Ένα ιδιόμορφο κείμενο με τίτλο "
ΣΥΡΙΖΑ, Εξωκοινοβουλευτική Αριστερά, και Μεταβατικό Πρόγραμμα, Παρέμβαση στη συζήτηση για την 1η Πανελλαδική Σύσκεψη", από τον Θεοφάνη Γραμμένο, διδάσκοντα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας έτυχε χθες της προσοχής μου από την επίσημη ιστοσελίδα του ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο και αναδημοσιεύω εδώ αυτούσιο:
"Εν όψει της 1ης Πανελλαδικής Σύσκεψης του ΣΥΡΙΖΑ τον Μάρτιο επανέρχεται, αν και στην πραγματικότητα δεν έφυγε ποτέ, το ερώτημα του κατά πόσον ο ΣΥΡΙΖΑ (θέλουμε να) αποτελεί απλώς ένα εκλογικό σχήμα που θα αναβιώνει σε κάθε εκλογική μάχη, είτε πρόκειται για εθνικές εκλογές είτε για ευρωεκλογές, είτε ακόμη και για δημοτικές/νομαρχιακές εκλογές, ή μια συμμαχία αριστερών και επαναστατικών δυνάμεων στη βάση ενός κοινού πολιτικού προγράμματος με ουσιαστική στρατηγική τίποτε λιγότερο από την ανατροπή του καπιταλισμού και την εγκαθίδρυση του σοσιαλισμού. Με σχετικά πρόσφατα κείμενα οι σημερινές συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ έχουν εν μέρει τοποθετηθεί σε αυτό και άλλα, συναφή ερωτήματα υπογραμμίζοντας την ανάγκη ανασυγκρότησης της Αριστεράς και οικοδόμησης ενός πολιτικού μετώπου μέσα στην κοινωνία με σκοπό την ανατροπή του νεοφιλελεύθερου, δηλαδή του πλέον επιθετικού, καπιταλισμού. Στην κατεύθυνση αυτή θα συμβάλει αναμφίβολα η οργανωτική ανάπτυξη του ΣΥΡΙΖΑ και (σωστά) όχι ο μετασχηματισμός του σε ενιαίο κόμμα. Μάλιστα, η συγκέντρωση υπογραφών για τη στήριξη αυτής της κατεύθυνσης έχει ήδη ξεπεράσει τις 1000 και συνεχίζεται.
Ωστόσο, παραμένει ουσιαστικά ανέγγιχτο το ερώτημα σχετικά με το θεμελιώδους σημασίας για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ θέμα του πολιτικού προγράμματός του αλλά και της σχέσης του με τη σημερινή εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και ιδιαίτερα με τις δυνάμεις που συσπειρώθηκαν εκλογικά στα σχήματα της ΕΝΑΝΤΙΑ και του ΜΕΡΑ. Εδώ και καιρό, κυρίως από τον ΣΥΝ, επαναλαμβάνεται με σταθερή περιοδικότητα και επιμονή το άνοιγμα στο λεγόμενο «σοσιαλιστικό χώρο», στους Οικολόγους-Πράσινους και στο ΚΚΕ. Το ερώτημα βεβαίως είναι αν σήμερα υπάρχει άλλος «σοσιαλιστικός χώρος» πλην εκείνου του ΠΑΣΟΚ από τη στιγμή που, π.χ., το σοσιαλιστικό ΔΗΚΚΙ ήδη στηρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ. Ένα άλλο ερώτημα είναι από πότε ο χώρος ιδεολογικο-πολιτικής επιρροής του ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερα μετά το 1996, θεωρείται σοσιαλιστικός και όχι σοσιαλφιλελεύθερος. Έστω κι έτσι όμως δεν υπάρχει τίποτε επιλήψιμο στο άνοιγμα αυτό προς τον κόσμο που ακολουθεί τα πιο πάνω κόμματα παρά μόνο η μονομέρεια του ανοίγματος. Κανένα άνοιγμα (τουλάχιστον με παρόμοια ένταση) δεν έχει γίνει προς τις δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Και ως προς τον ΣΥΝ αυτό είναι κατανοητό. Παρά τη συντριπτική ήττα στο πρόσφατο συνέδριο του ΣΥΝ της ανανεωτικής πτέρυγάς του, δηλαδή του ιστορικά γνήσιου εκφραστή των κεντροαριστερών σεναρίων, υπεύθυνου για κάθε επίθεση αγάπης προς το ΠΑΣΟΚ τα τελευταία είκοσι χρόνια, και για κάθε ιδεολογικό και πολιτικό άνοιγμα προς τη σοσιαλδημοκρατία (βλέπε και τις ανάλογες, έστω λιγοστές σε σχέση με το παρελθόν, εκλογικές συνεργασίες στις τελευταίες δημοτικές/νομαρχιακές εκλογές), δεν έχει κανείς παρά να ξεφυλλίσει την ΑΥΓΗ για να εντοπίσει άρθρα που δεν μπορούν να κρύψουν μια υποφώσκουσα θεσμο- και κοινοβουλιολαγνεία, έναν ιδιόμορφο ευρωπαϊσμό (με την προσθήκη του επιθετικού προσδιορισμού «αριστερός», γεγονός που