεχίζεται.

Ωστόσο, παραμένει ουσιαστικά ανέγγιχτο το ερώτημα σχετικά με το θεμελιώδους σημασίας για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ θέμα του πολιτικού προγράμματός του αλλά και της σχέσης του με τη σημερινή εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και ιδιαίτερα με τις δυνάμεις που συσπειρώθηκαν εκλογικά στα σχήματα της ΕΝΑΝΤΙΑ και του ΜΕΡΑ. Εδώ και καιρό, κυρίως από τον ΣΥΝ, επαναλαμβάνεται με σταθερή περιοδικότητα και επιμονή το άνοιγμα στο λεγόμενο «σοσιαλιστικό χώρο», στους Οικολόγους-Πράσινους και στο ΚΚΕ. Το ερώτημα βεβαίως είναι αν σήμερα υπάρχει άλλος «σοσιαλιστικός χώρος» πλην εκείνου του ΠΑΣΟΚ από τη στιγμή που, π.χ., το σοσιαλιστικό ΔΗΚΚΙ ήδη στηρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ. Ένα άλλο ερώτημα είναι από πότε ο χώρος ιδεολογικο-πολιτικής επιρροής του ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερα μετά το 1996, θεωρείται σοσιαλιστικός και όχι σοσιαλφιλελεύθερος. Έστω κι έτσι όμως δεν υπάρχει τίποτε επιλήψιμο στο άνοιγμα αυτό προς τον κόσμο που ακολουθεί τα πιο πάνω κόμματα παρά μόνο η μονομέρεια του ανοίγματος. Κανένα άνοιγμα (τουλάχιστον με παρόμοια ένταση) δεν έχει γίνει προς τις δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Και ως προς τον ΣΥΝ αυτό είναι κατανοητό. Παρά τη συντριπτική ήττα στο πρόσφατο συνέδριο του ΣΥΝ της ανανεωτικής πτέρυγάς του, δηλαδή του ιστορικά γνήσιου εκφραστή των κεντροαριστερών σεναρίων, υπεύθυνου για κάθε επίθεση αγάπης προς το ΠΑΣΟΚ τα τελευταία είκοσι χρόνια, και για κάθε ιδεολογικό και πολιτικό άνοιγμα προς τη σοσιαλδημοκρατία (βλέπε και τις ανάλογες, έστω λιγοστές σε σχέση με το παρελθόν, εκλογικές συνεργασίες στις τελευταίες δημοτικές/νομαρχιακές εκλογές), δεν έχει κανείς παρά να ξεφυλλίσει την ΑΥΓΗ για να εντοπίσει άρθρα που δεν μπορούν να κρύψουν μια υποφώσκουσα θεσμο- και κοινοβουλιολαγνεία, έναν ιδιόμορφο ευρωπαϊσμό (με την προσθήκη του επιθετικού προσδιορισμού «αριστερός», γεγονός που καθιστά ακόμη πιο ασαφή αυτόν τον νεολογισμό), έναν κυβερνητισμό και όχι έναν πρωταγωνιστικό ρόλο μέσα στην κοινωνία, και πολλά άλλα χαρακτηριστικά ιδεολογικο-πολιτικά γνωρίσματα της πάλαι ποτέ ΕΑΡ. Όμως ένα τέτοιο πολιτικό και κοινωνικό μέτωπο όπως αυτό που αναφέραμε πιο πάνω απαιτεί τη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων δυνάμεων όχι μόνο από τους ανένταχτους αριστερούς αλλά και από τις οργανωμένες δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, δηλαδή όλους εκείνους με τους οποίους ο ΣΥΡΙΖΑ έχει συναντηθεί ουσιαστικά σε κάθε είδους μαζική κινητοποίηση τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Κι έτσι ερχόμαστε στο ζήτημα του κοινού πολιτικού προγράμματος.

Στο ΠΡΙΝ της 24 Φεβρουαρίου 2008 φιλοξενείται μια εξαιρετική συνέντευξη του ιδρυτικού στελέχους της LCR, Αλαίν Κριβίν (αναδημοσιεύεται στην ιστοσελίδα εδώ), που δόθηκε δύο ημέρες μετά το πέρας των εργασιών του εθνικού συνεδρίου της LCR τον περασμένο Ιανουάριο όπου αποφασίστηκε με μεγάλη πλειοψηφία η συγκρότηση ενός νέου σχήματος από τις αντικαπιταλιστικές δυνάμεις στη Γαλλία. Ο Κριβίν, λοιπόν, μιλά απερίφραστα για την αναγκαιότητα συσπείρωσης όλων των αριστερών δυνάμεων στη βάση ενός ουσιαστικού κοινού στόχου: της ανατροπής του καπιταλισμού. Το βασικό δεν είναι αν το κοινό πρόγραμμα είναι «ρεαλιστικό», δηλαδή αποδεκτό από την άρχουσα τάξη, αλλά αν είναι αποδεκτό από τους εργαζόμενους, αν εκφράζει τις δικές τους διεκδικήσεις. Προφανώς τα ζητήματα της επαναστατικής στρατηγικής θα είναι υπό συζήτηση από όλες τις δυνάμεις που θα μετάσχουν, και θα συνδιαμορφωθούν σύμφωνα με τις αντιλήψεις, τις εμπειρίες, και την πολιτική καταγωγή όλων. Όπως λέει, μεταξύ άλλων, χαρακτηριστικά ο Κριβίν, «θα πρέπει να συσπειρώνει ανθρώπους που συμφωνούν στο τι πρέπει να κάνουμε σήμερα και αύριο, ανεξάρτητα από το αν κατάγονται από το κομμουνιστικό, το αναρχικό, το τροτσκιστικό ή το γκεβαρικό ρεύμα ή -πολύ περισσότερο- από κανένα ρεύμα… Αυτό που θεωρούμε αναγκαίο είναι να συμφωνήσουμε ότι ζητούμενο είναι η ανατροπή του καπιταλισμού και όχι η μεταρρύθμισή του… Για μας ένα ζήτημα στρατηγικής σημασίας είναι η στάση μας στο ζήτημα της συμμετοχής σε κυβερνητικά σχήματα, η στάση μας κυρίως απέναντι στο Σοσιαλιστικό Κόμμα. Είμαστε υπέρ της κοινής δράσης με τη σοσιαλδημοκρατία σε επιμέρους ζητήματα. Είμαστε, όμως, αντίθετοι με τη συμμετοχή σε κυβερνητικά σχήματα από κοινού με τους σοσιαλδημοκράτες. Δεν θέλουμε να διευθύνουμε τους θεσμούς μιας καπιταλιστικής κοινωνίας… Κατ' αρχήν ο όρος «αντινεοφιλελεύθερο» δεν μας αρέσει. Μπορεί κανείς να είναι αντινεοφιλελεύθερος και ταυτόχρονα θιασώτης του καπιταλισμού. Οι δύο, λοιπόν, αριστερές για τις οποίες μιλάμε δεν είναι η νεοφιλελεύθερη και η αντινεοφιλελεύθερη, αλλά η φιλοκαπιταλιστική και η Αριστερά της ρήξης με τον καπιταλισμό. Και αυτή η διαίρεση διασχίζει όλα τα κόμματα… Νομίζω ότι στην πολιτική ατζέντα επιστρέφει ένα πολύ πιο ευκρινές δίπολο: επανάσταση ή μεταρρύθμιση… Δεν μπορούμε να αποδυθούμε σε μια μακροπρόθεσμη και συνολική συνεργασία με όσους συμμετέχουν σε κυβερνήσεις από κοινού με τους σοσιαλδημοκράτες ή είναι έτοιμοι να το κάνουν. Απευθυνόμαστε μόνο στις δυνάμεις της ρήξης με τον καπιταλισμό και όχι στις δυνάμεις της ταξικής συνεργασίας». Θεωρώ πως στα λίγα αυτά αποσπάσματα τίθεται από τον Κριβίν η ουσία τόσο του υπό διαμόρφωση πολιτικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ όσο και της ευκταίας συμμετοχής σε αυτόν των δυνάμεων της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς.

