ΕΥ-ΩΝΥΜΑ. ΣΥΝ-ώνυμα και ΑΝΤ-ώνυμα.

Res Publica - Spes Publica

2011-05-31T21:29:00.007+03:00

Δεν συνηθίζω να επαναδημοσιεύω άρθρα τρίτων, ιδίως χωρίς ανάλυση ή σχολιασμό. Και θα έλυνα τη σιωπή μου στη μπλογκόσφαιρα επί πολιτικού εν Ελλάδι με ένα αντίστοιχο άρθρο όπως και το παρακάτω, που αν η Αριστερά το αγνοήσει, υπογράφει και τη θανατική της καταδίκη -είτε στρουθοκαμηλίζοντας κι αδυνατώντας να διαχειριστεί την αλεξιθυμία της -είτε αναπαράγοντας αυτιστικά τις ίδιες γενικόλογες κοινοτοπίες στην ελληνική κοινωνία που νομοτελειακά τη συρρίκνωσαν και θα τη θέσουν ακόμη περισσότερο στο περιθώριο.

Oι "Αγανακτισμένοι" αμφισβητούν την εξουσία και χρεωκοπούν την παλιά Αριστερά

Οι Γιαπωνέζοι και τα 4 κακά της μοίρας τους: Σεισμός, τσουνάμι, ραδιενέργεια και χειμώνας βαρύς

2011-03-20T12:27:00.003+02:00

του Οδυσσέα Χιλιτίδη*

Τελικά είναι πολύ αμαρτωλοί αυτοί οι Γιαπωνέζοι! Ή μήπως ήταν οι πρόγονοί τους, μαζεύτηκαν πολλά και ήρθε η ώρα της τιμωρίας επί δικαίων και αδίκων; Αφελές; Τότε τι συμβαίνει;

Μια εβδομάδα μετά τον «μεγασεισμό» των 9 ρίχτερ, που προκάλεσε το γιγάντιο παλιρροϊκό κύμα, που κατέστρεψε τα συστήματα ψύξης των πυρηνικών αντιδραστήρων στο Φουκουσίμα Νταϊτσί, όλος ο πλανήτης «παγωμένος», οι δε Γιαπωνέζοι παγωμένοι στην κυριολεξία από τον όψιμο χειμώνα που επικρατεί μετά από όλα αυτά στη χώρα τους, προσπαθούν να δουν τι συμβαίνει και τι τους επιφυλάσσει το μέλλον.

Ήδη έγκριτοι επιστήμονες και διεθνείς οργανισμοί εκφράζουν την ανησυχία τους ότι οι εξελίξεις είναι χειρότερες από ότι εκτίμησαν αρχικά... Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η παγερή σιωπή των ηγετών του δυτικού και στην πλειοψηφία του πυρηνοκτατούμενου κόσμου που συνήθως σπεύδουν να καθησυχάσουν τους λαούς έστω με αοριστολογίες. Τις τελευταίες μέρες διαβάζουμε λιτές ανακοινώσεις με τις οποίες χώρες όπως η Γερμανία και η Ελβετία αναστέλλουν τις όποιες αποφάσεις τους για τα πυρηνικά τους προγράμματα και απόμεναν κάποιοι επιστήμονες, πιστοί του πυρηνικού λόμπι, για να «βγάλουν το φίδι από την τρύπα»...

Έλα όμως που δεν βγαίνει... Δεν χρειάζεται να είσαι επιστήμονας για να καταλάβεις ότι αυτή τη στιγμή τα συστήματα στο πυρηνικό εργοστάσιο της Φουκουσίμα και ίσως και αλλού, δεν δουλεύουν και βρισκόμαστε στη φάση που οι ειδικοί και ανειδίκευτοι αυτοσχεδιάζουν με ότι μέσα έχουν. Αδιάψευστος μάρτυρας οι κάμερες των τηλεοπτικών σταθμών και των δικτύων που αναμεταδίδουν εικόνες όπου κτήρια ανατινάζονται στον αέρα, ελικόπτερα ρίχνουν νερό με τον «κουβά» και μια χώρα φημισμένη για την τεχνολογία και την οργανωτικότητα της να παρακολουθεί ανήμπορη την έλευση του μοιραίου που δεν είναι άλλη από την τήξη των πυρήνων των αντιδραστήρων. Ο κίνδυνος μιας ραδιενεργής μόλυνσης και ότι αυτό συνεπάγεται, έχει επισκιάσει τον ανθρώπινο πόνο γι’ αυτούς που έπνιξε το τσουνάμι και γι αυτούς που έχασαν τα σπίτια, τις περιουσίες, τις δουλειές, τις μνήμες και τον τρόπο ζωής τους.

Άλλη απόδειξη του ότι υπάρχει μεγάλο πρόβλημα είναι και οι ειδήσεις που «ξεφεύγουν» και προκαλούν θυμηδία όπως αυτή που το νεότευκτο αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρήγκαν άλλαξε θέση για να αποφύγει το ραδιενεργό νέφος. Ένα σκάφος που υποτίθεται ότι μπορεί να «επιβιώσει» μήνες σε συνθήκες πυρηνικού πολέμου! Αυτό αφήνει την υπόνοια ή ότι τα συστήματά του, που αντιμετωπίζουν τη ραδιενέργεια είναι της πλάκας, ή το ραδιενεργό νέφος είναι τόσο επικίνδυνο που δεν αντιμετωπίζεται από τα μέσα που διαθέτει το αεροπλανοφόρο.

Ακόμα πιο ενδεικτική της κατάστασης η χθεσινή είδηση ότι άρχισε να αχνοφαίνεται µια πιθανή λύση καθώς ανακοινώθηκε ότι ολοκληρώθηκε µια νέα γραµµή µεταφοράς ρεύµατος στον σταθµό της Φουκουσίµα που θα βοηθήσει στην πλήρη λειτουργία των αντλιών οι οποίες τροφοδοτούν µε νερό τους πυρήνες των αντιδραστήρων, επιτυγχάνοντας την ψύξη τους! Τόσο σίγουροι ήταν για τις δυνατότητες του εργοστασίου τους που δεν πρόβλεψαν εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας σε ηλεκτρικό ρεύμα και 7 μέρες μετά κατάφεραν να φέρουν...

Το τι συμβαίνει δεν θα αργήσει να μαθευτεί. Τουλάχιστον οι Ιάπωνες ακολουθώντας τους «παραδοσιακούς κώδικες τιμής» αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους με τον πιο δραματικό τρόπο κάτι που θα αναδείξει πέρα από τις επιτροπές εμπειρογνωμόνων και τις επιστημονικές έρευνες όπως τις γνωρίζουμε στη Δύση, το μέγεθος του προβλήματος και των ευθυνών που υπάρχουν.

Αποδεικνύεται με τον πιo οδυνηρό τρόπο για άλλη μια φορά ότι η πυρηνική ενέργεια -παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας- συνεχίζει να αποτελεί μια ιδιαίτερα επικίνδυνη και ασύμφορη επιλογή στην πορεία για την επίλυση του ενεργειακού προβλήματος της ανθρωπότητας. Η εξέλιξη της πυρηνικής τεχνολογίας, όσο κι αν είναι αποτέλεσμα σπουδαίων επιστημονικών ανακαλύψεων, σκοντάφτει σε εγγενή όρια, τα οποία την καθιστούν ασύμφορη και επιζήμια για την ανθρωπότητα.

Για πρώτη φορά φαίνεται ότι μια πυρηνική καταστροφή δεν συμβαίνει εξαιτίας του ανθρώπινου λάθους, κατηγορία με την οποία «δικαιολόγησαν» το «συμβάν» στο Three Miles Island και την καταστροφή στο Chernobyl. Συμβαίνει γιατί οι εταιρίες που εκμεταλλεύονται αυτές τις μονάδες δεν εκτίμησαν σωστά ή μάλλον πιό σωστά εκτίμησαν λάθος, την πιθανότητα να υπάρξει τέτοιου μεγέθους σεισμός και τσουνάμι. Όπως δεν είχε εκτιμηθεί σωστά η πιθανότητα του κάποιος Οσάμα και οι συν αυτω να καταλάβουν ένα αεροπλάνο και να το ρίξουν πάνω σε ένα τέτοιου είδους εργοστάσιο. Όπως ίσως δεν έχουν εκτιμηθεί οι πιθανότητες του να πέσει κάποιος αστεροειδής, να υπάρξει ένας καταστροφικός τυφώνας, να τρελαθεί κάποιος υπεύθυνος της παραγωγής, να τρελαθούν τα βατράχια ή να έλθουν τα Νεφελίμ... Πιθανότητες στις οποίες αν δοθεί λίγη περισσότερη σημασία εκτινάσσουν το κόστος κατασκευής και συντήρησης ενός πυρηνικού αντιδραστήρα σε δυσθεώρητα ύψη και κάνουν την εκμετάλλευση της πυρηνικής ενέργειας ασύμφορη. Και «παραβλέποντας» πάντα το πρόβλημα της οριστικής διάθεσης των ραδιενεργών αποβλήτων το οποίο συνεχίζει να είναι πρακτικά άλυτο και να δημιουργεί μία δυσβάσταχτη κληρονομιά στις επόμενες γενιές και μάλιστα σε βάθος χιλιάδων ετών.

Γνωρίζουμε ότι στις χώρες του ελεύθερου ανταγωνισμού και των πολυεθνικών γιγάντων για τέτοιου είδους σοβαρές αποφάσεις, η κοινωνία, οι φορείς της και οι σχετικοί επιστήμονες είναι πάντα εκτός σκηνής, τα νήματα κινούνται από μεγάλες εταιρείες και τεχνοκράτες με ισχυρότατη επιρροή και με αποκλειστικό γνώμονα το ιδιωτικό οικονομικό συμφέρον.

Αυτά τα τεράστια οικονομικά κέντρα προετοιμάζουν σιγά – σιγά την κοινή γνώμη, και κυρίως, παρεμποδίζουν την εξέλιξη προγραμμάτων εναλλακτικών μορφών ενέργειας με προφανή στόχο : όταν το ενεργειακό θα φτάσει σε αδιέξοδο, η μόνη προφανής λύση που θα προβάλλει θα είναι η πυρηνική ενέργεια. Είναι βέβαιο ότι, εάν τα αντίστοιχα κονδύλια είχαν διατεθεί σε έρευνα στις εναλλακτικές μορφές ενέργειας και στην αναδιάρθρωση των αναγκών του κόσμου, το ενεργειακό πρόβλημα θα ήταν αυτήν την στιγμή περισσότερο κοντά στην λύση του παρά σε αδιέξοδο.

Εάν αυτό δεν γίνει έγκαιρα και με την απαραίτητη διάθεση ανθρώπινου δυναμικού και κονδυλίων στην εναλλακτική έρευνα και την διάδοση των εφαρμογών της, τότε σε μερικά χρόνια θα είμαστε υποχρεωμένοι να παρακολουθούμε το ένα μετά το άλλα τα πυρηνικά ατυχήματα και να αποδεχόμαστε την πυρηνική ενέργεια ως την μόνη λύση για την συνέχιση της ζωής μας σε … άλλον πλανήτη.

*Ο Οδυσσέας Χιλιτίδης είναι εκπαιδευτικός

Ανεξέλεγκτη η Ραδιενέργεια στην Ιαπωνία: Ιδιωτική εταιρία, υπεύθυνη για μόλυνση 35 εκατομ. Γιαπωνέζων! Κερδοσκοπία ως τον τάφο;

2011-03-20T02:17:00.001+02:00

της Βασιλίκας Σαριλάκη*

Χωρίς κανέναν κρατικό έλεγχο, η διεφθαρμένη Ιαπωνική κυβέρνηση «εμπιστεύτηκε» και παρέδωσε σε μια ιδιωτική εταιρεία την χρήση, λειτουργία και ασφάλεια ούτε ενός, ούτε δύο, αλλά 19 αντιδραστήρων στην πιο σεισμογενή περιοχή του κόσμου! Παρέδωσε την δημόσια ασφάλεια δηλαδή πολλών εκατομμυρίων ανθρώπων, στο έλεος μιας ιδιωτικής, διεφθαρμένης κερδοσκοπικής εταιρείας που απέτυχε στο κεντρικότερο θέμα, την ασφάλεια των πυρηνικών αντιδραστήρων και που βαρυνόταν από το 2002 για ψευδή πιστοποιητικά ασφάλειας 17 πυρηνικών αντιδραστήρων! Επίσης το 2007 υπήρξαν ατυχήματα που απέκρυψε!

Σήμερα στο Τόκυο των 13 εκατομ. κατοίκων , που μαζί με τα περίχωρα φτάνουν τα 35 εκατ., οι τιμές της εναέριας ραδιενέργειας είναι 20 φορές πάνω από το κανονικό. Τρεις Ελλάδες σε πληθυσμό έχουν εκτεθεί σε ραδιενέργεια, έστω κι αν θεωρείται -προς το παρόν ..ασφαλής-. Μέρες πριν, με θράσος η ανεύθυνη Ιαπωνική κυβέρνηση δήλωνε στους πολίτες του Τόκιο ότι έλαβαν την «ασφαλή δόση» ραδιενέργειας ενός ταξιδιού ως την Νέα Υόρκη, προσδίδοντας κι ένα χαϊλίκι στην δόση ραδιενέργειας που έλαβαν! Οι τιμές βέβαια διπλασιάστηκαν σε μια μέρα, άγνωστο το πού θα φτάσουν, ενώ οι αρχές παρέλειψαν να πουν το αν αυτές οι δόσεις ραδιενέργειας θα κοστίσουν ζωές σε αρρώστους, βρέφη, ευπαθείς πληθυσμούς, ζώα κ. λ. π

Πριν καλά-καλά περάσει μια γενιά από το Ναγκασάκι και την Χιροσίμα, η άθλια κυβέρνηση της Ιαπωνίας «δώρισε» σε εκατομμύρια Ιάπωνες και στον κόσμο, έναν νέο πυρηνικό όλεθρο. Tίποτα δεν διδάχθηκε από τους 74.000 θανάτους κι άλλους τόσους τραυματίες στο Ναγκασάκι.. Ούτε από τους 100.000 θανάτους στην Χιροσίμα! Μετά τον πρόσφατο τεράστιο σεισμό και το τσουνάμι που κόστισε την ζωή σε 5.700 περίπου ανθρώπους κι ενώ αγνοούνται 10.000, άρχισαν να εκρήγνυνται και οι αντιδραστήρες. Οι πρώτες πληροφορίες δίνονταν με το σταγονόμετρο και σταδιακά ο εφιάλτης μεγάλωνε. Τώρα πολλοί μιλάνε για επερχόμενη Αποκάλυψη..