καθιστά ακόμη πιο ασαφή αυτόν τον νεολογισμό), έναν κυβερνητισμό και όχι έναν πρωταγωνιστικό ρόλο μέσα στην κοινωνία, και πολλά άλλα χαρακτηριστικά ιδεολογικο-πολιτικά γνωρίσματα της πάλαι ποτέ ΕΑΡ. Όμως ένα τέτοιο πολιτικό και κοινωνικό μέτωπο όπως αυτό που αναφέραμε πιο πάνω απαιτεί τη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων δυνάμεων όχι μόνο από τους ανένταχτους αριστερούς αλλά και από τις οργανωμένες δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, δηλαδή όλους εκείνους με τους οποίους ο ΣΥΡΙΖΑ έχει συναντηθεί ουσιαστικά σε κάθε είδους μαζική κινητοποίηση τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Κι έτσι ερχόμαστε στο ζήτημα του κοινού πολιτικού προγράμματος.
Στο ΠΡΙΝ της 24 Φεβρουαρίου 2008 φιλοξενείται μια εξαιρετική συνέντευξη του ιδρυτικού στελέχους της LCR, Αλαίν Κριβίν (αναδημοσιεύεται στην ιστοσελίδα εδώ), που δόθηκε δύο ημέρες μετά το πέρας των εργασιών του εθνικού συνεδρίου της LCR τον περασμένο Ιανουάριο όπου αποφασίστηκε με μεγάλη πλειοψηφία η συγκρότηση ενός νέου σχήματος από τις αντικαπιταλιστικές δυνάμεις στη Γαλλία. Ο Κριβίν, λοιπόν, μιλά απερίφραστα για την αναγκαιότητα συσπείρωσης όλων των αριστερών δυνάμεων στη βάση ενός ουσιαστικού κοινού στόχου: της ανατροπής του καπιταλισμού. Το βασικό δεν είναι αν το κοινό πρόγραμμα είναι «ρεαλιστικό», δηλαδή αποδεκτό από την άρχουσα τάξη, αλλά αν είναι αποδεκτό από τους εργαζόμενους, αν εκφράζει τις δικές τους διεκδικήσεις. Προφανώς τα ζητήματα της επαναστατικής στρατηγικής θα είναι υπό συζήτηση από όλες τις δυνάμεις που θα μετάσχουν, και θα συνδιαμορφωθούν σύμφωνα με τις αντιλήψεις, τις εμπειρίες, και την πολιτική καταγωγή όλων. Όπως λέει, μεταξύ άλλων, χαρακτηριστικά ο Κριβίν, «θα πρέπει να συσπειρώνει ανθρώπους που συμφωνούν στο τι πρέπει να κάνουμε σήμερα και αύριο, ανεξάρτητα από το αν κατάγονται από το κομμουνιστικό, το αναρχικό, το τροτσκιστικό ή το γκεβαρικό ρεύμα ή -πολύ περισσότερο- από κανένα ρεύμα… Αυτό που θεωρούμε αναγκαίο είναι να συμφωνήσουμε ότι ζητούμενο είναι η ανατροπή του καπιταλισμού και όχι η μεταρρύθμισή του… Για μας ένα ζήτημα στρατηγικής σημασίας είναι η στάση μας στο ζήτημα της συμμετοχής σε κυβερνητικά σχήματα, η στάση μας κυρίως απέναντι στο Σοσιαλιστικό Κόμμα. Είμαστε υπέρ της κοινής δράσης με τη σοσιαλδημοκρατία σε επιμέρους ζητήματα. Είμαστε, όμως, αντίθετοι με τη συμμετοχή σε κυβερνητικά σχήματα από κοινού με τους σοσιαλδημοκράτες. Δεν θέλουμε να διευθύνουμε τους θεσμούς μιας καπιταλιστικής κοινωνίας… Κατ' αρχήν ο όρος «αντινεοφιλελεύθερο» δεν μας αρέσει. Μπορεί κανείς να είναι αντινεοφιλελεύθερος και ταυτόχρονα θιασώτης του καπιταλισμού. Οι δύο, λοιπόν, αριστερές για τις οποίες μιλάμε δεν είναι η νεοφιλελεύθερη και η αντινεοφιλελεύθερη, αλλά η φιλοκαπιταλιστική και η Αριστερά της ρήξης με τον καπιταλισμό. Και αυτή η διαίρεση διασχίζει όλα τα κόμματα… Νομίζω ότι στην πολιτική ατζέντα επιστρέφει ένα πολύ πιο ευκρινές δίπολο: επανάσταση ή μεταρρύθμιση… Δεν μπορούμε να αποδυθούμε σε μια μακροπρόθεσμη και συνολική συνεργασία με όσους συμμετέχουν σε κυβερνήσεις από κοινού με τους σοσιαλδημοκράτες ή είναι έτοιμοι να το κάνουν. Απευθυνόμαστε μόνο στις δυνάμεις της ρήξης με τον καπιταλισμό και όχι στις δυνάμεις της ταξικής συνεργασίας». Θεωρώ πως στα λίγα αυτά αποσπάσματα τίθεται από τον Κριβίν η ουσία τόσο του υπό διαμόρφωση πολιτικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ όσο και της ευκταίας συμμετοχής σε αυτόν των δυνάμεων της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς.