Η ΚΟΕ δημοσίευσε στις 17 Φεβρουαρίου 2008 ένα κείμενο στο οποίο τοποθετείται στο εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ και όπου αναφέρεται στην αναγκαιότητα «ενός μίνιμουμ προγράμματος πάλης… στο οποίο «οι από κάτω να αναγνωρίζουν τα αιτήματα και τις ανάγκες τους». Στην κατεύθυνση αυτή θα πρότεινα στην Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ να συζητηθεί επί των αρχών του ένα συγκροτημένο πολιτικό πρόγραμμα, το Μεταβατικό Πρόγραμμα του Τρότσκι. Αν και δημοσιευμένο το 1938 και σε πολύ διαφορετικές συνθήκες, αυτό το θεμελιώδες ντοκουμέντο που υιοθετήθηκε από την 4η Διεθνή στο ιδρυτικό της συνέδριο αποτελεί ίσως το πλέον οργανωμένο πολιτικό πρόγραμμα με σκοπό να προσελκύσει στη δράση τις εργαζόμενες μάζες σε καπιταλιστικές χώρες, ξεκινώντας από το επίπεδο συνείδησής τους στη δεδομένη χρονική περίοδο, φυσικά αφού εμπλουτιστεί και εναρμονιστεί με τις σύγχρονες εξελίξεις σε κάθε χώρα. Το Μεταβατικό Πρόγραμμα προτείνει μια μέθοδο για την επίλυση των βασικών αντιφάσεων της εποχής μας, οι οποίες βεβαίως δεν λύνονται αυτόματα από την κρίση του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά ούτε και οι αγώνες του μαζικού κινήματος οδηγούν κατ’ ανάγκη στην ανάπτυξη αντικαπιταλιστικής συνείδησης. Τα τρία βασικά συμπεράσματα του Μεταβατικού Προγράμματος είναι (α) ότι οι αντιφάσεις του καπιταλισμού δεν λύνονται χωρίς την ανατροπή του, (β) οι μάζες εισέρχονται περιοδικά σε αγώνες μεγάλης εμβέλειας ενάντια σε συγκεκριμένες επιπτώσεις που επιφέρουν αυτές οι αντιφάσεις και οι οποίες διαφέρουν από χώρα σε χώρα και από περίοδο σε περίοδο, και (γ) οι οργανώσεις της Αριστεράς οφείλουν να συμμετέχουν στους αγώνες αυτούς με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να τους μετατρέψουν σε νίκες κατά του καπιταλισμού. Φυσικά, η τακτική και η ανάλυση της εκάστοτε συγκεκριμένης κατάστασης είναι απαραίτητα για την πραγμάτωση αυτών των συμπερασμάτων και πρέπει κάποιος να συνειδητοποιεί ότι ένα μεταβατικό πρόγραμμα δεν είναι απλώς ένα άθροισμα αντικαπιταλιστικών αιτημάτων, αλλά ένα πολιτικό πρόγραμμα που στοχεύει στην ανατροπή του καπιταλισμού. Υπ’ αυτήν την έννοια, η συσσώρευση μεταρρυθμίσεων, όσο θετικές κι αν είναι, όσο διαρθρωτικό χαρακτήρα κι αν έχουν, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να οδηγήσει στο σοσιαλισμό.

Το σύνολο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς καλείται να συμμετάσχει στην Πανελλαδική Σύσκεψη και να συνδιαμορφώσει με τις υπόλοιπες συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ το πολιτικό πρόγραμμά του. Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει με επιμονή να απευθύνει πραγματική έκκληση σε όλες αυτές τις δυνάμεις για τις οποίες είναι κάτι περισσότερο από βέβαιο ότι αγωνίζονται για το σοσιαλισμό και την ανατροπή του καπιταλισμού, έστω και παρά τις όποιες υπαρκτές ιδεολογικές διαφορές. Αυτό που πρέπει να μας ενώνει είναι η βεβαιότητα ότι μαζί μπορούμε να νικήσουμε."