Η «φτηνή» ζωή.. Εν τω μεταξύ, τόσο η ιδιωτική εταιρεία, όσο και οι Ιαπωνικές αρχές αρνούνται να δώσουν τις επίγειες τιμές ραδιενέργειας- στους πολίτες και το Εξωτερικό. Ο λόγος είναι προφανής και προκαλεί την οργή στην Αμερικανική κυβέρνηση και τους Ρώσους που κινδυνεύουν να δεχτούν άμεσα στο έδαφός τους το πυρηνικό νέφος ανάλογα με την φορά του ανέμου!

Κι ενώ η γιαπωνέζικη κυβέρνηση ζήτησε να εκκενωθεί η περιοχή σε ακτίνα 30 χιλιομέτρων, η αμερικανική ζήτησε την εκκένωση υπηκόων της σε ακτίνα 80 χιλιομέτρων και η Σιγκαπούρη 100 χιλιομέτρων.

Αυτό δείχνει το πόσο ανεύθυνα η ιαπωνική κυβέρνηση παίζει με τις ζωές χιλιάδων Γιαπωνέζων που η ζωή τους ως φαίνεται, θεωρείται «φθηνότερη» έναντι των Αμερικανών. Η αναξιοπιστία της Ιαπωνικής κυβέρνησης προκαλεί βέβαια την εκκένωση τμήματος του πληθυσμού και του Τόκυο το οποίο εγκαταλείπουν οι τουρίστες και οι ξένοι.

Η Ιαπωνική Κυβέρνηση γνώριζε. .Αλλά η αναξιοπιστία της κυβέρνησης αυτής, -στην οποία κανονικά πρέπει να αποδοθούν διεθνείς ευθύνες για έγκλημα κατά της ανθρωπότητας- φαίνεται και από αλλού. Σήμερα έδωσε συνέντευξη στο CNN ένας μηχανικός που πριν 35 χρόνια παραιτήθηκε από την δουλειά του στον πυρηνικό σταθμό Fukushima για λόγους ελλιπούς ασφάλειας. .. Να υπενθυμίσουμε ότι η εταιρεία ηλεκτρισμού του Tokyo (TEPCO) κάτω από διαπιστώσεις έκδοσης πλαστών πιστοποιητικών ασφάλειας, αναγκάστηκε να κλείσει προσωρινά το 2002, 17 αντιδραστήρες. Και η εταιρεία Kansai Electric κι αυτή είχε εμπλακεί σε σκάνδαλο ασφάλειας. Αυτό σημαίνει ότι οι αρχές γνώριζαν τα προβλήματα των πεπαλαιωμένων αντιδραστήρων αλλά σιώπησαν τόσα χρόνια με δραματικές συνέπειες.. Αλλά και τώρα, δίνοντας συνεντεύξεις τύπου, όπως η χθεσινή, με κρυψίνοια και διαφορετικές τιμές μόλυνσης από διαφορετικές πηγές επιτείνουν την σύγχυση. Η δε χτεσινή προσπάθεια τους να ρίξουν τα αεροπλάνα νερό για να ψυχθούν οι αντιδραστήρες και να μην εκραγούν οι πυρήνες τους, απέτυχαν. Η αναγκαστική ρίψη από ψηλά (αφού η ραδιενέργεια των καπνών είναι θανατηφόρα) δημιουργεί μεγάλη κρούση και κινδύνους νέων θραυσμάτων. Τώρα επιχειρούν να ρίξουν νερό από επίγειες υδροφόρες αλλά δυστυχώς τα σενάρια είναι απελπιστικά.

Οι 180 εργάτες- ήρωες που προς το παρόν παραμένουν εκεί παρόλη τα τεράστια ραδιενεργή μόλυνση, δεν επαρκούν βέβαια. Εν τω μεταξύ, όσο περνάνε οι μέρες η ραδιενέργεια αυξάνει και μαζί ο κίνδυνος θανατηφόρας έκρηξης. Εννοείται ότι σε λίγο κανείς άνθρωπος δεν θα μπορέσει να πάει εκεί. Όλοι αναμένουν μια επερχόμενη Αποκάλυψη, καθώς οι εργάτες αρχίζουν να εγκαταλείπουν τους αντιδραστήρες στο έλεος εκρήξεων και μιας ανυπολόγιστης διαρροής στον ωκεανό, τον αέρα και το έδαφος ραδιενεργών υλικών. Τι θα σημάνει αυτό; Η μόλυνση δεν θα μεταφερθεί και παραπέρα; Δεν θα μολυνθούν ψάρια, έντομα και πουλιά που θα μεταφέρουν την μόλυνση άγνωστο που; Θα νεκρώσει εδαφικά η όχι μια ζώνη ακτίνας 100 χιλιομέτρων τουλάχιστον, ενώ περιμένουμε και τα χειρότερα;

Ζώντας με την ραδιενέργεια. Εν τω μεταξύ στην ισοπεδωμένη από τσουνάμι περιοχή υπάρχει τρομερό ψύχος και χιόνι, ενώ φυσικά δεν υπάρχει ούτε ρεύμα, ούτε τρόφιμα, ούτε βοήθεια στους διασώστες.. Στην δε μολυσμένη και απαγορευμένη ζώνη ακτίνας 30 χιλιομέτρων πέριξ των πυρηνικών αντιδραστήρων, που υποτίθεται πως εκκενώθηκε, υπάρχουν πολλοί που παραμένουν αναγκαστικά. Είτε επειδή είναι τραυματίες, είτε άρρωστοι, γέροντες κι εγκλωβισμένοι. Οι άνθρωποι που έφυγαν δεν θα μπορέσουν ΠΟΤΕ να επιστρέψουν σπίτια τους και δεν θα έχουν καμμία περιουσία πλέον, ενώ πολλούς από αυτούς, τους περιμένει στο άμεσο μέλλον η αρρώστια κι ο θάνατος.

Αλλά και τα εκατομμύρια που ζουν στο Τόκυο, με συνεχείς διακοπές ρεύματος, εκτεθειμένοι στην ακτινοβολία και το άγχος της επόμενης μέρας που θα λιώσουν οι αντιδραστήρες και θα ξεχυθεί η μόλυνση για τα καλά, είναι πανικόβλητοι.

Όχι μόνον άδειασαν τα supermarket από τρόφιμα αλλά αγόρασαν όλο το διαθέσιμο και υπάρχον αλάτι, καθώς ένα Κινέζικο ρεπορτάζ ανέφερε ραδιενεργή μόλυνση σε κεντρική αλυκή της Κίνας, λόγω ραδιενεργής διαρροής στον ωκεανό. Οι πολίτες στο Τόκυο, αγοράζουν χάπια ιοδίνης στην ελπίδα τους να απαλλαγούν από την ακτινοβολία. Σε περίπτωση ακόμη μεγαλύτερης τιμής ραδιενέργειας στο Τόκυο, οι αρχές έδωσαν τις ακόλουθες οδηγίες. Να μην κυκλοφορούν παρά μόνο αν είναι αναγκαίο. Να έχουν ομπρέλα και να αποφεύγουν τα αέρια ρεύματα και τον κλιματισμό. Όταν γυρνάνε σπίτι, να γδύνονται πριν μπουν μέσα και να κλείνουν αεροστεγώς τα ρούχα τους σε μια σακούλα, για να μην μολυνθεί το δωμάτιο. Ύστερα να κάνουν ένα μπάνιο. Και ρωτάω: Είναι αυτό κατάντια ή όχι; Είναι αυτό το επίπεδο ζωής που επεφύλαξε η υψηλή –υποτίθεται- τεχνολογική κοινωνία της Ιαπωνίας, με αντιδραστήρες πιθανόν χειρότερους σε ασφάλεια κι από του Τσέρνομπιλ;

Αμετανόητοι. Κι ενώ θα περίμενε κανείς, όλα αυτά να συνετίσουν τα μυαλά των κυβερνώντων ανά την Υφήλιο, με έκπληξη διαπιστώνουμε, ότι στα μεταλλαγμένα μυαλά π. χ του Τούρκου πρωθυπουργού Ερντογκάν, ή των Πολωνών καμμία εγκεφαλική σύναψη δεν δημιούργησε η πυρηνική κόλαση της Ιαπωνίας. Θα συνεχίσουν την δημιουργία πυρηνικών σταθμών, αδιαφορώντας για το εάν, αυτή τους η απόφαση θα έχει επιπτώσεις και τις γύρω χώρες σε περίπτωση ατυχήματος.

Οι άνθρωποι αυτοί, μάλιστα, ρίχνουν τις ευθύνες στον σεισμό και την φύση, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να υπάρξει ασφαλής πυρηνικός αντιδραστήρας. Αδιαφορώντας για το γεγονός, ότι ούτε το τσουνάμι, ούτε φυσικά ο σεισμός θα δημιουργούσαν αυτόν τον όλεθρο από μόνα τους. Αυτό αποδεικνύεται γιατί υπάρχουν σπίτια και κτίρια που σώθηκαν και πολλοί άνθρωποι επίσης στην πληγείσα περιοχή.

Όσο για μας, είναι στο χέρι μας να διαδώσουμε την αλήθεια και να προσπαθήσουμε να διασώσουμε την κοινή λογική, την υγεία μας και την αξιοπρέπεια της ζωής.

*η Βασιλίκα Σαριλάκη είναι δημοσιογράφος, ιστορικός τέχνης

Πέρα από τον αριστερό αυτοματισμό

2011-02-07T22:53:00.000+02:00

*αφιερωμένο στην διήμερη σύνοδο 5 κ' 6/2 της πανελλαδικής επιτροπής της Δημοκρατικής Αριστεράς

ένα παράδειγμα ...δεξιού αυτοματισμού

Μέσα στην κρίση που έχει ξεσπάσει εδώ και έναν χρόνο, ο πολιτικός χώρος που έχει παρουσιάσει την μεγαλύτερη σύγχυση και ασυνέχεια στην αντιμετώπισή της είναι φυσικά η ...αριστερά.

Κανείς αρχικά δεν περίμενε ότι η κρίση δεν θα ήταν αφορμή για το πλησίασμα των δυνάμεων της αριστεράς μεταξύ τους. Κι όμως, τα ρήγματα βάθυναν και οι αποστάσεις μεγάλωσαν. Έστω...

Θα μπορούσαμε να δεχτούμε ότι ο χώρος της αριστεράς είναι τόσο πολύμορφος και ιστορικά σε απόκλιση που δεν έχει νόημα να μιλάς για ενότητα. Ίσως μόνο για κάποιες κοινές δράσεις...

Η κρίση όμως είναι κάτι που η αριστερά θεωρεί ότι διαπερνά τον καπιταλισμό ως έκφραση εγγενών αντιφάσεών του και ως εκ τούτου θα μπορούσε να ήταν τουλάχιστον προετοιμασμένη. Ούτε αυτό δεν συνέβη...

Θεωρίες πολλές και ατομικές προτάσεις εμφανίστηκαν μετά το πρώτο σοκ (ποιος μπορεί άλλωστε να ξεχάσει την περίφημη φράση νεώτερου στελέχους της ότι "η κρίση είναι ένα παραμύθι με δράκους"), όμως παρέμειναν θεωρίες και συνθήματα - κι εκείνοι που περιμέναμε κάτι να πουν, γρήγορα αποσύρθηκαν στην σιωπή (βλ. Γ. Δραγασάκης πχ).

Τι να συμβαίνει άραγε;

Παρατηρούμε συχνά να αναπαράγεται, ανάμεσα σε άλλα, ένα παράξενο φαινόμενο.

Μιλούν έμπειροι άνθρωποι της αριστεράς σαν τον Αλέκο Αλαβάνο ή τον Πέτρο Παπακωνσταντίνου (τυχαία παραδείγματα αλλά έχουν την σημασία τους) και κάνουν ανάλυση της κατάστασης και είναι και συχνά πολύ διαφωτιστικοί. Και ξαφνικά, φτάνοντας στο δια ταύτα, στην ερώτηση "τι κάνουμε λοιπόν;", απογειώνονται σε συμπεράσματα που καμιά σχέση δεν έχουν με την προηγούμενη ανάλυση. Έχουμε δημοσιεύσει σχετικό βίντεο με τον Π.Π. στο ιστολόγιο πχ, όπου φαίνεται το μεγάλο πήδημα στο κενό, από μια στέρεη ανάλυση σε ένα τελείως αστήριχτο συμπέρασμα - και το φαινόμενο αυτό έχει επαναληφθεί πλειστάκις σε τηλεοπτικές συνεντεύξεις ή διαδικτυακά βίντεο από ομιλίες άλλων στελεχών προεξάρχοντος του Α.Α.

Ίσως εζήλωσαν τον Ζίζεκ θα μου πείτε... Αλλά αυτοί δεν είναι φιλόσοφοι, είναι μάχιμα στελέχη της ελληνικής αριστεράς με δεκαετίες εμπειρίας στην πλάτη τους.

Το "ράβδος εν γωνία άρα βρέχει" ήταν κάποτε το μότο μιας εξαρτημένης αριστεράς που βάπτιζε το ψάρι κρέας για να ευθυγραμμιστεί όπως όπως με το μητρικό "κέντρο". Σήμερα όμως η αριστερά είναι ανεξάρτητη -έστω και υποχρεωτικά- και ότι κάνει το κάνει από μόνη της.