Η ΚΟΕ δημοσίευσε στις 17 Φεβρουαρίου 2008 ένα κείμενο στο οποίο τοποθετείται στο εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ και όπου αναφέρεται στην αναγκαιότητα «ενός μίνιμουμ προγράμματος πάλης… στο οποίο «οι από κάτω να αναγνωρίζουν τα αιτήματα και τις ανάγκες τους». Στην κατεύθυνση αυτή θα πρότεινα στην Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ να συζητηθεί επί των αρχών του ένα συγκροτημένο πολιτικό πρόγραμμα, το Μεταβατικό Πρόγραμμα του Τρότσκι. Αν και δημοσιευμένο το 1938 και σε πολύ διαφορετικές συνθήκες, αυτό το θεμελιώδες ντοκουμέντο που υιοθετήθηκε από την 4η Διεθνή στο ιδρυτικό της συνέδριο αποτελεί ίσως το πλέον οργανωμένο πολιτικό πρόγραμμα με σκοπό να προσελκύσει στη δράση τις εργαζόμενες μάζες σε καπιταλιστικές χώρες, ξεκινώντας από το επίπεδο συνείδησής τους στη δεδομένη χρονική περίοδο, φυσικά αφού εμπλουτιστεί και εναρμονιστεί με τις σύγχρονες εξελίξεις σε κάθε χώρα. Το Μεταβατικό Πρόγραμμα προτείνει μια μέθοδο για την επίλυση των βασικών αντιφάσεων της εποχής μας, οι οποίες βεβαίως δεν λύνονται αυτόματα από την κρίση του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά ούτε και οι αγώνες του μαζικού κινήματος οδηγούν κατ’ ανάγκη στην ανάπτυξη αντικαπιταλιστικής συνείδησης. Τα τρία βασικά συμπεράσματα του Μεταβατικού Προγράμματος είναι (α) ότι οι αντιφάσεις του καπιταλισμού δεν λύνονται χωρίς την ανατροπή του, (β) οι μάζες εισέρχονται περιοδικά σε αγώνες μεγάλης εμβέλειας ενάντια σε συγκεκριμένες επιπτώσεις που επιφέρουν αυτές οι αντιφάσεις και οι οποίες διαφέρουν από χώρα σε χώρα και από περίοδο σε περίοδο, και (γ) οι οργανώσεις της Αριστεράς οφείλουν να συμμετέχουν στους αγώνες αυτούς με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να τους μετατρέψουν σε νίκες κατά του καπιταλισμού. Φυσικά, η τακτική και η ανάλυση της εκάστοτε συγκεκριμένης κατάστασης είναι απαραίτητα για την πραγμάτωση αυτών των συμπερασμάτων και πρέπει κάποιος να συνειδητοποιεί ότι ένα μεταβατικό πρόγραμμα δεν είναι απλώς ένα άθροισμα αντικαπιταλιστικών αιτημάτων, αλλά ένα πολιτικό πρόγραμμα που στοχεύει στην ανατροπή του καπιταλισμού. Υπ’ αυτήν την έννοια, η συσσώρευση μεταρρυθμίσεων, όσο θετικές κι αν είναι, όσο διαρθρωτικό χαρακτήρα κι αν έχουν, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να οδηγήσει στο σοσιαλισμό.