Πηγή άρθρου: ΣΥΡΙΖΑ, Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς

* Για λόγους εύκολης πρόσβασης στο σύνδεσμο που δίνει το κείμενο για τη συνέντευξη του Κριβίν, αντικατέστησα την ηλεκτρονική διεύθυνση με τη λέξη "εδώ" και τοποθέτησα συνδέσμους με τις επίσημες ιστοσελίδες του "ΕΝΑΝΤΙΑ" και του "ΜΕΡΑ", με τα οποία ο καθηγητής Θ. Γραμμένος προτείνει συνεργασίες.

** Η εισήγηση αυτή έγινε πέρσυ, το θέμα όμως του φλερτ του ΣΥΡΙΖΑ με την εξωκοινοβουλευτική αριστερά επανέρχεται στην επικαιρότητα, μετά τα γεγονότα των τελευταίων μηνών και ενόψει του Συνεδρίου της ΠΟΣΔΕΠ, που θα πραγματοποιηθεί στις 6-8 Μαρτίου (βλέπε περισσότερα εδώ)

___________________________________________________



Duane Michals, Τυχαία Συνάντηση, 1969

Απέχω απ' το να λογοκρίνω απόψεις ακαδημαϊκών, το κείμενο ωστόσο δημιουργεί ερωτηματικά που χρήζουν ανάλυσης:

1. Αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα του ΣΥΡΙΖΑ να ανοιχθεί προς συνεργασίες με άλλους σχηματισμούς και κόμματα. Αλλά γιατί επιλέγονται ειδικά κόμματα της Εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς που είναι εξίσου αντικαπιταλιστικά και ακραία ευρωσκεπτικιστικά, ενώ απορρίπτεται a priori η συνεργασία π.χ. με το ΚΚΕ που συμπλέει επί βασικών αρχών με τα εξωκοινοβουλευτικά αυτά νεοσχηματισθέντα κόμματα;

2. Ουδέποτε έγινε λόγος για συνεργασίες κορυφής από το ΣΥΝ προς το ΠΑΣΟΚ. Το ερώτημα δεν εστιάζεται στο κατά πόσον το ΠΑΣΟΚ είναι σοσιαλιστικό κόμμα ή "σοσιαλφιλελεύθερο" ως πολιτική γραμμή. Το σταθερό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ εξάλλου δεν υπερβαίνει το 20% - 25%. Ένα κρίσιμο ποσοστό του κόσμου που αποφασίζει και το εκλογικό αποτέλεσμα, δεν απαρτίζεται από σταθερούς ψηφοφόρους κι ούτε μπορεί κανείς να κατηγορήσει συλλήβδην όλους τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ ως "σοσιαλφιλελεύθερους". Πλανώμαστε πλάνην οικτρά, αν πιστεύουμε ότι το 5,04% που πήρε ο ΣΥΡΙΖΑ στις προηγούμενες εκλογές είναι το παραδοσιακό ποσοστό της Αριστεράς. Μέρος του ποσοστού αυτού δόθηκε απ' τους ψηφοφόρους του "επάρατου" ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι έβλεπαν μονόδρομους στο δίλημμα ποιο απ' τα δύο κόμματα να ψηφίσουν για να απαλλαγούν απ' τη μιζέρια τους.
Το όποιο άνοιγμα λοιπόν προς το ΠΑΣΟΚ γίνεται προς τη βάση και όχι προς την κορυφή, αφού δε συντρέχουν οι προϋποθέσεις που οφείλουν να υπάρχουν για ευρύτερες συνεργασίες και αυτό είναι κάτι παραπάνω από σαφές τόσο στη στάση της ηγεσίας του ΣΥΝ όσο και σε όλες τις θέσεις της Ανανεωτικής Αριστεράς.

3. Για ποιο λόγο θεωρείται επιλήψιμο για το ΣΥΝ το άνοιγμα προς τους Οικολόγους - Πράσινους, απ' τη στιγμή που καταστατικά ορίζεται ως Συνασπισμός της Αριστεράς των Κινημάτων και της Οικολογίας;

4. Γιατί απουσιάζει εκκωφαντικά οποιαδήποτε κριτική στη ΝΔ, και πού ακριβώς αποσκοπεί η κριτική σε όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα, εκτός αυτού που βρίσκεται στην Κυβέρνηση;

5. Γιατί στοχοποιείται ο ΣΥΝ και μία μειοψηφική τάση του, αυτή της Ανανεωτικής Αριστεράς, από έναν άλλον Συνασπισμό τάσεων και συνιστωσών;

6. Πώς ορίζουμε το "αντινεοφιλελευθερισμό" και πώς τον "αντικαπιταλισμό", πού διαφέρει ο "αντικαπιταλισμός" με τα αιτήματα και τη συνθηματολογία στα τέλη του 19ου αι. και πώς επιτυγχάνεται η ρήξη με τον καπιταλισμό; Με τη σταδιακή αφύπνιση των μαζών, τη συμμετοχή στη λαϊκή πάλη και τις διεθνείς εξεγέρσεις; Και πάλι πού αυτό διαφέρει απ' αυτά που έγιναν διαχρονικά στην παγκόσμια σκηνή με την τελική εγκαθίδρυση του υπαρκτού σοσιαλισμού και τελικά γιατί ο υπαρκτός σοσιαλισμός κατέρρευσε;

7. Τίθεται όντως ηθικό δίλημμα μεταξύ του "επανάσταση ή μεταρρύθμιση" ομοιοτρόπως με το "Καραμανλής ή χάος;"