Σίγουρα υπάρχει ένα σοβαρό έλλειμμα σκέψης στον χώρο αυτό. Η θεωρία έχει μείνει εξαρτημένη από τον μαρξισμό, η προσπάθειες ανανέωσής της έχουν μπλοκάρει στον δογματικό τρόπο σκέψης, κληρονομιά του παρελθόντος και απόδειξη κομματικής νομιμοφροσύνης, οι ανεξάρτητες φωνές έχουν αποβληθεί από τα κέντρα παραγωγής θέσεων ως ύποπτες και ανεξέλεγκτες για τα συμφέροντα των κομματικών απαράτ.

Κι όμως η ελλειμματική αυτή σχέση με την διαυγή σκέψη δεν εξηγεί την σημερινή σύγχυση της αριστεράς. Γιατί πάντα υπάρχουν δυνάμεις που θα βρουν τον τρόπο να περάσουν στην κεντρική σκηνή της τις επεξεργασίες τους. Προφανώς κάποια δύναμη κάνει αυτές τις δυνάμεις ανενεργές ή και ανύπαρκτες στην σημερινή πολύ κρίσιμη συγκυρία.

Θάλεγα ότι αυτή η δύναμη έρχεται από μέσα, δεν αποτελεί εξωτερικό εμπόδιο.

Είναι φυσιολογικά η εγγενής αδυναμία αυτού του χώρου και του τρόπου σκέψης του - γιατί δεν μπορώ να αμφισβητήσω τις καλές προθέσεις από τα προαναφερθέντα πχ στελέχη του χώρου ούτε την εμπειρία τους (εκτός ίσως του νεωτέρου... αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία - έχει κι αυτός άλλωστε ικανούς συμβούλους). Είναι μάλλον μια καταστροφική συνήθεια απότοκη χρόνων θρησκευτικής σχεδόν πίστης στο αλάθητο της κεντρικής γραμμής και της ηγεσίας - η συνήθεια αυτή δεν μπορεί να περιγραφεί παρά μόνο με ψυχοκοινωνιολογικούς όρους σαν "αριστερό αντανακλαστικό" ή καλύτερα σαν "αριστερός αυτοματισμός".

Και οι δύο παραπάνω έννοιες αποτελούν τις δύο όψεις του ιδίου φαινομένου.

Ως αντανακλαστικό είναι χρήσιμη συνήθεια γιατί προσφέρει άμεση συνένωση δυνάμεων, δράση και αντίδραση σε δεξιά ερεθίσματα και πολιτικές.

Ως αυτοματισμός όμως προδίδει τις δράσεις αυτές καθιστώντας τις ελάχιστα νοήμονες και συνεπείς με τις σημερινές ανάγκες και πραγματικότητες.

Η έξαρση του αριστερισμού, που κάποτε πουλούσε εφημερίδες στις συγκεντρώσεις της μείζονος αριστεράς, είναι αποτέλεσμα του αδιεξόδου στο οποίο οδηγεί ο αυτοματισμός στην θέση της αντικειμενικής ανάλυσης.

Όταν η αριστερά δεν έχει θέσεις δεν το παραδέχεται - είναι προδοσία για το δόγμα της που υπόσχεται ότι έχει όλες τις απαντήσεις αρκεί να βρεις το σωστό εδάφιο. Είναι ύποπτο κενό σε μιαν ολοκληρωτική αντίληψη της θεωρίας που δεν αλλάζει, δεν αναθεωρείται, δεν προσαρμόζεται. Είναι μειωτική παράδοση σε ένα άγνωστο πεδίο διαλόγου με πιθανά απρόσμενα συμπεράσματα.

Είναι ή άρνηση του ίδιου του μαρξισμού εν τέλει ως ιδεολογίας.

Το τελευταίο αυτό είναι και το πιο κρίσιμο.

Η αριστερά και ο μαρξισμός δεν ξεκίνησαν σαν άκαμπτη ιδεολογία αλλά εκεί κατάληξαν, και μάλιστα έγιναν και κρατική ολοκληρωτική ιδεολογία που προσπάθησε να καλύψει και την πιο προσωπική πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης αλλά και ενός εχθρικού για την φύση ανθρωποκεντρισμού - πρόσφερε όμως ως αντίβαρο ασφάλεια. Την σιγουριά της υγείας, παιδείας και σύνταξης έναντι της ελευθερίας.

Σήμερα όλες οι εκδοχές της αριστεράς παραμένουν όμηροι του αριστερού αυτοματισμού - καμιά τους δεν έχει σπάσει ακόμα οριστικά το κέλυφος του δογματισμού γιατί φοβάται να απολέσει την ιδεολογία.

Αφού "ξέρεις άλλωστε εμείς οι αριστεροί..." προσδιοριζόμαστε έτσι: ιδεολογικά, όχι επειδή στην γαλλική επανάσταση κάτσαμε αριστερά στα έδρανα της εθνοσυνέλευσης.

Με βάσει την μαρξιστική βίβλο και όχι γιατί βρίσκουμε σε κάθε εποχή τι σημαίνει ελευθερία, ισότητα, αδελφοσύνη.

Χάρη στον "αριστερό αυτοματισμό" ξεκαθαρίζουμε ταχύτατα τι είναι αριστερό και τρέχουμε στην δράση: Κίνημα "δεν πληρώνω" σε ΜΜΜ και διόδια, χωρίς εξαιρέσεις, ειδικές στοχεύσεις, πλαφόν αιτημάτων: παντού και ό,τι ήθελε προκύψει, ίσως να πέσει και η κυβέρνηση...

Αντίσταση σε κάθε ΧΥΤΥ όπου κι αν προταθεί, χωρίς αντιπρόταση, γιατί ευτυχώς έχουμε αρκετά αρχαία αλλά και άφθονο τοπικισμό όπου τον χρειαστούμε...

Νομιμοποίηση όλων των μεταναστών, αντί οποιασδήποτε άλλης πρότασης, ασχέτως αν σε λίγο δεν θα χωράνε πουθενά και δεν θα έχουμε να τους δώσουμε ένα κομμάτι ψωμί όσο τους φιλοξενούμε...

Υποστήριξη χύμα των συντεχνιακών αιτημάτων επειδή δημιουργούν πρόβλημα στην κυβέρνηση, κι ας μην έχουν να προσφέρουν κάτι στο λαό... Και τα παραδείγματα είναι άφθονα και καθημερινά.

Η χώρα μας δεν πέρασε διαφωτισμό αλλά κατευθείαν από την τουρκοκρατία στα χέρια μιας μεταπρατικής τάξης που κληρονόμησε τις ιδιοκτησίες και το πελατειακό πολιτικό σύστημα των πασάδων. Και η αριστερά της, παρότι ηρωϊκή, αντρώθηκε μέσα στον ζαχαριαδικό φανατισμό, την υποχρεωτική σίγαση της άλλης γνώμης, την ευθυγράμμιση με έτοιμες ιδέες και θεωρίες και το αλάθητό τους, την υποχρεωτική ενότητα μπροστά στο κράτος της δεξιάς και την οδυνηρή έστω υποταγή σε ξένα καθοδηγητικά κέντρα.

Δεκαετίες θεωρητικής σιωπής λοιπόν έφτιαξαν ένα αξιόμαχο σώμα με αριστερά αντανακλαστικά που όταν άλλαξαν οι ανάγκες και απαιτήθηκε λόγος, πνίγηκε μέσα στον αυτοματισμό.

Προφανώς η αριστερά -όπως και η κοινωνία μας άλλωστε- έχει ακόμη δρόμο μπροστά της αν θέλει να γίνει δημοκρατική και αυτεξούσια, ανοιχτή και παραγωγική σε ιδέες και θεωρία.

Το ζήτημα δεν είναι απλό - για να καταπολεμηθεί ο "αριστερός αυτοματισμός" κάτι άλλο πρέπει θεσμικά να πάρει την θέση του - κι αυτό δεν μπορεί παρά να είναι η εξάσκηση και η εφαρμογή νέων αξιών στην καθημερινότητα της αριστεράς όπως ο σεβασμός και η πρόσκληση για διάλογο στην άλλη άποψη, η αμεσοδημοκρατική λειτουργία με θητείες και εναλλαγές στην ηγεσία, η διαφάνεια και ο δημόσιος έλεγχος των οικονομικών της και των επαγγελματικών αναθέσεών της και τέλος η θεματική της συγκρότηση σε ένα πυκνό δίκτυο παραγωγικών κυττάρων αντί της γνωστής και άχρηστης κομματικής δομής της απαράλλαχτης από την ...παρανομία.

Αλλά ίσως να πρέπει πρώτα απ' όλα να τον συνειδητοποιήσουμε, να παραδεχτούμε την ύπαρξή του εκεί που λειτουργεί ασυνείδητα και θριαμβευτικά, μέσα δηλαδή στην ίδια μας την καθημερινότητα.

Αυτό είναι μάλλον και το μεγαλύτερο εμπόδιο στο νέο εγχείρημα των δυνάμεων που συγκροτούν την "δημοκρατική αριστερά": η ανάγκη μεγίστης αυτοσυνειδησίας μπροστά στην κληρονομιά του αριστερού αυτοματισμού.

Όχι, ο καρκίνος δεν περιμένει

2010-10-04T09:41:00.000+03:00

Ένα κίνημα άμεσης προτεραιότητας που όμως έχει εγκαταλειφθεί από την κεντρική πολιτική σκηνή με ευθύνη και των κομμάτων της Αριστεράς (έχουν φαίνεται σπουδαιότερα πράγματα να ασχοληθούν...).

Κι όμως, ο καρκίνος δεν περιμένει: ούτε στις βρύσες των σπιτιών και των σχολείων, ούτε στις πατάτες, τα καρότα και τα κρεμμύδια που κατά το μεγαλύτερο μέρος πανελλαδικά, παράγονται στην γύρω περιοχή.

Οι προεκλογικές επισκέψεις δεν αρκούν, το ζήτημα δεν είναι μόνο τοπικό - αφορά την υγεία των κατοίκων της Αττικοβοιωτίας και Εύβοιας αλλά και όλων των καταναλωτών γεωργικών προϊόντων της περιοχής.

Νερό Μόρνου λοιπόν τώρα σε όλους τους παραΑσώπιους Δήμους (και στα χωριά του Ωρωπού)
Έναρξη απορρύπανσης της λεκάνης και διάσωση της Μαυροσουβάλας από την ρύπανση που εκεί κατευθύνεται
"Ο ρυπαίνων πληρώνει", ναι αλλά πότε; Όλα τα έξοδα άμεσα στις ρυπογόνες βιομηχανίες με έκτακτες ρυθμίσεις

Δείτε την εκπομπή ΔΡΟΜΟΙ του Άρη Σκιαδόπουλου στην ΕΤ1, με θέμα τον Ασωπό (Σεπτέμβριος 2010)

(κλικ στο σήμα του YouTube για μεγάλη εικόνα)

Δείτε σχετικά κείμενα και πληροφορίες:

Asopos SOS

Συμπαράταξη Βοιωτών για το Περιβάλλον

EnvironmentFood

Yannis Zabetakis

Δυναμική Αριστερά

2010-09-11T15:34:00.001+03:00

Του Λεωνίδα Καραδήμου.

από το feleki

Προσωπικά ουδέποτε ανήκα στο χώρο της Αριστεράς, ως εκ τούτου δε θα ήμουν ο κατάλληλος να αναλύσω και να αντικρούσω το κατά πόσον η νέα κίνηση των μέχρι πρότινος Ανανεωτικών του Συνασπισμού πληροί τα κριτήρια των οπαδών του Λένιν, του Μάο, του Τρότσκι ή όποιου άλλου θεωρείται ως μετά θάνατον πρωτοπόρος στα χνάρια του οποίου θα όφειλαν να βαδίσουν όσοι αποσκοπούν στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού.

Θα έλεγα πως προς το παρόν δεν έχει και σημασία, καθώς παρά τις κραυγές δεν πρόκειται στις προσεχείς εκλογές να ψηφίσω υπέρ ή κατά του Μνημονίου και ως εκ τούτου δε με αφορά και τόσο η άποψη ενός υποψηφίου για τα γκουλάγκ όσο για τα σκουπίδια, ούτε για το αν είναι εφικτό να αποχωρήσει η Ελλάδα από το ΝΑΤΟ σε σχέση με το αν η Αθήνα μπορεί να αποκτήσει περισσότερο πράσινο.

Μπορεί να είμαι κοντόφθαλμος, ή μπορεί πολύ απλά να μην αναγνωρίζω πως η ψήφος δεν έχει σκοπό να στείλει ένα μήνυμα, πιστεύοντας πως σκοπός της είναι εκείνος που αναφέρεται στο Σύνταγμα, δηλαδή η διαμόρφωση πλειοψηφίας και μειοψηφίας για τη νομή της εξουσίας, εν προκειμένω της τοπικής. Δε θα ψήφιζα, με άλλα λόγια, με κριτήρια επικοινωνιακά ώστε να φανεί το κατά πόσον μου είναι ευχάριστο το ότι αυξήθηκαν οι φόροι μου ή μειώθηκε η σύνταξη της γιαγιάς μου, θα ψήφιζα με κριτήρια πολιτικά.

Χρειαζόμαστε φερ’ ειπείν δημοτική περίθαλψη και περισσότερους βρεφονηπιακούς σταθμούς; Χρειαζόμαστε αύξηση στα δημοτικά τέλη; Όλα αυτά είναι πολιτικά ζητήματα, και το νεοσύστατο σχήμα το συνειδητοποίησε έγκαιρα. Την ίδια ώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ ασχολούνταν ακόμη με την επικοινωνιακή επούλωση του πλήγματος που δέχτηκε μετά την άρνηση λαμπερού (και ταλαντούχου) ονόματος από το χώρο της μουσικής και δυο-τρεις άλλους, η Δημοκρατική Αριστερά έπεισε τον επιτυχημένο Συνήγορο του Πολίτη να κατέβει στην Αθήνα και προσεταιρίστηκε τον κ. Γ. Μπουτάρη στη Θεσσαλονίκη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως αμφότεροι έχουν πολύτιμη πείρα σε σχέση με ζητήματα που αφορούν και τις δημοτικές αρχές: την αναποτελεσματικότητα της γραφειοκρατίας, την απομάκρυνσή της από τον πολίτη, τον οικονομικό μαρασμό και την υποβάθμιση ολόκληρων συνοικιών.