Το σύνολο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς καλείται να συμμετάσχει στην Πανελλαδική Σύσκεψη και να συνδιαμορφώσει με τις υπόλοιπες συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ το πολιτικό πρόγραμμά του. Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει με επιμονή να απευθύνει πραγματική έκκληση σε όλες αυτές τις δυνάμεις για τις οποίες είναι κάτι περισσότερο από βέβαιο ότι αγωνίζονται για το σοσιαλισμό και την ανατροπή του καπιταλισμού, έστω και παρά τις όποιες υπαρκτές ιδεολογικές διαφορές. Αυτό που πρέπει να μας ενώνει είναι η βεβαιότητα ότι μαζί μπορούμε να νικήσουμε."
Πηγή άρθρου: ΣΥΡΙΖΑ, Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς * Για λόγους εύκολης πρόσβασης στο σύνδεσμο που δίνει το κείμενο για τη συνέντευξη του Κριβίν, αντικατέστησα την ηλεκτρονική διεύθυνση με τη λέξη "εδώ" και τοποθέτησα συνδέσμους με τις επίσημες ιστοσελίδες του "ΕΝΑΝΤΙΑ" και του "ΜΕΡΑ", με τα οποία ο καθηγητής Θ. Γραμμένος προτείνει συνεργασίες.
** Η εισήγηση αυτή έγινε πέρσυ, το θέμα όμως του φλερτ του ΣΥΡΙΖΑ με την εξωκοινοβουλευτική αριστερά επανέρχεται στην επικαιρότητα, μετά τα γεγονότα των τελευταίων μηνών και ενόψει του Συνεδρίου της ΠΟΣΔΕΠ, που θα πραγματοποιηθεί στις 6-8 Μαρτίου (βλέπε περισσότερα
εδώ)
___________________________________________________
Duane Michals, Τυχαία Συνάντηση, 1969
Απέχω απ' το να λογοκρίνω απόψεις ακαδημαϊκών, το κείμενο ωστόσο δημιουργεί ερωτηματικά που χρήζουν ανάλυσης:
1. Αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα του ΣΥΡΙΖΑ να ανοιχθεί προς συνεργασίες με άλλους σχηματισμούς και κόμματα. Αλλά γιατί επιλέγονται ειδικά κόμματα της Εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς που είναι εξίσου αντικαπιταλιστικά και ακραία ευρωσκεπτικιστικά, ενώ απορρίπτεται a priori η συνεργασία π.χ. με το ΚΚΕ που συμπλέει επί βασικών αρχών με τα εξωκοινοβουλευτικά αυτά νεοσχηματισθέντα κόμματα;
2. Ουδέποτε έγινε λόγος για συνεργασίες κορυφής από το ΣΥΝ προς το ΠΑΣΟΚ. Το ερώτημα δεν εστιάζεται στο κατά πόσον το ΠΑΣΟΚ είναι σοσιαλιστικό κόμμα ή "σοσιαλφιλελεύθερο" ως πολιτική γραμμή. Το σταθερό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ εξάλλου δεν υπερβαίνει το 20% - 25%. Ένα κρίσιμο ποσοστό του κόσμου που αποφασίζει και το εκλογικό αποτέλεσμα, δεν απαρτίζεται από σταθερούς ψηφοφόρους κι ούτε μπορεί κανείς να κατηγορήσει συλλήβδην όλους τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ ως "σοσιαλφιλελεύθερους". Πλανώμαστε πλάνην οικτρά, αν πιστεύουμε ότι το 5,04% που πήρε ο ΣΥΡΙΖΑ στις προηγούμενες εκλογές είναι το παραδοσιακό ποσοστό της Αριστεράς. Μέρος του ποσοστού αυτού δόθηκε απ' τους ψηφοφόρους του "επάρατου" ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι έβλεπαν μονόδρομους στο δίλημμα ποιο απ' τα δύο κόμματα να ψηφίσουν για να απαλλαγούν απ' τη μιζέρια τους.
Το όποιο άνοιγμα λοιπόν προς το ΠΑΣΟΚ γίνεται προς τη βάση και όχι προς την κορυφή, αφού δε συντρέχουν οι προϋποθέσεις που οφείλουν να υπάρχουν για ευρύτερες συνεργασίες και αυτό είναι κάτι παραπάνω από σαφές τόσο στη στάση της ηγεσίας του ΣΥΝ όσο και σε όλες τις θέσεις της Ανανεωτικής Αριστεράς.