8. Σε μια θεσπισμένη δημοκρατία η αναφορά στο Σύνταγμα, τους θεσμούς και το Κοινοβούλιο είναι Κοινοβουλιολαγνεία, όπου πας αριστερός δε δικαιούται να φέρει εντός Κοινοβουλίου Αριστερή Ταυτότητα; Και τι αντιπροτείνεται; Η κατάλυση των θεσμών και του Κοινοβουλίου από Κοινοβουλιοφοβία, εξ' ου και το φλερτ με τις εξωκοινοβουλευτικές δυνάμεις; Τότε γιατί ο λαός αποφασίζει κάποιες δυνάμεις να μην τις θέσει εντός κοινοβουλίου; Πάσχει συνολικά από ομαδικό αβδηρητισμό και χρήζει αφύπνισης; Κοιμάται τον ύπνο του δικαίου και δεν αποφασίζει, βλακωδώς, να δει το συμφέρον του, γιατί βολεύτηκε στους καναπέδες; Μα και οι καναπέδες είναι χρεωμένοι έως τετάρτης γενιάς. Να υποθέσουμε ότι ούτε γι' αυτό δεν έχει στοιχειώδη επίγνωση;
Το διά ταύτα είναι να εναποθέσουμε τις ελπίδες μας στον Κριβίν, όπως κάποτε ο λαός τις εναπέθεσε στον Ανδρέα Παπανδρέου, που είχε και αυτός τα χαρακτηριστικά του Σωτήρα;

9. Πώς ορίζεται ο "ιδιόμορφος ευρωπαϊσμός" και γιατί αντίκειται με την αριστερή ταυτότητα; Στην καθ' ημάς Κοινοβουλιοφοβία θα προσθέσουμε και την Ευρωκοινοβουλιοφοβία; Μήπως πρέπει να βγούμε και από την Ε.Ε. και να διαλύσουμε και το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, ψάχνοντας εξω-ευρωπαϊκούς συμμάχους; Και ποιοι θα είναι αυτοί;

10. Το 5,04% που ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές έδινε ψήφο εμπιστοσύνης σ' έναν χώρο χωρίς να συνυπολογίσει την ιδεολογία των συνιστωσών του, άρα ψήφιζε ένα κόμμα με κομμουνιστικές - αναρχικές - Τροτσκιστικές - ή Γκεβαρικές καταβολές, ως εκ τούτου ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να κάνει οποιοδήποτε άνοιγμα και προτάσεις για συνεργασίες "έστω και παρά τις υπαρκτές ιδεολογικές διαφορές"; (!)

Γιατί λοιπόν έμαθα ότι το αξιακό σύστημα είναι αυτό που καθορίζει το ήθος και το αντίθετο στην πολιτική καλείται αρριβισμός και βολονταρισμός;

___________________________________________________

Συναφής Ανάρτηση: Αριστερές Αντιφάσεις, Βιομηχανία των Ειδώλων και Κριτικές Αποτιμήσεις

© Ελένη Καλλιανέζου, Kolding Δανίας, 24 Φεβρουαρίου 2009

Περί σκεπτικού λευκής ψήφου της Ανανεωτικής Πτέρυγας στο Διαρκές συνέδριο του ΣΥΝ και κάποιες ακραίες "επαναστατικές" κορωνίδες.

[...Η "λευκή" ψήφος συνεχίζει να επιβεβαιώνει στην πράξη από την πλευρά της Ανανεωτικής Πτέρυγας την επιλογή για ήπια, σοβαρή και μετρημένη στάση στις εσωκομματικές διαδικασίες και δεν αποτελεί πράξη ρήξης όπως ενδεχομένως θα μπορούσε να ερμηνευθεί η στάση μας εάν επιλέγαμε "το κατά" ή κείμενο κατ’ αντιπαράθεση στο συνολικό κείμενο του προγράμματος...].

Όλο το κείμενο εδώ.

Δεν ψήφισε σύσσωμη η Ανανεωτική πτέρυγα λευκό. Θέτει την αρχή σοβαρού κριτικισμού και τροποίησης ή και αναθεώρησης πολλών στοιχείων του κειμένου του προγράμματος επί των αρχών. Ήπια μορφή στάσης -που και έτσι- απαντήθηκε από το Αριστερό Ρεύμα με σκληρή (και πολλές φορές απαράδεκτη κριτική με χαρακτηρισμούς προσώπων) και κορωνίδες σε κλίμα τεταμένο.

Το χρησιμοποιηθέν από κάποιους συνέδρους του αριστερού ρεύματος επιχείρημα "ψηφίστε το τώρα κι ας το αναθεωρήσουμε μετά", το θεωρώ το λιγότερο προσχηματικό, αφού το πρόγραμμα δεν είχε περάσει απ' τις κομματικές οργανώσεις της βάσης, ώστε να συζητηθεί και να συμβάλλουν σε αυτό όλοι.

Συντάχθηκε γιατί έπρεπε να συνταχθεί και ως τέτοιο θα έπρεπε να υπερψηφιστεί; Αν ψηφιζόταν κατ' αρχήν, θα σήμαινε ότι συμφωνώ ως προς το σύνολο και διαφωνώ σε επιμέρους σημεία.

Αν κάποιοι το καταψήφιζαν θα είχαμε εσωκομματικό εμφύλιο και δεν είμαι καθόλου βέβαιη ότι όλοι οι του αριστερού ρεύματος επιδιώκουν να τον αποφύγουν, όταν συνιστώσες του ΣΥΝ που διαφωνούν με τις πλειοψηφίες στοχοποιούνται ή ενοχοποιούνται.

Στο συνέδριο είχαμε και τοποθετήσεις θερμόαιμων συντρόφων ακραίες, όπως "δεν καταλαβαίνουμε γιατί οι εξεγέρσεις θα πρέπει να είναι πάντα ειρηνικές. Οι ανατροπές δε γίνονται πάντα ειρηνικά, κι εγώ δεν είμαι ούτε ο γιος του Γκάντι ούτε του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ", καταχειροκροτούμενες από ομάδες νεαρών.

Και εδώ, κατά τη γνώμη μου, έχουμε ένα εξαιρετικά σοβαρό θέμα που πρέπει να μας απασχολήσει. Δεν είναι η Αριστερά το σπίτι που θα στεγάσει κάθε αντιεξουσιαστή που βλακωδώς θα ορύεται ότι "δε χρειάζεται κεντρικό αίτημα για μια εξέγερση, αλλά είναι από μόνη της αίτημα" (!) Όλοι αυτοί που ευαγγελίζονται παρόμοια τσιτάτα είναι εχθροί της Αριστεράς!