Δεν υπάρχει αμφιβολία, επίσης, πως όλα αυτά είναι ζητήματα που δεν παύουν να αφορούν την Αριστερά. Δεν ξέρω κατά πόσον τα δύο αυτά πρόσωπα που επέλεξε να στηρίξει η ΔΑ έχουν κολλήσει αφίσες ή έχουν συμμετάσχει σε αντιιμπεριαλιστικές πορείες, ξέρω όμως με βεβαιότητα πως κανείς με αυτά τα δύο στοιχεία στο βιογραφικό του δεν έπεισε ως τώρα τους Αθηναίους ή τους Θεσσαλονικείς να κάνουν την πολυπόθητη στροφή.

Με το ΠΑΣΟΚ (καλό, κακό, νεοφιλελεύθερο ή οτιδήποτε άλλο) να παραβλέπει την κομματική ιεραρχία και να αγνοεί τις δημοσκοπήσεις, έχουν σίγουρα περισσότερες πιθανότητες να το πετύχουν εκείνοι. Να συνδιαμορφώσουν την τοπική άσκηση της πολιτικής όχι μόνο δια της κατάθεσης προτάσεων ή ψηφισμάτων, ούτε απλά οργανώνοντας ακτιβιστικά γκρουπ για να ματαιώσουν δημοτικές αποφάσεις κοπής δέντρων. Αλλά παίρνοντας οι ίδιοι τις αποφάσεις για την κοπή ή τη φύτευση, μαζί με τις υπόλοιπες.

Φυσικά, για την Αριστερά τα κόμματα που συμμετέχουν στην άσκηση πολιτικής, ήτοι τα κόμματα εξουσίας, είναι ακόμη ταμπού. Δεν έλειψαν οι βερμπαλιστικές εξάρσεις φίλων που έπαψαν μετά τις ανίερες συμμαχίες (με την κυβέρνηση να ακολουθεί τις επιλογές Κουβέλη, πάντως, όχι το αντίστροφο) να αναγνωρίζουν ως αριστερό το νέο σχήμα.

Τουλάχιστον έτσι, επικοινωνιακά, υποθέτω πως οι αποχωρήσαντες παύουν να έχουν το μίασμα της ”διάσπασης”. Αντίθετα, πρέπει να τους αναγνωριστεί πως απάλλαξαν την Αριστερά της διαμαρτυρίας από μια πολύχρονη νόθευση.

Αυτά για όσους αισθάνονται επικοινωνιακά αριστεροί. Για όσους, όμως, βλέπουν στο χώρο τους δυναμική και θεωρούν πως πολιτική αποτελεί και η άσκηση της εξουσίας, οι κοινοί συνδυασμοί θα μπορούσαν να αποδειχθούν εφαλτήριο πολιτικής αλλαγής.

Στην καθημερινότητα των πολιτών, όχι στα καφέ των Εξαρχείων όπου οι υποστηρικτές κάθε συνιστώσας θα ερίζουν για το ποια άποψη για το ΔΝΤ είναι πιο ξεκάθαρα αριστερή ή πουλάει περισσότερο με πήχυ το 15%.

"Δεν θα βάζαμε πανό στην Aκρόπολη"

2010-08-09T12:21:00.003+03:00

O Παρθενώνας αντιστέκεται από μόνος του υπέρ της κοινωνίας, δηλώνει ο Φώτης Kουβέλης και διατυπώνει μια διαφορετική άποψη υπέρ της επιχειρηματικότητας. Tαυτόχρονα, ανοίγει τα χαρτιά του για το μνημόνιο, τα κλειστά επαγγέλματα, τις αυτοδιοικητικές εκλογές

Συνέντευξη στον Ευτύχη Παλλήκαρη. εφημερίδα Ημερησία, 7/8/10

Έχουμε ήδη μια εμπειρία τριών μηνών από την εφαρμογή βασικών διατάξεων του Mνημονίου. Θέλω να μου πείτε τη γνώμη σας. Tελικά είναι ευχή ή κατάρα το Mνημόνιο για τη χώρα;

Θα ήθελα και διεκδικούσα να μην είναι η Eλλάδα υπό τον έλεγχο του Διεθνούς Nομισματικού Tαμείου, αλλά και του λεγόμενου μηχανισμού στήριξης και θεωρώ ότι οι χειρισμοί που έγιναν διαμόρφωσαν ένα πεδίο, το οποίο δημιούργησε τις συνθήκες για την εγκατάσταση του Διεθνούς Nομισ ματικού Tαμείου στην Eλλάδα. Ήταν η εποχή όπου και οι Eυρωπαίοι κάτω από άλλες εκτιμήσεις θεώρησαν ως εύκολη λύση την παρουσία του Διεθνούς Nομισματικού Tαμείου. Σήμερα, όμως, το Mνημόνιο είναι μια πραγματικότητα.

Kαι η απεμπλοκή από το μηχανισμό του Διεθνούς Nομισματικού Tαμείου, όσο και αν αποτελεί δίκαιο αίτημα της κοινωνίας, προϋποθέτει μια εναλλακτική πρόταση διεξόδου από την κρίση και αυτή στη συνέχεια προϋποθέτει την ύπαρξη συσχετισμών ευρωπαϊκού χαρακτήρα, οι οποίοι φοβάμαι ότι δεν υπάρχουν, αλλά και συμμαχίες στήριξης του σχετικού αιτήματος που πρέπει βέβαια να διαμορφωθούν. Pεαλιστικό είναι να διεκδικείς την απαλλαγή της χώρας από τις ασφυκτικές ρυθμίσεις του Mνημονίου, να αποκρούεις ρυθμίσεις που επιβάλλονται πέρα και από τις δεσμεύσεις του Mνημονίου και να προωθείς εναλλακτική πρόταση διεξόδου. Nομίζω ότι αυτό συνιστά υπεύθυνη πολιτική και υπεύθυνη διεκδίκηση.

H άφιξη της τρόικας συνοδεύεται από εκτιμήσεις ότι έχουμε χάσει μέρος της κυριαρχίας μας σαν χώρα. Συμμερίζεστε αυτήν την άποψη;

H έννοια της κυριαρχίας βεβαίως είναι ευρύτατη και εάν η αναφορά της εθνικής κυριαρχίας γίνεται και στη διαμόρφωση της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής που ασκείται, αυτός ο τομέας της κυριαρχίας αναμφισβήτητα είναι τεροκα θοριζόμενος από τις αποφάσεις του Διεθνούς Nομισματικού Tαμείου και ευρύτερα του μηχανισμού στήριξης.

Θέλω να σημειώσω όμως ότι επί μήνες, όσο ήταν σε εξέλιξη οι εκβιασμοί και τα επάλληλα κυβερνητικά σχέδια, οι φορείς της Aριστεράς αρνήθηκαν, για διαφορετικούς λόγους, να διατυπώσουν και να οργανώσουν τις κοινωνικές δυνάμεις με εναλλακτική πρόταση. Eπιχειρούσαν στα λόγια να μπλοκάρουν το ένα πακέτο μετά το άλλο που γίνονταν όλο και χειρότερα και έφτασαν στο σημείο Aριστερές δυνάμεις να αναζητούν λύσεις εκτός Eυρωπαϊκής Ένωσης και χωρίς ευρώ.

Kαι αυτό αξίζει να σημειωθεί διότι αναδεικνύει το πόσο σημαντική είναι μια Aριστερά της ευθύνης, μια Aριστερά του υπεύθυνου λόγου και μια Aριστερά η οποία θέλει να είναι χρήσιμη και για τη χώρα και για την κοινωνία. Σήμερα, εκείνο που πρέπει να διεκδικηθεί, με παρόν το Διεθνές Nομισματικό Tαμείο, είναι η δίκαιη κατανομή των βαρών, η πάταξη της διαφθοράς, η οποία δυστυχώς παραμένει σε μεγάλο μέρος στο απυρόβλητο, η παραοικονομία, ο συντεχνιασμός και το πελατειακό κράτος.

Eίπατε για συντεχνιασμό και έρχεται στο νου μου η εικόνα των τελευταίων 24ώρων που αφορά στη ΔEH. Aπό τη μια έχουμε το αν πρέπει να εκχωρηθεί ή όχι ένα τμήμα της παραγωγής, από την άλλη έχουμε συνδικαλιστές της ΓENOΠ ΔEH να λένε «θα ματώσουμε», «θα σβήσει η Eλλάδα»...

H Eλλάδα ούτε πρέπει να σκοτεινιάσει, ούτε πρέπει να ματώσει. Tο δημόσιο αγαθό που είναι η ενέργεια πρέπει να προστατευθεί. O εκσυγχ ρονισμός, με σύγχρονες συνθήκες, της παραγωγής της ενέργειας πρέπει να υπάρξει και κυρίως πρέπει να προστατευθεί το καταναλωτικό κοινό, να προστατευθούν οι Eλληνες πολίτες. Yπήρξαν καθυστερήσεις αναφορικά με την εξυγίανση και τον εκσυγχρονισμό της Δημόσιας Eπιχείρησης Hλεκτρισμού, υπήρξαν ρυθμίσεις πρόσφατες, όσο και του απώτερου παρελθόντος, που, ενώ επέτρεψαν την παρουσία και συμμετοχή της ιδιωτικής πρωτο βουλίας, δεν λειτούργησαν επ' ωφελεία του τελικού αποτελέσματος που είναι η προστασία του δημόσιου αγαθού και η αποτελεσματικότητα της επιχείρησης.

Nα προστατεύσουμε το δημόσιο χαρακτήρα και το δημόσιο αγαθό, αλλά έχουμε υποχρέωση ταυτόχρονα να δούμε όλα εκείνα τα ζητήματα που θα μπορούν να εντάσσουν την Δημόσια Eπιχείρηση μέσα σε μια παραγωγική διαδικασία και στη βάση των συνθηκών που από τα πράγματα διαμορφώνονται και σε επίπεδο Eλλάδας, αλλά και σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή κλίμακα.

Θα μείνω λίγο στο θέμα των συντεχνιών. Eίχαμε αυτή την πολύ έντονη αντιπαράθεση με τους ιδιοκτήτες φορτηγών...

Aπό την πρώτη στιγμή ζητήσαμε την άρση της επιστράτευσης, διότι πρόκειται για ένα αντιδημοκρατικό μέτρο. Nα θυμίσω ότι η σημερινή κυβέρνηση ως αντιπολίτευση είχε αποκρούσει το νόμο για την επιστράτευση. Tαυτόχρονα ζητήσαμε το σταμάτημα της απεργίας των ιδιοκτητών φορτηγών και τον εις βάθος διάλογο για την αντιμετώπιση υπαρκτών ζητημάτων. Λέγοντας, όμως, ότι ο όποιος διάλογος έπρεπε να έχει ως βάση το άνοιγμα του επαγγέλματος. Eίναι ένας χώρος ο οποίος δεν αντέχει σε ρυθμίσεις του παρελθόντος. Pυθμίσεις πελατειακού κράτους.

Eίναι ανάλογη η θέση σας για το άνοιγμα και άλλων επαγγελμάτων- δικηγόροι, πολιτικοί μηχανικοί, φαρμακεία;

Δεν έχω καμία αντίρρηση να γίνει συζήτηση και για το άνοιγμα αυτών των επαγγελμάτων. Aλλά, δεν πρέπει να γίνει γενικευμένα. Πρέπει να γίνει για τον κάθε κλάδο χωριστά. Kαι εξηγούμαι. Δεν είναι κλειστό το επάγγελμα του δικηγόρου. Δικηγόρος μπορεί να γίνει ο οποιοσδήποτε με τις προϋποθέσεις που ισχύουν σε ολόκληρη την Eυρώπη. Eάν απελευ θέρωση του δικηγορικού επαγγέλματος σημαίνει τη δυνατότητα του όποιου δικηγόρου να ασκεί τη δικηγορία σε όποιο μέρος της χώρας του, βεβαιώνεται. Πολύ δε περισσότερο που η κοινοτική νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα άσκησης του συγκεκ ριμένου επαγγέλματος από τον όποιο Eυρωπαίο πολίτη, στην όποια άλλη χώρα.

Eάν πάλι η συζήτηση γίνεται στο πλαίσιο του ανοίγματος του επαγγέλματος του δικηγόρου σε σχέση με την κατώτερη αμοιβή, βεβαίως να γίνει αυτή η συζήτηση, αλλά να συνυπολογισθεί και το στοιχείο της φορολογητέας ύλης. H κατώτερη προβλεπόμενη αμοιβή, η οποία από τα πράγματα δεν ισχύει και δεν ισχύει όταν έχεις έναν υπερπληθυσμό δικηγόρων - είμαστε η χώρα με τους περισσότερους δικηγόρους σε ολόκληρη την Eυρώπη.

O ίδιος ο ανταγωνισμός στο εσωτερικό του επαγγέλματος έχει καταργήσει την ελάχιστη προβλεπόμενη αμοιβή. Tο ίδιο θα μπορούσα να ισχυριστώ και για τον κλάδο των συμβολαιο γράφων και για τον κλάδο των φαρμακοποιών. Γι' αυτό και υπο στηρίζω ότι βεβαίως δεν έχουμε κανένα ταμπού αναφορικά με το κλειστό του όποιου επαγγέλματος, αλλά η συζήτηση πρέπει να γίνει εξειδικευμένα και να αντιμετωπίσει παραμέτρους, οι οποίες πρέπει, πράγματι, να αντιμετωπιστούν.