3. Για ποιο λόγο θεωρείται επιλήψιμο για το ΣΥΝ το άνοιγμα προς τους Οικολόγους - Πράσινους, απ' τη στιγμή που καταστατικά ορίζεται ως Συνασπισμός της Αριστεράς των Κινημάτων και της Οικολογίας;
4. Γιατί απουσιάζει εκκωφαντικά οποιαδήποτε κριτική στη ΝΔ, και πού ακριβώς αποσκοπεί η κριτική σε όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα, εκτός αυτού που βρίσκεται στην Κυβέρνηση;
5. Γιατί στοχοποιείται ο ΣΥΝ και μία μειοψηφική τάση του, αυτή της Ανανεωτικής Αριστεράς, από έναν άλλον Συνασπισμό τάσεων και συνιστωσών;
6. Πώς ορίζουμε το "αντινεοφιλελευθερισμό" και πώς τον "αντικαπιταλισμό", πού διαφέρει ο "αντικαπιταλισμός" με τα αιτήματα και τη συνθηματολογία στα τέλη του 19ου αι. και πώς επιτυγχάνεται η ρήξη με τον καπιταλισμό; Με τη σταδιακή αφύπνιση των μαζών, τη συμμετοχή στη λαϊκή πάλη και τις διεθνείς εξεγέρσεις; Και πάλι πού αυτό διαφέρει απ' αυτά που έγιναν διαχρονικά στην παγκόσμια σκηνή με την τελική εγκαθίδρυση του υπαρκτού σοσιαλισμού και τελικά γιατί ο υπαρκτός σοσιαλισμός κατέρρευσε;
7. Τίθεται όντως ηθικό δίλημμα μεταξύ του "επανάσταση ή μεταρρύθμιση" ομοιοτρόπως με το "Καραμανλής ή χάος;"
8. Σε μια θεσπισμένη δημοκρατία η αναφορά στο Σύνταγμα, τους θεσμούς και το Κοινοβούλιο είναι Κοινοβουλιολαγνεία, όπου πας αριστερός δε δικαιούται να φέρει εντός Κοινοβουλίου Αριστερή Ταυτότητα; Και τι αντιπροτείνεται; Η κατάλυση των θεσμών και του Κοινοβουλίου από Κοινοβουλιοφοβία, εξ' ου και το φλερτ με τις εξωκοινοβουλευτικές δυνάμεις; Τότε γιατί ο λαός αποφασίζει κάποιες δυνάμεις να μην τις θέσει εντός κοινοβουλίου; Πάσχει συνολικά από ομαδικό αβδηρητισμό και χρήζει αφύπνισης; Κοιμάται τον ύπνο του δικαίου και δεν αποφασίζει, βλακωδώς, να δει το συμφέρον του, γιατί βολεύτηκε στους καναπέδες; Μα και οι καναπέδες είναι χρεωμένοι έως τετάρτης γενιάς. Να υποθέσουμε ότι ούτε γι' αυτό δεν έχει στοιχειώδη επίγνωση;
Το διά ταύτα είναι να εναποθέσουμε τις ελπίδες μας στον Κριβίν, όπως κάποτε ο λαός τις εναπέθεσε στον Ανδρέα Παπανδρέου, που είχε και αυτός τα χαρακτηριστικά του Σωτήρα;
9. Πώς ορίζεται ο "ιδιόμορφος ευρωπαϊσμός" και γιατί αντίκειται με την αριστερή ταυτότητα; Στην καθ' ημάς Κοινοβουλιοφοβία θα προσθέσουμε και την Ευρωκοινοβουλιοφοβία; Μήπως πρέπει να βγούμε και από την Ε.Ε. και να διαλύσουμε και το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, ψάχνοντας εξω-ευρωπαϊκούς συμμάχους; Και ποιοι θα είναι αυτοί;
10. Το 5,04% που ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές έδινε ψήφο εμπιστοσύνης σ' έναν χώρο χωρίς να συνυπολογίσει την ιδεολογία των συνιστωσών του, άρα ψήφιζε ένα κόμμα με κομμουνιστικές - αναρχικές - Τροτσκιστικές - ή Γκεβαρικές καταβολές, ως εκ τούτου ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να κάνει οποιοδήποτε άνοιγμα και προτάσεις για συνεργασίες "έστω και παρά τις υπαρκτές ιδεολογικές διαφορές"; (!)
Γιατί λοιπόν έμαθα ότι το αξιακό σύστημα είναι αυτό που καθορίζει το ήθος και το αντίθετο στην πολιτική καλείται αρριβισμός και βολονταρισμός;
___________________________________________________
© Ελένη Καλλιανέζου, Kolding Δανίας, 24 Φεβρουαρίου 2009
Αναρτήσεις