Καλά θα κάνουν λοιπόν να δουν ψυχίατρο και να πάρουν ηρεμιστικά ή να πάνε εθελοντές σε κιμπούτς του Τσάβες κι όχι να θεωρούν τους εαυτούς τους συνεχιστές του Τσε ή του Άρη Βελουχιώτη. Αρκετά ο χώρος της Αριστεράς δοκιμάστηκε μέχρι σήμερα. Δεν περισσεύουν άλλα μνήματα!




Σχετικά:

1. Η ομιλία του Σπύρου Λυκούδη της 15ης Φεβρουαρίου 2009 στο Διαρκές συνέδριο του ΣΥΝ που δεν έγινε, διότι του αφαιρέθηκε ο λόγος "λόγω υπέρβασης χρόνου".

2 α. «Η μη βία, η μόνη πραγματικά επαναστατική επιλογή». Συνέντευξη του Σέρτζιο Ντ' Ελια ηγετικού στελέχους της Prima Linea, που είχε καταδικαστεί σε 30 χρόνια φυλάκιση για τη δολοφονία αστυνομικού στην Ελιζαμπέττα Καζαλόττι, Ελευθεροτυπία, 19/01/2009.

(Ηγετικό στέλεχος της τρομοκρατικής οργάνωσης Prima Linea, που έδρασε στην Ιταλία τη δεκαετία του '70, ο Σέρτζιο Ντ' Ελια συλλαμβάνεται τον Μάιο του 1979 για τη δολοφονία του αστυνομικού Φάουστο Ντιονίσι, καταδικάζεται σε 30 χρόνια κάθειρξη και παραμένει στη φυλακή μέχρι το 1991. Το 1986, μαζί με άλλους 30 κρατουμένους, εγγράφεται στο ιταλικό ριζοσπαστικό κόμμα και εκλέγεται, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες της οικογένειας του νεκρού αστυνομικού, βουλευτής του ιταλικού Κοινοβουλίου. Σήμερα το όνομά του είναι στενά συνδεδεμένο με τη διεθνή οργάνωση («Κάτω τα χέρια από τον Κάιν») που εισηγείται την κατάργηση της θανατικής ποινής σε παγκόσμιο επίπεδο.)

2 β. Η Αριστερά και η Βία, Φάουστο Μπερτινότι, Αυγή, 21/01/2009

(Ο Μπερτινότι καλεί την αριστερά να δηλώσει ανοιχτά ότι είναι υπέρ της μη-βίας. Δηλώνει πεπεισμένος ότι η απαραίτητη και αναγκαία κριτική στον σημερινό καπιταλισμό μπορεί να λάβει σάρκα και οστά στο πλαίσιο μιας μη-βίαιης και δημοκρατικής ανέλιξης της κοινωνίας και μιας ειρηνικής θεώρησης των ανθρωπίνων σχέσεων. Και υπενθυμίζει την προφητεία που η Κασσάνδρα απηύθυνε στον Αινεία: «Δεν θέλω να ζω με έναν ήρωα, δεν θέλω να ζω τον μετασχηματισμό σου σε μνημείο».

Στον προβληματισμό αυτόν συνέβαλε σημαντικά ο Πιέτρο Ινγκράο:

Πρώτον: με τις έρευνες και τις πολιτικές του αναλύσεις για τις σχέσεις μεταξύ πολιτικής και πολέμου (όρα το βιβλίο «La guerra sospesa. Ο μετέωρος πόλεμος»).

Δεύτερον: με τον όρο που έθεσε, για να γίνει μέλος του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, που δεν ήταν άλλος από εκείνο της καταδίκης του σταλινισμού σε όλες τις εκφράσεις του που, πέραν των άλλων, έχουν σχέση και με τη βία, με την ενοχοποίηση της διαφορετικής γνώμης, την αποδοχή της ενοχής για τη διαφορετική γνώμη, και τις κατ’ επέκταση αυτοκτονίες κ.λπ.

Sandy Skoglund, Ραδιενεργές Γάτες

Άλλοι παπάδες ήρθανε, άλλα Βαγγέλια φέραν...

Kαταστατικό του ΣΥΝ


ΜΕΡΟΣ Α', Πολιτικές Δηλώσεις και Τύπος.

1. Η Συνέντευξη του Φώτη Κουβέλη στο Bασίλη Σκουρή, RealNews 8/2/2009. Πηγή: Ανανεωτική Αριστερά, Αναδημοσίευση.

-Τι σας ανησυχεί περισσότερο στην πορεία της χώρας;

-Η επελαύνουσα οικονομική κρίση και η ύφεση η οποία ανεξάρτητα από τα παγκόσμια χαρακτηριστικά της συναντιέται με μια εξαιρετικά εύθραστη ελληνική οικονομία και φοβάμαι ότι τα αποτελέσματα που θα καταγράφονται θα είναι εξαιρετικά δυσμενή για μεγάλα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας.

-Εκτιμάτε ότι βαδίζουμε σε πρόωρες κάλπες πριν τις ευρωεκλογές;

-Δεν αποκλείω τις πρόωρες εκλογές γιατί ακριβώς τα στοιχεία της οικονομικής κρίσης θα δημιουργήσουν μια πολιτική ασφυξία η οποία εκ των πραγμάτων θα αναγκάσει την κυβέρνηση να επιλέξει τις πρόωρες εκλογές. Βεβαίως όλα τα δημοσκοπικά στοιχεία δείχνουν ότι η ΝΔ είναι δεύτερο κόμμα. Παρόλα αυτά εκλογές κάνει κάποιος είτε για να τις κερδίσει, είτε για να περιορίσει το εύρος και τον βαθμό της ήττας. Εκτιμώ ταυτόχρονα ότι ο κ. Καραμανλής είναι δυνατόν επειδή διαθέτει την εξουσία να έχει πρωτοβουλίες οι οποίες θα δημιουργήσουν καταστάσεις που θα είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν ώστε να περιοριστεί ο βαθμός της ήττας και να δημιουργηθούν οι συνθήκες, όπως πιστεύουν, οι οποίες μέσα από διλημματικές καταστάσεις για τον ελληνικό λαό να βελτιώσουν τη θέση της ΝΔ.

-Ο στόχος του κόμματός σας στην κάλπη ποιος πρέπει να είναι;

- Όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσοστό.