Kάνετε συναντήσεις με επικεφαλής τραπεζών, τον κ. Παντα λάκη από την Aγροτική, με τον κ. Παπαδόπουλο από το Tαχυδρομικό Tαμιευτήριο,

Kαι με τους συλλόγους των εργαζομένων...

Nαι, παράλληλα με αυτό, δεν αντιλέγω, είναι όμως ενδιαφέρον ότι ένα κόμμα της Aριστεράς κάνει συναντήσεις με τραπεζίτες...

Eίναι η παραδοχή μας, όσο και η θετική δέσμευσή μας, ότι η Aριστερά δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν καταγγελτικό λόγο, ο οποίος όσο χρήσιμος και αν είναι για να απαξιώνει μια νεοφιλελεύθερη κοινωνική πολιτική, δεν φτάνει μόνος του. Πρέπει να συνοδεύεται από την προώθηση και την ανάδειξη συγκεκριμένων θέσεων, προτάσεων και διεκδικήσεων για την υπάρχουσα οικονομική πραγματικότητα και για την κοινωνία.

Όταν υποστ ηρίζουμε την ανάγκη του δημόσιου τραπεζικού πυλώνα, όταν διεκδικούμε αυτός ο δημόσιος τραπεζικός πυλώνας να διαδραματίσει ένα θετικό ρόλο και για την αντιμετώπιση των στοιχείων της οικονομικής κρίσης, αλλά και για την εξυπηρέτηση του κοινωνικού συνόλου, οφείλει αυτή η Aριστερά, οφείλει η δική μας Aριστερά, η «Δημοκρατική Aριστερά», να προωθεί συγκεκριμένες θέσεις.

Άρα, αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχει και μια διαφορετική αντίληψη γενικότερα για την επιχειρηματικότητα στον τόπο...

Δεν μας αφορά η εχθρότητα κατά της επιχειρηματικότητας. Mας αφορά όμως ως «Δημοκρατική Aριστερά» η υγιής επιχειρηματικότητα, η στήριξη της μικρής, της μικρομεσαίας και της μεγαλύτερης επιχείρησης, πολύ δε περισσότερο από την ώρα που υπάρχει η παραδοχή ότι αυτός ο χώρος, ο επιχειρηματικός χώρος, μπορεί να συνεισφέρει αποτελεσματικά και στην αντιμετώπιση της ανεργίας. H ελληνική οικονομία δεν αναπτύσσεται σε στεγανό. H ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με όλες τις παραμέτρους που την συγκροτούν και μια από τις παραμέτρους αυτές είναι η επιχειρηματική δράση.

Eάν είχε τη δύναμη η «Δημοκρατική Aριστερά», θα κατέβαζε, θα έβαζε ένα πανό στην Aκρόπολη για να διαμαρτυρηθεί για τα όντως στραβά της κοινωνίας;

Όχι. Δεν θα βάζαμε πανό στην Aκρόπολη και στον Παρθενώνα. Kαι δεν θα βάζαμε πανό όχι μόνο για να συμβολίσουμε τον σεβασμό σε έναν πολιτισμό που έρχεται από μακριά και διεκδικεί να είναι παρών και όχι μόνο μουσειακός. Δεν θα βάζαμε ποτέ πανό στην Aκρόπολη επειδή πιστεύουμε ότι το μνημείο, με την παρουσία του και μόνο, αντιστέκεται υπέρ της κοινωνίας.

Eάν υπάρξουν συγκυρίες σε Δήμους -γιατί μιλάμε για δημοτικές εκλογές- σύμπραξης με δυνάμεις από το ΠAΣOK ή από την Aριστερά, θα κάνετε συνεργασίες;

Θα τις κάνουμε, με τις προϋποθέσεις που σας είπα. Θεωρούμε ότι ο χώρος της Tοπικής Aυτοδιοίκησης είναι το κατ' εξοχήν πρόσφορο πεδίο για τη δημιουργία συνθέσεων και συμμαχιών. Eμείς το λέμε ευθέως, διότι θα υπάρξουν δυνάμεις της Aριστεράς, ήδη υπάρχουν, που αναζητούν τη συνεργασία με δυνάμεις του ΠAΣOK, αλλά κρυμμένες πίσω από μια ψευδεπίγραφη άρνηση, ενώ επί της ουσίας προωθούν τέτοιες συνεργασίες στο όνομα του οφέλους, του κομματικού οφέλους. Aυτή η πολιτική συμπεριφορά δεν μας αφορά. Eκείνο το οποίο επιλέγουμε, επίσης με σαφήνεια, να πούμε είναι ότι στα τρία μεγάλα αυτοδιοικητικά μεγέθη που είναι Aθήνα, Θεσσαλονίκη, Πειραιάς και στις αντίστοιχες περιφέρειες, εκεί δεν θα κάνουμε συνεργασίες που θα προσδιορίζονται με κομματικούς όρους με το κυβερνητικό κόμμα.

Eκλογές: Αναζητούμε πλατιές συνεργασίες

Eσείς, τι προσδοκάτε από τις αυτοδιοικητικές εκλογές;

Διεκδικούμε τη νίκη των ιδεών της ουσιαστικής αποκέντρωσης και περιφερειακής συγκρότησης του κράτους με αυτοδιοίκηση. H επικράτηση αυτών των ιδεών πρέπει να γίνει μέσα από φερέγγυους συνδυασμούς και φερέγγυα πρόσωπα, προκειμένου να έχουμε τη μετατροπή των όποιων προγραμματικών δεσμεύσεων και προγραμματικών συμπτώσεων σε ένα καθημερινό αποτέλεσμα προς όφελος του ίδιου του πολίτη, της κοινωνίας και βεβαίως της αυτοδιοίκησης.

Bασικό γνώμονα αποτελούν οι εκτιμήσεις μας και οι επιλογές που γίνονται και από τις τοπικές αυτοδιοικητικές κινήσεις που πρόσκεινται ή ανήκουν στη «Δημοκρατική Aριστερά», με σταθερή τη διεκδίκηση της υπεράσπισης του δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα των OTA.

Aπορρίπτουμε λογικές κομματικής καταγραφής, αναζητούμε και θα αναζητήσουμε σχήματα που θα διασφαλίζουν τις πιο πλατιές συνεργασίες ακριβώς στη βάση των αρχών που προανέφερα.

Ο κόσμος της Ανανεωτικής Αριστεράς έχει βγάλει τα συμπεράσματά του.

2010-06-08T23:15:00.001+03:00

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΝΕΩΤΙΚΗΣ ΠΤΕΡΥΓΑΣ

Με αφορμή την κρίση στο Συνασπισμό, μετά από συνάντηση αντιπροσωπείας της Ανανεωτικής Πτέρυγας με αντιπροσωπεία της ηγεσίας του ΣΥΝ, η Ανανεωτική Πτέρυγα εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

"Είμαστε στην επόμενη μέρα με καινούρια δεδομένα, όπως διαμορφώθηκαν μετά το συνέδριο του ΣΥΝ. Την απόλυτη ευθύνη για τη ρήξη στο κόμμα έχει ο Αλέξης Τσίπρας και η ηγετική ομάδα του ΣΥΝ. Είχαμε έγκαιρα ζητήσει να μην πραγματοποιηθεί το συνέδριο χωρίς τις απαραίτητες συναινέσεις. Καλέσαμε την ηγεσία του κόμματος, έστω και την τελευταία στιγμή μέσα στο συνέδριο, να προβάλλει μια συνετή εναλλακτική διέξοδο από την κρίση. Αδιαφόρησαν και οδήγησαν τα πράγματα στα άκρα.

Η ηγετική ομάδα, όμηρος των παραλυτικών ισορροπιών στο ΣΥΡΙΖΑ, αδυνατεί να ασχοληθεί με τα πραγματικά προβλήματα της χώρας και της κοινωνίας. Δεν θα παρακολουθήσουμε αυτή την πορεία συνολικής φθοράς και απαξίωσης του χώρου. Ο κόσμος της Ανανεωτικής Αριστεράς έχει βγάλει τα συμπεράσματά του.

Όσο μας αφορά, τα βήματα θα γίνουν δημοκρατικά με τη συμμετοχή του κόσμου της Αριστεράς. Θα πάρουμε όσες πρωτοβουλίες απαιτούνται για την ανασυγκρότηση της Ανανεωτικής Αριστεράς".

Μπλε και κόκκινο, τα χρώματα ξεθωριάζουν

2010-06-02T22:22:00.002+03:00

από το ιστολόγιο Μη μαδάς τη μαργαρίτα

Συνέδριο Συνασπισμού. Ακούς, στο προσυνεδριακό διάλογο, φωνές σπαρακτικές, εγκλωβισμένες. Εκκλήσεις για ιδεολογική ενότητα, προτροπές για ενιαία πολιτική δράση, καταδίκες των μηχανισμών. Φωνές ανάλογες θα ακουστούν και στο συνέδριο. Το αποτέλεσμα γνωστό;

Όποιος είναι έξω από το χορό του κόμματος δεν έχει δικαίωμα να ζητήσει ευθύνες από τα μέλη και τα στελέχη για τις χαμένες προσδοκίες. Αυτό είναι υπόθεση εσωτερική. Μπορεί όμως να ασκήσει κριτική, καλόπιστη ή και όχι, να εκφέρει γνώμη για όσα το κόμμα αυτό λέει και πράττει εσωτερικά ή δημόσια. Το κόμμα είναι ζωτικό όργανο της κοινωνίας, συμμετέχει στη διαπάλη των απόψεων, στην πάλη των τάξεων, οι θέσεις του επηρεάζουν τις τύχες όλων μας.

Ο ΣΥΝ γεννήθηκε στο περιβάλλον που δημιούργησε για την παγκόσμια Αριστερά η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Σκόρπισε ελπίδες για μια άλλη Αριστερά. Είκοσι χρόνια μετά τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Υποσχέθηκε να γίνει κόμμα μελών, αλλά έγινε κόμμα μηχανισμών και ηγετικών ομάδων.

Υποσχέθηκε εσωκομματική δημοκρατία, αλλά έγινε χώρος ανοικτής πολεμικής και ταυτόχρονασυνδιαλλαγής ομάδων, εν κρυπτώ.

Υποσχέθηκε δημοκρατικό σοσιαλισμό, αλλά δεν δούλεψε πάνω σ’ αυτό, τον εγκατέλειψε.

Υποσχέθηκε αριστερό ευρωπαϊσμό, αλλά ξέχασε να τον μεταφράσει σε συγκεκριμένη ευρωπαϊκή πολιτική, έτσι ώστε ο καθένας να εννοεί ότι αυτός θέλει.

Υποσχέθηκε πολιτικό διάλογο και σύνθεση, αλλά κατέληξε σε αγώνα ακύρωσης της άποψης του εσωκομματικού αντιπάλου.

Υποσχέθηκε κόμμα συντρόφων, αλλά έγινε άθροισμα εχθρικών κομμάτων.

Φάνηκε να θέλει να γίνει ένα κόμμα της δημοκρατικής νέας Αριστεράς, κατέληξε να θέλει να γίνει ένα κόμμα της δογματικής παραδοσιακής Αριστεράς.

Η βασική αντίθεση στο χώρο του ΣΥΝ, ανάγεται στη διάσπαση του κομμουνιστικού κόμματος το 68 και τις διαφορές ΚΚΕ και ΚΚΕ εσωτερικού.

Από τη μια ο φιλοευρωπαϊσμός, η μεταρρυθμιστική λογική και η πίστη στη μεικτή οικονομία του ΚΚΕ εσ. και της Ανανεωτικής Πτέρυγας.

Από την άλλη ο αντιευρωπαϊσμός, ο εργατισμός και η ροπή προς στο Λενινιστικό μοντέλο του σοσιαλιστικού κράτους, του ΚΚΕ και του Αριστερού Ρεύματος.

Δύο διαφορετικοί κόσμοι στο ίδιο κόμμα.

Αυτή η συνένωση, πριν 20 χρόνια, ήταν από μόνη της μια τομή, μια υπέρβαση. Η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού, άνοιγε προοπτικές για αναζητήσεις στο χώρο της θεωρίας και του άλλου δρόμου προς το σοσιαλισμό. Η ανάμειξη ικανών στελεχών από τους δύο χώρους της παραδοσιακής αριστεράς προοιώνιζε παραγωγή στιβαρής πολιτικής. Ακόμα ήταν κοινή η πεποίθηση ότι μόνο με τη δημοκρατία θα μπορούσε να λειτουργήσει το νέο κόμμα, την ίδια δημοκρατία που ήθελε και για το σοσιαλισμό του. Το πολιτικό περιβάλλον των τελευταίων 20 χρόνων ευνοούσε το εγχείρημα. Η σταδιακή δεξιά στροφή του ΠΑΣΟΚ, με κορύφωση την περίοδο Σημίτη και η σταδιακή σκλήρυνση και περιχαράκωση του ΚΚΕ, έδινε ευκαιρία και ηθικό δικαίωμα στη νέα αριστερά να ηγεμονεύσει στον προοδευτικό χώρο, αλλά και στην κοινωνία γενικότερα. Οι κινητοποιήσεις ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, στο πόλεμο στα Βαλκάνια και τις επιλογές του δικομματισμού ήταν ευκαιρίες να δοκιμαστεί μια άλλη πολιτική της Αριστεράς.

Αν και το κλίμα ήταν άριστο, οι συνιστώσες του ΣΥΝ με κύρια ευθύνη των ηγεσιών τους δεν άδραξαν την ευκαιρία. Αργά αλλά σταθερά η συνένωση αποδείχτηκε τεχνητή. Οι τάσεις παγιώθηκαν και στεγανοποιήθηκαν, δημιουργήθηκαν φέουδα. Η δημοκρατία απέδρασε από το κόμμα. Μέλη και στελέχη που δεν είχαν διάθεση να μπουν σε παιχνίδια εξουσίας και είχαν και άλλες δουλειές πάγωσαν και απομακρύνθηκαν. Έμειναν οι επαγγελματίες της πολιτικής, που βιοπορίζονται από την κομματική τους ενασχόληση. Δεν είναι πάντα και οι καλύτεροι, κάθε άλλο, χωρίς αυτό να δηλώνει απαξία για όλα τα στελέχη του χώρου.

Ένα κόμμα που δεν είναι ένα αλλά πολλά σε συσκευασία ενός και σε εμπόλεμη μεταξύ τους κατάσταση, δεν είναι δυνατόν να παράγει πολιτική. Πόσο μάλλον όταν πρέπει να αποκαθηλώσει παγιωμένες θεωρίες στο χώρο του μαρξισμού, να διερευνήσει νέα κοινωνικά μοντέλα, να δοκιμάσει άλλες πολιτικές και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει και την καθημερινή πολιτική πραγματικότητα.

Αποτέλεσμα; Να προβάλλονται οι πολιτικές απόψεις των ηγεσιών των τάσεων σε τηλεοπτικού τύπου πολιτικές παρεμβάσεις. Το κόμμα δεν λειτουργεί συλλογικά. Οι αντιθέσεις της κορυφής κατεβαίνουν στη βάση, η πολιτική διαίρεση παγιώνεται. Σε κάθε άποψη που εκφέρει η μια τάση δημόσια, υπάρχει και ο δημόσιος αντίλογος. Αποκορύφωμα τα γνωστά γεγονότα στην προεκλογική περίοδο.

Το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ δεν φάνηκε στην αρχή να αποτελεί πρόβλημα, κάθε άλλο. Όμως οι αριστερίστικες οργανώσεις που μπήκαν στη συμμαχία δεν είχαν καμιά πολιτική σχέση με το χώρο του ΣΥΝ, κανένα κοινό όραμα. Μοιραία τα πράγματα οδηγήθηκαν στις καταστάσεις που ακολούθησαν. Η αριστερή στροφή, που επιχείρησε η πλειοψηφία του ΑΡ, ανάτρεψε τις αρχικές πολιτικές συμφωνίες και μετατόπισε τον ΣΥΝ προς το χώρο του ΚΚΕ και των αριστεριστών. Πραγματικά ήταν στροφή μάλλον προς το κενό, γιατί ο χώρος αυτός έχει πολύ πιο αυθεντικούς εκφραστές. Ταυτόχρονα άνοιξε εσωτερικές πολιτικές διαμάχες και έκανε τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ ρυθμιστές και στην ουσία απορυθμιστές της κατάστασης. Τώρα τρέχουν να το μαζέψουν, αλλά μάλλον είναι αργά.

Ο ΣΥΝ δεν καταφέρνει να εμβολίσει το ΚΚΕ, ούτε να σπάσει το δικομματισμό. Ο κόσμος ακούει τις απόψεις των στελεχών του, παλιότερα με μεγαλύτερο ενδιαφέρον, αλλά δεν δείχνει να ελπίζει σ’ αυτόν. Ένας κόσμος γύρω από την ανανεωτική αριστερά ( ΚΚΕ εσ, Β Πανελλαδική) και ένας κόσμος της εκτός ΚΚΕ κομμουνιστικής αριστεράς και όχι μόνο, υποστηρίζει εκλογικά το κόμμα, χωρίς και να πολυενδιαφέρεται για τις απόψεις των τάσεων. Πιο πολύ από παράδοση. Εδώ έχουμε την γλυκιά εκδίκηση των ψηφοφόρων. Δίνοντάς τους ένα 3%-5% δεν τους επιτρέπουν να βλέπουν πιο ψηλά, αλλά τους βάζουν στη βουλή εξασφαλίζοντας την πολιτική και οικονομική τους επιβίωση. Στη θέση αυτή το πολιτικό παιχνίδι δεν έχει ενδιαφέρον, εκτός και αν βρεις θέμα στο εσωτερικό σου. Αν αυτό συνδυαστεί με ιδεολογικές αγκυλώσεις ορισμένων, με προσωπικούς στόχους, με την ανάγκη διαχείρισης της κρατικής επιδότησης και επαγγελματικής απασχόλησης, το μείγμα δεν θέλει και πολύ για να οδηγήσει σε ένα κόμμα εσωστρεφές και ανίκανο να παρακολουθήσει τις εξελίξεις.

Μεγάλη εντύπωση είχαν κάνει προεκλογικά, οι ανελέητες εσωτερικές συγκρούσεις που μείωναν καθοριστικά την ακτινοβολία του κόμματος. Τα γεγονότα έδειξαν ότι πάνω από το κόμμα και το λαό ήταν οι προσωπικές στρατηγικές. Συνεπώς με «ποια μούτρα» οι του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ζητούσαν την ψήφο του λαού για να διαχειριστούν τις τύχες του.

Η κατάσταση αυτή θα ήταν δυνατόν να ανατραπεί αν τα μέλη είχαν δύναμη, γνώμη και στόχο και ανάγκαζαν την ηγεσία για διαφορετική πορεία. Όμως ποτέ τα αριστερά κόμματα, στην Ελλάδα τουλάχιστον, δεν ήταν κόμματα μελών. Πάντοτε ήταν κόμματα αντικρουόμενων ηγετικών ομάδων και αβυσσαλέων μηχανισμών, καθότι, ήταν όλα απόγονοι του ενιαίου ΚΚΕ. Με περισσότερη ή λιγότερη ή και καθόλου δημοκρατία τα αριστερά κόμματα άρθρωναν το λόγο της ηγετικής τους ομάδας, στη διαμόρφωση του οποίου, η γνώμη των μελών και της κοινωνίας ποτέ δε μέτρησε. Στο ΣΥΝ, αρθρώνονται οι πολλοί λόγοι, των πολλών ομάδων, αλλά η σύνθεση είναι απούσα, η δημοκρατία δε λειτουργεί γιατί απουσιάζουν οι πραγματικές συλλογικές λειτουργίες. Δεν είναι επιλογή της ηγεσίας να ακούει τη βάση. Συντηρητισμός.

Αν η ηγεσία είχε την οξυδέρκεια, το θάρρος και τη φιλοδοξία να κοιτάξει πιο ψηλά είχε τρόπους να τολμήσει κάτι διαφορετικό. Μπορούσε να αφήσει τις θεωρητικές διαφορές απέξω, να συμφωνήσει σε ένα mini πρόγραμμα και μια τακτική συμμαχιών με στόχο την πολιτική εξουσία. Έχοντας απέναντί της ως πολιτικούς αντιπάλους, αστικά κόμματα σε βαθιά κρίση, μπορούσε με μια πολιτική συγκεκριμένων ριζοσπαστικών και ρεαλιστικών θέσεων να επηρεάσει τις εξελίξεις. Όμως το πολιτικό προσωπικό στο ΣΥΝ δεν έχει το απαιτούμενο θάρρος, το απαιτούμενο πολιτικό έρμα, τη μεγαλοσύνη του ηγέτη που οραματίζεται. Γι’ αυτό προτιμά να τσακώνεται για τα ασήμαντα και να αποφεύγει τα σημαντικά. Χώνει το κεφάλι στην άμμο σαν στρουθοκάμηλος, φοβούμενο την σύγκρουση με τη ζωή.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο χώρος αυτός δεν έχει ένα δεύτερο Παπαγιαννάκη, ούτε κ’ άν σε απόσταση.

Δεν είναι τυχαίο που ο Αλαβάνος, που φάνηκε να φέρνει κάτι διαφορετικό στο αριστερό ηγετικό προφίλ, κατάληξε να γίνει ο ήρωας της ΚΟΕ και της ΔΕΑ.

Δεν είναι τυχαίο που πολιτικά στελέχη με σοβαρό πολιτικό λόγο ένθεν και ένθεν, δεν αποτολμούν κανένα μετασχηματισμό, ούτε βέβαια την έξοδο και τη δημιουργία του νέου.

Ειδικά ας αναλογιστούμε την καλύτερη περίοδο του ΣΥΝ που όχι τυχαία συνέπεσε με την προεδρία Αλαβάνου. Ο Αλέκος Αλαβάνος έγινε, την εποχή εκείνη, η κύρια αιτία να πλησιάσουν το ΣΥΝ άνθρωποι έξω από τον παραδοσιακό χώρο της Αριστεράς. Γέννησε ελπίδες. Και πάνω στην ανθοφορία, ο Αλαβάνος τα μάζεψε και έφυγε. Κάτι σαν φόβος για το μεγάλο άλμα μου φάνηκε. Ίσως.

Λείπει η αριστερή φιλοδοξία. Λείπει η διάθεση για την κοινωνική αλλαγή. Αντί αυτών κυριαρχεί η κρατικοδίαιτη ραστώνη και ο γνωστός αριστερός συντηρητισμός. Να τα βρίσκουμε και να σπρώχνουμε το χρόνο.

Κακά τα ψέματα, μακριά από την εξουσία, ο αριστερός λόγος αυτοϊκανοποιείται μεν, αλλά δεν πραγματώνεται. Η απαξίωση του κυβερνητισμού εμφανίζεται ως αριστερή και ελευθεριακή στάση, αλλά είναι στάση φοβική απέναντι στα καθήκοντα της αριστεράς, που δεν είναι μόνο για να μαρτυρήσει, αλλά και για να κυβερνήσει. Η ιστορία θα είναι στο πλευρό της μόνο αν θέλει να την ιππεύσει.

Και όταν λέμε εξουσία δεν εννοούμε απλά την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Μιλάμε για την πολιτική ηγεμονία. Το κόμμα ως συλλογικός διανοούμενος οραματίζεται ένα νέο δρόμο προς ένα νέου τύπου κράτος πρόνειας, με πραγματική κοινωνική δικαιοσύνη και δημοκρατία, με σεβασμό στην ελευθερία και την επιχειρηματικότητα. Το κόμμα βρίσκεται μέσα στην κοινωνία, αντλεί δύναμη και ιδέες από αυτήν, αναλύει τα γεγονότα, προτείνει λύσεις, πασχίζει για την στήριξη των αδυνάμων, επηρεάζει και επηρεάζεται από την κοινή γνώμη.

Σταθερή η προσήλωσή του στον μεταρρυθμισμό, στον Αριστερό Ευρωπαϊσμό και στη δημοκρατία.

Αντίθετα με αυτά, το κόμμα διατυπώνει πρόχειρα τις καταγγελίες του, για να κλειστεί στο καβούκι του να φάει τις σάρκες του. Σε κάθε απόφαση, υπάρχει ένα ακυρωτικό «…αλλά» των μειοψηφούντων, σε κάθε μειοψηφικό «…..αλλά» υπάρχει το αντίκαρφο της ηγεσίας. Αυτισμός.

Τα χρώματα του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ έχουν πλέον ξεθωριάσει. Συνέδρια και συγκεντρώσεις, δήθεν κινήματα και δήθεν ανατροπές είναι πολλά μικρά τίποτα. Το αυτιστικό του παιχνίδι μπορεί να συνεχιστεί, αλλά αυτό δεν έχει καμιά σημασία για τον κόσμο της εργασίας και του πνεύματος, για τον κόσμο της σκεπτόμενης και μαχόμενης αριστεράς.

Το πάρτι τελείωσε, η Αριστερά (συνεχίζει να) χορεύει

2010-04-30T23:35:00.004+03:00

"Μπορεί ο πολίτης να ζορίζεται, ίσως και να σιχτιρίζει ή να γαμοσταυρίζει, αλλά δεν είναι αφελής. Γνωρίζει πολύ καλά, κατά βάθος, ότι η λύση στο πρόβλημά του δεν είναι ούτε η Παπαρήγα, ούτε ο Τσίπρας"

του Ανδρέα Παππά*

Δεν είναι «κακόν πράγμα» τα πάρτι. Αρκεί να μη γίνονται με δανεικά, και μάλιστα επί χρόνια. Ούτε να χορεύει κανείς είναι κακό. Ίσα, ίσα. Ούτε και η Αριστερά είναι καταρχήν και εξ ορισμού «κακόν πράγμα». Μάλιστα, αν τα κόμματά της ήταν πράγματι αριστερά, και όχι μίζεροι μηχανισμοί που απλώς αναπαράγουν τον εαυτό τους και τη γραφειοκρατία τους, θα μπορούσαν ίσως να αποτελούν δύναμη προόδου και χειραφέτησης της κοινωνίας. Αναγκαία διευκρίνιση: τον όρο Αριστερά τον χρησιμοποιώ με τη δημοσιογραφική κυρίως εκδοχή του, για να αναφερθώ δηλαδή στην παραδοσιακή λεγόμενη Αριστερά, ή αλλιώς στα δύο κομμουνιστικά κόμματα της χώρας, το ΚΚΕ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Κατά τα άλλα, βέβαια, η Αριστερά είναι (ευτυχώς) κάτι πολύ πιο ευρύ, ζωντανό και ενδιαφέρον από το άθροισμα των δυνάμεων της Παπαρήγα και του Τσίπρα

Σήμερα, λοιπόν, που το πάρτι έχει τελειώσει οριστικά και που η κοινωνία, παραζαλισμένη, προσπαθεί να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και να ανασυνταχθεί, στις παρυφές των εξελίξεων και του πολιτικού συστήματος κάποιοι εξακολουθούν να χορεύουν. Μάλιστα, ούτε καν να συντονιστούν μεταξύ τους δεν μπορούν ή δεν θέλουν. Το ότι δεν υπάρχουν πια καρέκλες, ποτήρια, ποτά, ορχήστρα, ηχοσύστημα, τίποτα, η Αριστερά δεν δείχνει να το έχει αντιληφθεί, ή μάλλον δεν δείχνει να νοιάζεται και πολύ γι’ αυτό. Άλλωστε, ως γνωστόν, για το ΚΚΕ και τον ΣΥΡΙΖΑ, όσο χειρότερη είναι η κατάσταση τόσο καλύτερα για το επαναστατικό(;) κίνημα(;), αφού έτσι έρχεται πιο κοντά η μεγάλη εκείνη μέρα όταν ο ήλιος του σοσιαλισμού θα ανατείλει, καταυγάζοντας και φωτίζοντας το δρόμο προς τη γενικευμένη ευδαιμονία και ευημερία, αυτό το δρόμο που οι άφρονες πολίτες της Σοβιετίας και της ανατολικής Ευρώπης έκαναν, προφανώς, το ασυγχώρητο σφάλμα να τον εγκαταλείψουν.