-Σας είναι αδιάφορο ποιος θα είναι στην κυβέρνηση;

-Προσωπικά όχι. Θεωρώ ότι πρέπει να ενδιαφέρει τη σύγχρονη ριζοσπαστική αριστερά το περιεχόμενο της διακυβέρνησης.

-Αυτό κατά τη γνώμη σας πρέπει να εκφρασθεί και στην περίπτωση που δεν υπάρχει αυτοδυναμία, με το ΠΑΣΟΚ πρώτο κόμμα;

-Είναι εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα. Πρέπει να εξαρτηθεί από στοιχεία προγραμματικού χαρακτήρα, από στοιχεία δεσμεύσεως προγραμματικών θέσεων. Δεν αναφέρομαι σε έναν άκρατο κυβερνητισμό, αλλά δεν αναφέρομαι επίσης και σε μια αυτοπεριχαράκωση του ΣΥΡΙΖΑ. Θεωρώ ότι στο ενδεχόμενο μη αυτοδύναμης κυβέρνησης, χωρίς αυτό να σημαίνει διαδικασία πορείας προς συμμετοχή σε κυβέρνηση, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να κινηθεί με υπευθυνότητα για να επηρεάσει και να εξαρτήσει το περιεχόμενο της διακυβέρνησης.

-Ψήφο ανοχής λέτε;

- Θα πρέπει όλα να εξετασθούν. Και ψήφος ανοχής και ψήφος εμπιστοσύνης, αλλά πάντοτε σε συνάρτηση με τα δεδομένα εκείνης της στιγμής και πάντοτε αναφορικά και σε σχέση με στοιχεία δεσμεύσεων προς όφελος της ελληνικής κοινωνίας.

-Η κρίση πώς αντιμετωπίζεται πιο αποτελεσματικά; Με αυτοδύναμες κυβερνήσεις ή με κυβερνήσεις συνεργασίας;

-Την κρίση θα πρέπει να την αντιμετωπίσουν και να την διαχειριστούν αντινεοφιλελεύθερες δυνάμεις οι οποίες είναι δυνατόν στο επίπεδο των συνθέσεων να δώσουν μια απάντηση για την εναλλακτική πολιτική πρόταση εξουσίας. Στη βάση βεβαίως μιας εναλλακτικής προγραμματικής πρότασης. Όλα αυτά, όμως, συναρτώνται με τα ίδια τα πράγματα και δεν μπορεί κανείς βολονταριστικά να καθορίζει την όποια εξέλιξη.

-Εκτιμάτε ότι σ’ αυτή τη συμμαχία χωρά και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης;

-Σε μια τέτοια συμμαχία, σε μια τέτοια συνεργασία, υπό προϋποθέσεις ναι. Γι’ αυτό και υποστηρίζω την άποψη ότι η εναλλακτική πολιτική πρόταση εξουσίας πρέπει να αναφέρεται στις δυνάμεις της ριζοσπαστικής αριστεράς, σε ανένταχτες δυνάμεις, σε δυνάμεις της πολιτικής οικολογίας και βεβαίως και σε σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις. Πάντοτε, όμως, οι συγκλίσεις προϋποθέτουν προγραμματικές συμφωνίες και φερέγγυες πολιτικές πρακτικές που θα είναι δυνατόν να μετατρέπουν τις πολιτικές συμφωνίες στο βαθμό που υπάρχουν, σε καθημερινό, προς όφελος της κοινωνίας, πολιτικό αποτέλεσμα. Για να μετατοπίζεται η πολιτική ζωή από την βαθιά συντηρητική θέση που σήμερα βρίσκεται προς μια ουσιαστική προοδευτική κατεύθυνση. Αυτές οι προϋποθέσεις σήμερα δεν υπάρχουν.

-Κάποια στελέχη, ακόμα και κοντά στον Πρόεδρό σας, κατηγορούν ότι σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας, ως Αριστερή Πρωτοβουλία, θα οδηγήσετε το κόμμα σε διάσπαση…

-Εάν δεν είναι αφελές αυτό το οποίο λέγεται, είναι τουλάχιστον προσχηματικό…

-Συμφωνείτε με τον κ. Κύρκο ότι ο ΣΥΝ χάνει την φυσιογνωμία του ως κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς;

- Είναι δυνατόν να χάσει πολλά από τα βασικά φυσιογνωμιστικά χαρακτηριστικά. Ακριβώς και γι’ αυτό το λόγο η επιμονή μας αναφέρεται στο να είναι συνεχές παρόν ο ανανεωτικός και ριζοσπαστικός χαρακτήρας του κόμματος…

-Στις ευρωεκλογές, π.χ., πώς να εκφραστεί αυτό στην πλατφόρμα;

-Παρά το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα συνεργατικό σχήμα και οι διαφορές όσο και οι αποχρώσες απόψεις είναι υπαρκτές, θα πρέπει να βρεθεί ένας κοινός υπαρκτός λόγος αναφορικά με το ευρωπαϊκά ζητήματα με όλες τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ. Και θεωρώ ως στοιχείο αυτού του κοινού πολιτικού τόπου τον αριστερό ευρωπαϊσμό.

-Στο ευρωψηφοδέλτιο, στις δυο πρώτες θέσεις, στελέχη μόνο του ΣΥΝ ή και του ΣΥΡΙΖΑ;

- Έχω τη γνώμη ότι θα πρέπει να διαμορφωθεί το ευρωψηφοδέλτιο με τρόπο που θα δίνει βέβαια τη δυνατότητα έκφρασης όλων των συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν θεωρώ ότι οι δυο πρώτες θέσεις πρέπει να αναφέρονται σε στελέχη του ΣΥΝ.

-Δηλαδή στον κ. Χουντή και τον κ. Παπαδημούλη…

-Ακριβώς.



ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΜΕ ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΗΓΗΘΕΙ.

-Στις εθνικές εκλογές ποιος θα είναι επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ; Είναι λυμένο ως θέμα;

- Όχι. Δεν έχει αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό. Πρέπει να το αντιμετωπίσουμε και νομίζω ότι είναι δυνατόν να βρεθεί η καλύτερη λύση. Σε κάθε περίπτωση, επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ στις εθνικές εκλογές θα πρέπει να είναι εκπρόσωπος του Συνασπισμού, γιατί ο ΣΥΝ είναι η μεγαλύτερη συνιστώσα του ΣΥΡΙΖΑ.

-Και ο κ. Αλαβάνος και ο κ. Τσίπρας εκπρόσωποι του ΣΥΝ είναι, γι’ αυτό ρωτώ…

-Ναι. Νομίζω ότι μπορούμε να βρούμε την καλύτερη δυνατή λύση, χωρίς να υπάρχουν προβλήματα ή και εντάσεις…

-Θα ισχύσει το καταστατικό, που προβλέπει μόνο δυο θητείες βουλευτών;

- Νομίζω ότι και αυτό είναι ένα ζήτημα που θα αντιμετωπισθεί.

-Ένας χρόνος από την εκλογή του Αλέξη Τσίπρα. Τι κατά τη γνώμη σας πρέπει να προσέξει;

-Απέχω από το να δίνω συμβουλές, δεν είναι αυτός ο ρόλος μου. Εκείνο το οποίο υποστηρίζω είναι ότι χρειάζεται η μέγιστη δυνατή σύνθεση στη βάση των απόψεων που υπάρχουν, χωρίς αλαζονικές επιλογές οι οποίες διαμορφώνονται με βάση κάποιους εσωκομματικούς συσχετισμούς και όπως αυτοί καταγράφηκαν στο πρόσφατο Συνέδριο.

-Μια εβδομάδα μετά από εσάς έχει Συνέδριο το ΚΚΕ. Υπάρχουν δυνατότητες συνεργασίας μαζί του όπως πολλοί από τον ΣΥΝ υποστηρίζουν;

- Νομίζω ότι η υπόθεση της μεγάλης Αριστεράς, όπως κάποιοι την ονόμασαν, αναφερόμενοι βέβαια και στο ΚΚΕ, θα πρέπει να επανεξεταστεί. Δεν νομίζω ότι υπάρχουν περιθώρια συνεννόησης και συνεργασίας με το ΚΚΕ. Και τούτο ανεξάρτητα από το υπαρκτό πολιτικό ζήτημα του κατακερματισμού των δυνάμεων της Αριστεράς. Οι διαφορές με το ΚΚΕ όσο και η αναδίπλωσή του και η επιστροφή σε παρελθούσες πολιτικές επιλογές είναι υπαρκτά στοιχεία που κανείς δεν μπορεί να τα υποτιμήσει. Και η όποια ενότητα ή η οποιαδήποτε αναζήτηση της ενότητας δεν μπορεί να κρίνει τις μεγάλες διαφορές που υπάρχουν τόσο για την ασκούμενη πολιτική, όσο και για τους στρατηγικούς στόχους.

___________________________________________________

2. Η απάντηση του ΣΥΝ. ΣΥΝ: Έχει «Ρεύμα» η κόντρα. Στην αντεπίθεση για τις δηλώσεις Κουβέλη, Βούλα Κεχαγιά, Εφημερίδα τα Νέα, 11 Φεβρουαρίου 2009, Αναδημοσίευση.



«Δημιουργούν πρόβλημα στον ΣΥΝ οι παρεμβάσεις Κουβέλη», διαπίστωσαν σε έντονο ύφος τα μέλη της Πολιτικής Γραμματείας του κόμματος που ανήκουν στο Αριστερό Ρεύμα. Σε σχέση με την προοπτική συμμετοχής σε μία διακυβέρνηση, ο Αλ. Τσίπρας δήλωσε: «Δεν γυρίζουμε την πλάτη στην προοπτική διακυβέρνησης. Μας ενδιαφέρει όμως να συμμετάσχουμε- και όχι να δείχνουμε απλά ανοχή- σε μία διακυβέρνηση που θα αλλάξει το πολιτικό τοπίο»

Βαθαίνει το χάσμα στην Κουμουνδούρου με την πλειοψηφία του κόμματος να περνά στην αντεπίθεση και να ασκεί έντονη κριτική στην ανανεωτική πτέρυγα, αφενός για τις δηλώσεις Κουβέλη περί ψήφου ανοχής ή εμπιστοσύνης στο ΠΑΣΟΚ και αφετέρου για τη «λευκή» ψήφο στο πρόγραμμα του ΣΥΝ.

ΤΑ ΜΕΛΗ της Πολιτικής Γραμματείας του κόμματος που ανήκουν στο Αριστερό Ρεύμα διαπίστωσαν χθες σε έντονο ύφος ότι οι παρεμβάσεις του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του κόμματος «δημιουργούν πρόβλημα στον ΣΥΝ» και ακολούθως προκάλεσαν το κορυφαίο στέλεχος είτε να παρουσιαστεί στο όργανο για να πει τις θέσεις του είτε να καταθέσει σχετική πρόταση στο επικείμενο συνέδριο του Συνασπισμού.

Ενδεικτική της έντασης που επικρατεί στο εσωτερικό του ΣΥΝ και της καχυποψίας που υπάρχει μεταξύ των στελεχών του κόμματος είναι η χθεσινή παρέμβαση του Αλέκου Φλαμπουράρη, μέλους της Γραμματείας, ο οποίος χαρακτήρισε «εκτός πλαισίου» τις απόψεις Κουβέλη και σχολίασε καυστικά (Κανάλι 1 Πειραιά): «Ας καταθέσει την πρόταση στο συνέδριο κι ας πάρει ένα 15-20% για να ξέρει ο κόσμος ποια είναι η γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ». Για το πρόγραμμα
Από την πλευρά τους, οι Ανανεωτικοί της Κουμουνδούρου απάντησαν στην πλειοψηφία του κόμματος ότι οι θέσεις τους για τις συνεργασίες «είναι γνωστές εδώ και χρόνια» και μάλιστα στο παρελθόν «αποτελούσαν και την επίσημη γραμμή του ΣΥΝ», προσθέτοντας ότι θα συνεχίζουν να εκφράζουν ανάλογες θέσεις.