Μην έχοντας ασκήσει ποτέ έστω και στο ελάχιστο εξουσία στη χώρα μας, η κομμουνιστική Αριστερά ούτε ξέρει, ούτε μπορεί, ούτε και θέλει τελικά να κυβερνήσει. Στην καλύτερη περίπτωση σιωπά αμήχανα και στη χειρότερη δημαγωγεί και λαϊκίζει ασύστολα, λέγοντας πράγματα που δεν έχουν καμιά επαφή με την πραγματικότητα.

Από την άλλη, βέβαια, ευτυχώς που η κομμουνιστική Αριστερά δεν… οδηγεί. Σκέφτεστε τις τύχες της χώρας στα χέρια του Τσίπρα, ο οποίος κατά δήλωσή του εμπνέεται από τη σκέψη του Μάο, ή της Παπαρήγα, η οποία θέλει να αναβιώσει τη λατρεία του Στάλιν και οργανώνει εκδρομές στον Γράμμο για να θυμούνται οι νέοι (με νοσταλγία;) τον Εμφύλιο που ρήμαξε τη χώρα; Σκεφτείτε την οικονομία στα χέρια του Λαφαζάνη, «σκιώδους υπουργού» οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος προεκλογικά ζητούσε «εθνικοποίηση όλων των τραπεζών» και μετεκλογικά δήλωνε «η δημοσιονομική τρομοκρατία (sic) δεν θα περάσει» (η Παπαρήγα, πάλι, προτιμούσε τη διατύπωση «δεν υπάρχει οικονομική κρίση»).

Εν ολίγοις, σε ένα απίθανο κρεσέντο ανευθυνότητας, τα δύο κομμουνιστικά κόμματα μάς διαβεβαιώνουν ότι τα περί χρέους, ελλειμμάτων και δημοσιονομικού αδιεξόδου είναι προπέτασμα καπνού με σκοπό να χτυπηθεί το «λαϊκό κίνημα», Και όλα αυτά βέβαια, χωρίς οι ασυναρτησίες και η δημαγωγία της κομμουνιστικής Αριστεράς να απαλλάσσουν από τις ευθύνες τους τις κυβερνήσεις που προηγήθηκαν, και ειδικότερα εκείνη του Καραμανλή, κύρια υπεύθυνη για το ότι φτάσαμε στο χείλος του γκρεμού.

Απέναντι, λοιπόν, σε μια κατάσταση που συμπυκνώνεται στη φράση «το πάρτι, (με δανεικά) τελείωσε», η κομμουνιστική Αριστερά απλώς άδει, και μάλιστα κακόφωνα και φάλτσα, αδυνατώντας για μία ακόμα φορά να ξεφύγει από τη συνθηματολογία και την αναποτελεσματικότητα, να υπερβεί το επίπεδο του καταγγέλειν και του διαμαρτύρεσθαι, να προτείνει επιτέλους κάτι γόνιμο και δημιουργικό, αλλά και ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο.

Τελευταίο, αλλά όχι μικρότερης σημασίας. Σε μια περίοδο τόσο βαθιάς κρίσης του «συστήματος» (ό,τι και αν σημαίνει αυτό), με τόσα και τόσο δυσάρεστα μέτρα να παίρνονται το ένα μετά το άλλο, δεν θα έπρεπε, λογικά, η κομμουνιστική Αριστερά να αυξάνει την εκλογική της απήχηση; Αμ, δε. Όλες οι δημοσκοπήσεις τη δείχνουν καθηλωμένη στο μίζερο 7+4=11%. Μπορεί ο πολίτης να ζορίζεται, ίσως και να σιχτιρίζει ή να γαμοσταυρίζει, αλλά δεν είναι αφελής. Γνωρίζει πολύ καλά, κατά βάθος, ότι η λύση στο πρόβλημά του δεν είναι ούτε η Παπαρήγα, ούτε ο Τσίπρας.

* Athens Voice , 29/4/10 , τ. 299

Μιχάλης Τρεμόπουλος: Σκέψεις για τις σχέσεις αριστεράς και οικολογίας

2010-04-17T14:56:00.004+03:00

από την εκδήλωση διαλόγου της Ανανεωτικής Πτέρυγας του ΣΥΝ με τους Οικολόγους Πράσινους

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση να συμμετέχω στην εκδήλωση αυτή, με ένα θέμα για το οποίο θα μπορούσε να γραφεί οκτάτομη εγκυκλοπαίδεια. Εύχομαι να καταφέρουμε να προχωρήσουμε και να μην καταλήξουμε στο ακρωτήριο των Ναυαγών της Καλής Ελπίδος.

Θέλω εξαρχής να υπερασπιστώ το στοιχείο της συμπάθειας στην ουτοπική διάσταση της πολιτικής, με την έννοια του ου-τόπος. Κι αυτό ακριβώς γιατί η σημερινή συγκυρία απαιτεί να πούμε δυο λόγια για την αντιεξουσιαστική και επαναστατική βία από ανθρώπους που οραματίζονται μια άλλη κοινωνία αλλά καταλήγουν να την υποσκάπτουν λόγω των μέσων που χρησιμοποιούν. Αν και είναι αυτονόητο ότι ο ριζοσπαστικός ειρηνισμός μας και η αξία της μη-βίας μας φέρνει ενάντια σε οποιαδήποτε μορφή βίας, έστω και επαναστατικής, πρέπει να απορρίψουμε και πάλι την τρομοκρατία των δήθεν επαναστατικών «πρωτοποριών», που δεν αποτελεί παρά μια άλλη μορφή αυταρχισμού και που, ως αποτέλεσμα, δεν έχει παρά την αύξηση του κοινωνικού συντηρητισμού και την προσφορά άλλοθι για την υιοθέτηση πολιτικών καταστολής και περιστολής των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Οι άνθρωποι, η νέα γενιά, έχουν ανάγκη να οραματίζονται και μάλιστα στη σύγχρονη εποχή του κυνισμού. Νιώθουμε συμπάθεια για αρκετές ελευθεριακές και αντιαυταρχικές απόψεις, πάντα σε ένα μη-βίαιο και δημιουργικό πλαίσιο. Ιδιαίτερα στα πλαίσια της εκπαίδευσης, της ομοσπονδιακής αντι-ιεραρχικής οργάνωσης, της δικτύωσης τοπικών παραγωγών (π.χ. βιολογικών προϊόντων, οι οποίοι κινδυνεύουν να γίνουν βορά των διατροφικών πολυεθνικών), νομίζουμε ότι παρέχουν ενδιαφέρουσες προοπτικές, ακόμη και αν δεν υπάρχει ακόμη η ωριμότητα για την πλήρη υιοθέτησή τους. Το ίδιο ισχύει και για πρωτοβουλίες όπως οι ανταλλαγές αγαθών χωρίς τη μεσολάβηση χρήματος. Η απάντηση στη δράση του "Επαναστατικού Αγώνα" -όσο κι αν σε κάποιους φαίνεται ξενέρωτο- είναι προσπάθειες σαν την εναλλακτική κοινότητα «Πελίτι», που το Σαββατοκύριακο είχε πανελλαδική συνάντηση, αποτελώντας ένα ενδιαφέρον παράδειγμα ανταλλαγής σπόρων παραδοσιακών ποικιλιών.

Είναι χρήσιμο να προσπαθούμε να συνδυάσουμε γόνιμα το ρεαλισμό με το ουτοπικό στοιχείο της πολιτικής οικολογίας και δεν περιμένουμε την… επανάσταση ή… το λιώσιμο των πάγων για να αρχίσουμε να αλλάζουμε τις συνειδήσεις και τις πρακτικές τις δικές μας και των διπλανών μας.

Από τη δεκαετία του ’70, που άρχισαν να κάνουν εμφανή την παρουσία τους τα οικολογικά κινήματα, συνεχώς καταγγέλλουν τα συμφέροντα, την υποβάθμιση της ζωής και της φύσης, την περιστολή των ανθρώπινων δικαιωμάτων, το μιλιταρισμό, τον καταναλωτισμό, την κερδοσκοπία, την πείνα κ.α. Σίγουρα, αρκετοί μας αντιμετωπίζουν σαν τους προφήτες των νέων καιρών: η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση, η αποδάσωση, η ερημοποίηση, τα μεταλλαγμένα, τα πυρηνικά, η εξάντληση των πρώτων υλών, οι πόλεμοι για το πετρέλαιο, η υποβάθμιση των πόλεων, η καταστροφή των ελεύθερων χώρων, η εξουθένωση των λιμνών και των ποταμών, τα αστικά και βιομηχανικά απόβλητα, η κυριαρχία του αυτοκινήτου, η επέκταση των οικισμών, η χημικοσυντηρούμενη και υδροβόρα γεωργία, η πολιτική διαφθορά, η συντριβή του ψυχισμού και της αλληλεγγύης των ανθρώπων, έχουν πιστωθεί στους οικολόγους ως θεματολογία αλλά και ως αξιακό σύστημα.

Τα προηγούμενα χρόνια στην Ελλάδα δόθηκε αρκετή έμφαση στις διαφορές του οικολογικού κινήματος από την αριστερά. Έχουμε μιλήσει για τον παραγωγισμό και την άκριτη υποστήριξη της έννοιας της ανάπτυξης, το βιομηχανισμό και τον εργατισμό, την προσέγγιση της «μεγάλης νύχτας της επανάστασης» και του ζητήματος της επαναστατικής ή εξεγερτικής βίας, του συγκεντρωτισμού και του κρατισμού. Υπήρχε ανάγκη να κατοχυρώσει ο οικολογικός χώρος τους όρους της δικής του πολιτικής αυτονομίας και να υπάρξει ως νεοεμφανιζόμενη πολιτική δύναμη στις πολιτικές εξελίξεις της χώρας. Υπήρχε ανάγκη να αποδείξει ότι ήταν μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής και παγκόσμιας πολιτικής κίνησης, διαφορετικής από την αριστερά.

Σήμερα που αρχίζουν όλα τα παραπάνω να ξεκαθαρίζουν και να παγιώνονται, αντιμετωπίζουμε κινδύνους από την αντίθετη μεριά. Να παραγνωρίσουμε τις υπαρκτές συγγένειες με το χώρο της αριστεράς, να απεμπολήσουμε οποιεσδήποτε πρωτοβουλίες συνεργασίας και να τσαλαβουτήσουμε στα θολά νερά ενός «κεντρώου» ή «μεσαίου» χώρου που θα είναι της μόδας αλλά θα έχει χάσει τη δυναμικότητα και το ιδιαίτερο στίγμα του. Που θα έχει χάσει σε τελική ανάλυση την ικανότητα της πολιτικής παρέμβασης από ξεκάθαρες και δυνατές βάσεις. Που στο όνομα του ρεαλισμού και της πολιτικής αποδοχής θα έχει χάσει τη ριζοσπαστικότητά του, τη φρεσκάδα του και τη δυναμική της κοινωνικής αλλαγής.

Για να επανεξετάσουμε, ωστόσο, τις συγγένειες του οικολογικού χώρου με την αριστερά θα πρέπει να απαντήσουμε στο ερώτημα «με ποια αριστερά»; Εμείς διακρίνουμε και κρατάμε αποστάσεις από τη δογματική, σταλινική αριστερά αλλά νιώθουμε ότι μας συνδέουν αρκετά με την κριτική αριστερά των δικαιωμάτων, της ανοχής στη διαφορετικότητα και των αντιαυταρχικών λύσεων. Από την αρχή ήταν ξεκάθαρο ότι είμαστε υπέρ των συλλογικών λύσεων και όχι υπέρ μιας ατομικής (και ατομικιστικής) νεοφιλελεύθερης προσέγγισης. Επίσης, από την αρχή πιστεύαμε ότι βασικό κριτήριο πάντων (και της προστασίας του περιβάλλοντος) δεν είναι η χρηματική (ανταλλακτική) αξία, αλλά η αξία που προσδίδουμε εμείς, οι ανθρώπινες κοινωνίες, σε πράγματα και (κοινωνικές και περιβαλλοντικές) διαδικασίες. Γι αυτό και συμφωνούσαμε με το σύνθημα «οι άνθρωποι (και το περιβάλλον) πάνω από τα κέρδη» και συμμετείχαμε στις πρωτοβουλίες και διαδηλώσεις ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση των πολυεθνικών και της ασύδοτης καπιταλιστικής καταλήστευσης του πλανήτη.

Στη Θεσσαλονίκη, τουλάχιστον, η συνάντησή μας με οργανώσεις της αριστεράς καταγράφει μια ιστορία ήδη από τη δεκαετία του ’70 και ιδιαίτερα στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν είχαμε συναντηθεί σε κοινούς αγώνες ενάντια στο ρατσισμό, την ξενοφοβία και τον εθνικισμό και υπέρ των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της προστασίας του περιβάλλοντος. Συνεργαστήκαμε μαζί τους σε δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές (1994, 1998, 2002), μέχρι τη στιγμή που επέλεξαν να ενταχθούν ορισμένοι στο Συνασπισμό και άλλοι αργότερα στο ΣΥΡΙΖΑ. Σημείο καμπής ήταν και η στροφή του ΣΥΡΙΖΑ μακριά από τη στρατηγική προσέγγισης που είχε ήδη εγκαινιάσει ο ΣΥΝ με το χώρο της οικολογίας.