Σε σχέση με τα επικριτικά σχόλια που δέχτηκαν για τη γραμμή «λευκό» στην ψηφοφορία για το πρόγραμμα, αντέτειναν ότι επιθυμούν ο ΣΥΝ να διεκδικήσει τις θέσεις ένα και δύο στην ευρωλίστα και να μην εκχωρήσει τη δεύτερη θέση στους συμμάχους του ΣΥΡΙΖΑ.

Την ίδια ώρα πάντως, μία από τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, το ΔΗΚΚΙ, ανακοίνωνε ότι διεκδικεί για δικό της στέλεχος τη δεύτερη θέση στο ευρωψηφοδέλτιο.

Την απορία του για το «λευκό» των Ανανεωτών διατύπωσε, σύμφωνα με πληροφορίες, και ο πρόεδρος του ΣΥΝ Αλέξης Τσίπρας, προκαλώντας τις αντιδράσεις της πτέρυγας.

Να σημειωθεί πάντως ότι υπέρ του προγράμματος θα ψηφίσουν ορισμένα μέλη της ανανεωτικής πτέρυγας, ανάμεσά τους και ο Γιάννης Μπαλάφας, μέλος της Πολιτικής Γραμματείας και της Επιτροπής Προγράμματος.

___________________________________________________

ΜΕΡΟΣ Β'. Απορίες ιστολόγου ... βηξ...

3. Χρήσιμες επεξηγήσεις για την ανάγνωση και την ερμηνεία των κειμένων:

Ψήφος ανοχής: Δε σημαίνει προφανώς "ανέχομαι"!




4. Ερωτήματα:

α) Το "Δεν γυρίζουμε την πλάτη στην προοπτική διακυβέρνησης. Μας ενδιαφέρει όμως να συμμετάσχουμε- και όχι να δείχνουμε απλά ανοχή- σε μία διακυβέρνηση που θα αλλάξει το πολιτικό τοπίο" του Αλέξη Τσίπρα σε τι διαφέρει από το "Είναι εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα. Πρέπει να εξαρτηθεί από στοιχεία προγραμματικού χαρακτήρα, από στοιχεία δεσμεύσεως προγραμματικών θέσεων. Δεν αναφέρομαι σε έναν άκρατο κυβερνητισμό, αλλά δεν αναφέρομαι επίσης και σε μια αυτοπεριχαράκωση του ΣΥΡΙΖΑ. Θεωρώ ότι στο ενδεχόμενο μη αυτοδύναμης κυβέρνησης, χωρίς αυτό να σημαίνει διαδικασία πορείας προς συμμετοχή σε κυβέρνηση, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να κινηθεί με υπευθυνότητα για να επηρεάσει και να εξαρτήσει το περιεχόμενο της διακυβέρνησης...- Θα πρέπει όλα να εξετασθούν. Και ψήφος ανοχής και ψήφος εμπιστοσύνης, αλλά πάντοτε σε συνάρτηση με τα δεδομένα εκείνης της στιγμής και πάντοτε αναφορικά και σε σχέση με στοιχεία δεσμεύσεων προς όφελος της ελληνικής κοινωνίας" του Φώτη Κουβέλη;.

β Ι) Αλέξης Τσίπρας: "Μας ενδιαφέρει να συμμετάσχουμε σε μία διακυβέρνηση που θα αλλάξει το πολιτικό τοπίο".

β ΙΙ) Στις 12/07/08 στην πρώτη ομιλία του προέδρου του ΣΥΝ στην πρώτη συνεδρίαση , της "Πανελλαδική Συντονιστική Επιτροπή ΣΥΡΙΖΑ" ειπώθηκε το παρακάτω:

[..."Στο όνομα της Αριστεράς υπάρχουν κυβερνήσεις στη Λατινική Αμερική που προχωρούν σε μεταρρυθμίσεις και σε αλλαγές πάρα πολύ σημαντικές, τις οποίες πολλοί από εμάς εδώ μπορεί να θεωρούμε μεταρρυθμιστικά προτάγματα. Μιλάμε για κυβερνήσεις, όπως κυβερνάει ο Τσάβες, ο Μοράλες, ο Κορρέα στη Λατινική Αμερική."...]

Αυτό εννοείτε;



γ) "ΤΑ ΜΕΛΗ της Πολιτικής Γραμματείας του κόμματος που ανήκουν στο Αριστερό Ρεύμα διαπίστωσαν χθες σε έντονο ύφος ότι οι παρεμβάσεις του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του κόμματος «δημιουργούν πρόβλημα στον ΣΥΝ» και ακολούθως προκάλεσαν το κορυφαίο στέλεχος είτε να παρουσιαστεί στο όργανο για να πει τις θέσεις του είτε να καταθέσει σχετική πρόταση στο επικείμενο συνέδριο του Συνασπισμού", Εφημερίδα ΝΕΑ.

Οι απόψεις του εκφράζουν την τάση "Ανανεωτική Πτέρυγα" και εκφράζονται και στα θεσμικά όργανα του ΣΥΝ και δημοσίως από τα μέλη της τάσης από την πρώτη ημέρα της δημιουργία της.

Τα παραπάνω μόνο ως πραπολιτικοί ψίθυροι μπορούν να ερμηνευθούν που επιδιώκουν φίμωση και υποταγή.



δ) Η αποδοχή της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ από το ΣΥΝ σχετικά με την σειρά των υποψηφίων αποδεικνύει την προσπάθεια συρρίκνωσης της Ανανεωτικής Πτέρυγας και απαξιώνει την δράση του Δημήτρη Παπαδημούλη, ο οποίος ήρθε και πρώτος σε αξιολόγηση απ' όλους τους Έλληνες Ευρωβουλευτές του Ευρωκοινοβουλίου με 929 ερωτήσεις, 5 εκθέσεις, 3 γνωμοδοτήσεις και 162 παρεμβάσεις στην Ολομέλεια.

___________________________________________________

Συναφής ανάρτηση: Δεν με νοιάζει για τα "δαχτυλίδια"... (Τhe Mob Goes Wild)