Είναι ενδεικτικό ότι το Μάρτιο του 2000, η πρόταση της Οικολογικής Κίνησης Θεσσαλονίκης για τη δημιουργία του Οικολογικού Φόρουμ, που κατέληξε στους Οικολόγους Πράσινους, περιλάμβανε και το ότι «η δικιά μας οικολογία» ήταν και αριστερή. Γράφαμε τότε ότι «η δικιά μας οικολογία εντάσσεται στο γενικότερο ιστορικό κίνημα της ανθρώπινης χειραφέτησης, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της συλλογικής διαχείρισης των αναγκών μας αλλά όχι στην τραγική εμπειρία της εξουσίας των γραφειοκρατών και των γκουλάγκ. Πιστεύει στη σύγκλιση των αντιστάσεων στη νεοφιλελεύθερη λογική της αγοραίας οικονομίας και της κοινωνίας του ατομικού κέρδους».

Σημαντικό ρόλο σε αυτή την αναφορά στις συγγένειές μας με το χώρο της αριστεράς έπαιξε η ειρηνιστική, αντιρατσιστική και αντιεθνικιστική δράση του χώρου μας, όπως και οι επιδράσεις μας από την Κοινωνική Οικολογία του Μάρεη Μπούκτσιν και των συνεργατών του. Ένας από αυτούς, ο P. Staudenmaier, αναφέρει: «Ο "περιβαλλοντισμός" από μόνος του δεν υπαγορεύει μια πολιτική. Πρέπει να ερμηνευτεί, να διαμεσολαβηθεί από μια κοινωνική θεωρία προκειμένου να προσλάβει πολιτικό νόημα. Η παραγνώριση της αλληλοσυσχέτισης ανάμεσα στο κοινωνικό και το πολιτικό αποτελεί σήμα κατατεθέν της αντιδραστικής οικολογίας». Αυτό το ρεύμα προβληματισμού μας έχει οδηγήσει και σε διανοούμενους που μπορούν ίσως να χαρακτηριστούν ως οι πρωτεργάτες μιας πρώιμης σύγκλισης αριστεράς και οικολογίας. Αναφέρομαι βέβαια στους πρωτοπόρους διανοητές της Σχολής της Φραγκφούρτης, όπως τον Αντόρνο και τον Χορκχάϊμερ, που δεν δίστασαν να χαράξουν μονοπάτια ίσως και αιρετικά για τον ορθόδοξο μαρξισμό στην κριτική του βιομηχανικού πολιτισμού που ανέπτυξαν. Αναφέρομαι, ωστόσο, και στους επιγόνους τους, όπως τον Μαρκούζε και τον Έριχ Φρομ, που τόσο πολύ επηρέασαν τα νέα κινήματα της δεκαετίας του ’60, τα οποία θεωρούνται και ο προθάλαμος της δημιουργίας του οικολογικού κινήματος. Αν είναι να συνομιλήσουμε με όρους μαρξισμού, αυτό θα είναι μόνο σε ένα τέτοιο «κριτικό» πλαίσιο και όχι βέβαια με όρους «ορθοδοξίας».

Συνεχίζοντας την αναφορά στις συγγένειες με την κριτική αριστερά, δεν μπορώ παρά να αναφερθώ και στην κριτική μας στον οικονομικό φιλελευθερισμό. Σ’ ένα κείμενο που κυκλοφόρησε προεκλογικά το 2007, γράφαμε: «Θεωρούμε ότι ο οικονομικός φιλελευθερισμός σε τελική ανάλυση ενέχει αντιφάσεις που τον φέρνουν σε αντίθεση με άλλες πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες και γενικότερα με τον κοινωνικό φιλελευθερισμό».

Οι οικονομικές ελίτ έχουν πλέον ισχυροποιηθεί τόσο που δεν ανέχονται «κοινωνικούς» περιορισμούς. Πιστεύουμε ότι το μέλλον της προοδευτικής πολιτικής έγκειται πλέον στην αποδυνάμωση (και με νομοθετικά μέσα) των μεγάλων και πολυεθνικών επιχειρήσεων (που λειτουργούν και σαν μικρές δικτατορίες) και στην ενδυνάμωση, αυτοοργάνωση και δικτύωση των μικρών παραγωγών, σε μια οικονομία αποκεντρωμένη και τοπικής κλίμακας, που να σέβεται τα τοπικά φυσικά χαρακτηριστικά (γονιμότητα εδάφους, διαθεσιμότητα νερού και φυσικών πόρων, μη-οικονομικές περιβαλλοντικές παροχές) και να ελέγχεται από τις δημοκρατικές διαδικασίες των ώριμων και υπεύθυνων τοπικών κοινωνιών, στο πλαίσιο ενός ευρύτατου πολιτικού δικτύου που να αντιμάχεται την πολιτική κυριαρχία των οικονομικών ελίτ.

Υποστηρίζουμε τα δίκαια των εργαζομένων, των άνεργων, των χαμηλοσυνταξιούχων και των γυναικών, ιδιαίτερα σήμερα που σε συνθήκες κρίσης η φτώχεια και η ακρίβεια καλπάζουν και θέτουν σοβαρά ζητήματα επιβίωσης σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Ωστόσο, θέλουμε οι θέσεις μας να χαρακτηρίζονται από μετριοπάθεια. Για να δώσουμε άμεσες και πρακτικές λύσεις, δεν διστάζουμε να συζητάμε ακόμη και κυβερνητικές συνεργασίες στη βάση προγραμματικής συμφωνίας, που θα προκύπτει μέσα από ευρεία και δημοκρατική διαβούλευση. Είναι επείγον να ληφθούν μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος που να υποστηρίζονται από ευρείες πλειοψηφίες, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, όπως επίσης και μέτρα για την εμβάθυνση της δημοκρατίας και την αντιμετώπιση της διαφθοράς, ώστε να μπορέσουν να υιοθετηθούν απαραίτητες για την κοινωνία αλλαγές. Θέλουμε να προσπαθήσουμε να ισορροπήσουμε σε δυο βάρκες, την κεντρική πολιτική και την κινηματική.

Υπάρχουν θέματα που είναι ώριμα στην ελληνική κοινωνία και θα μπορούσαν τα κόμματα να ανοίξουν μια προγραμματική συζήτηση, ώστε και οι πολίτες να έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν, με βάση τις προτάσεις, τις συγκλίσεις ή τις αποκλίσεις. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, ένα πρόγραμμα που θα συμβάλει στην στροφή της πολιτικής στην Ελλάδα σε μια κατεύθυνση που τα κύρια στοιχεία της είναι η οικολογική βιωσιμότητα, η κοινωνική αλληλεγγύη, μια πράσινη οικονομία και η συμμετοχική δημοκρατία, ισχυρή πολιτική δέσμευση για περιβαλλοντική πολιτική, πολιτική για την κλιματική αλλαγή κ.α.

Μια αυστηρή περιβαλλοντική πολιτική, η αντιμετώπιση της διαφθοράς, της κομματοκρατίας και της αναξιοκρατίας, η απόρριψη του νεοφιλελεύθερου μοντέλου, η αποδυνάμωση των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων, η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και της κοινωνικής πολιτικής, η συμμετοχική δημοκρατία, η μείωση των εξοπλισμών κτλ, έχουν σαφέστατη κοινωνική πλειοψηφία. Άλλες προτάσεις μας, όπως π.χ. η υιοθέτηση ενός νέου Πράσινου Κοινωνικού Συμβολαίου, η δημιουργία νέων πράσινων θέσεων εργασίας, ο περιορισμός της φορολογίας στην εργασία και η επιβάρυνση των δραστηριοτήτων με περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις, εκτιμούμε πως είναι θέμα χρόνου να γίνουν γνωστές και να υιοθετηθούν από ευρύτατα κοινωνικά στρώματα, αλλά και να αναζητήσουν μαζί μας ένα συνολικό εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης, οικολογικό και κοινωνικά αλληλέγγυο.

Δε χαϊδεύουμε αυτιά. Ούτε υιοθετούμε κάθε αίτημα για να γίνουμε αρεστοί. Έχουμε παγκόσμια συνείδηση. Μας ανησυχεί π.χ. ότι την ίδια στιγμή που στον αναπτυγμένο κόσμο τα ινστιτούτα αδυνατίσματος θριαμβεύουν, τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού επιβιώνουν με ελάχιστα ευρώ την μέρα. Και ότι ο κόσμος οδηγείται σε ανασφάλεια, συγκρούσεις, τρόμο, ξενοφοβία και αποξένωση.

Προχωρούμε στην αμφισβήτηση των ίδιων των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτισμικών αιτίων, που δημιουργούν και αναπαράγουν την απειλή καθολικής κατάρρευσης. Κι οφείλουμε να προτάξουμε ένα νέο όραμα. Θέλουμε να φτιάξουμε τους καιρούς μας. Να ζήσουμε καλύτερα αλλά σήμερα.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι είναι μια σαφής ευρωπαϊκή δύναμη. Εκτιμούμε ότι στην ενοποιημένη Ευρώπη, σε αυτό που η ανανεωτική αριστερά έλεγε από παλιά "κοινό σπίτι των λαών, από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια", προσφέρεται ένα ευρύ πεδίο παρεμβάσεων και συμμετοχής στις εξελίξεις, συχνά απέναντι στις κυβερνήσεις και διαμορφώνοντας θεματικές πλειοψηφίες για μια σειρά «πράσινα» αιτήματα.

Πως βλέπουν, όμως, ο ΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ την ευρωπαϊκή προοπτική; Αυτό αναρωτιόμουν στην «Αυγή» στις 7.2.2008. Ποιος θα δώσει ώθηση στη διαδικασία συγκρότησης μιας ομοσπονδιακής Ευρώπης, που θα στηρίζεται σε αξίες και σχέσεις δημοκρατικές, οικολογικές, ανθρωπιστικές; Ποιος θα παλέψει για αναβάθμιση του Ευρωκοινοβουλίου, για λογοδοσία της Κομισιόν και του προέδρου της, για τις διαδικασίες που μπορούν να δημιουργήσουν την κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα, κουλτούρα και συνείδηση; Με ποιες συμμαχίες θα φτιάξουμε τους καιρούς μας, επιβάλλοντας κρίσιμες αλλαγές και δομικές μεταρρυθμίσεις; Πως θα σταματήσουμε την αλλαγή του κλίματος; Πως θα βάλουμε στη θέση των εθνικισμών και των πολέμων το όραμα μιας ανοικτής, πολυπολιτισμικής κοινωνίας;

Η σκληρή κριτική μας στον κόσμο που ζούμε είναι γιατί είμαστε ερωτευμένοι με τη ζωή και θέλουμε να ζήσουμε σ’ έναν κόσμο πιο όμορφο και δεν περιμένουμε να καταρρεύσει το σύστημα για να εφαρμόσουμε τις προτάσεις μας. Φτιάχνουμε τους καιρούς που ζούμε και παλεύουμε ‘να σώσουμε οτιδήποτε κι αν σώζεται’.

Πράσινα κόμματα έχουν πλέον παρουσία και επιτυχίες σε όλες τις ηπείρους και συνεχίζουν να επεκτείνονται σε «άγονες» μέχρι τώρα χώρες. Εντυπωσιακές επιτυχίες έχουν οι Πράσινοι και ως δημοτική διαχείριση σε πόλεις μεσαίου κυρίως μεγέθους. Υπάρχουν σήμερα πόλεις χωρίς αυτοκίνητα, πόλεις χωρίς σκουπίδια.

Το οικολογικό κίνημα έχει αποδείξει ότι μπορεί να επιβάλλει κρίσιμες αλλαγές και δομικές μεταρρυθμίσεις: σαφές χρονοδιάγραμμα κατάργησης των πυρηνικών εργοστασίων, στήριξη συνεταιρισμών παραγωγών-καταναλωτών, διασύνδεση της αγροτικής πολιτικής με τη διατροφική ασφάλεια και την προστασία των καταναλωτών, ισότιμη ένταξη των μεταναστών στην κοινωνία, δημόσια χρηματοδότηση για ανακαινίσεις κατειλημμένων κτιρίων κ.α.

Σήμερα οι λύσεις δεν μπορεί να είναι απλά αριστερές ή οικολογικές. Πρέπει να συνδυάζουν την αγωνία «να σώσουμε λίγο απ΄ το αύριο που μας κλέβουν», με την αμφισβήτηση των ίδιων των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτισμικών αιτίων, που δημιουργούν και αναπαράγουν την απειλή καθολικής κατάρρευσης. Πρέπει να αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα του επαναπροσδιορισμού των αναγκών μας και του τρόπου ζωής μας, παράλληλα με την προώθηση ριζικών, δομικών αλλαγών στους κοινωνικούς και πολιτικούς θεσμούς. Πρέπει να αμφισβητούν έμπρακτα την κυριαρχία του ανθρώπου πάνω σε άνθρωπο σε άνθρωπο, του άνδρα πάνω στη γυναίκα, των αναπτυγμένων χωρών πάνω στις υπανάπτυκτες, της πλειοψηφίας πάνω στις μειοψηφίες, των κρατών πάνω στις μειονότητες, της «κανονικότητας» πάνω στις ιδιαιτερότητες, του φυσιολογικού πάνω στο «αποκλίνον».

Σε όλη την Ευρώπη, οι Πράσινοι αποτελούν έναν 4ο διακριτό πολιτικό πόλο, πέρα από τη Δεξιά, τη Σοσιαλδημοκρατία και την Αριστερά. Αναγνωρίζουμε την πολιτική μας καταγωγή από τον χώρο της πολιτικής αμφισβήτησης που προέκυψε από τα κινήματα της νεολαίας κατά τη δεκαετία του 1960 και από την κριτική (και αυτοκριτική) αριστερά και μας ενώνει με αυτήν η επιθυμία για κοινωνική δικαιοσύνη και κοινωνική αλλαγή. Ταυτόχρονα, σε ζητήματα δικαιωμάτων και ελευθεριών βλέπουμε φιλελεύθερους κοινωνικούς χώρους να βρίσκονται πιο μπροστά από την Αριστερά, αμφισβητώντας ότι η γραμμική διάκριση Αριστεράς-Δεξιάς μπορεί να ερμηνεύει πλέον ικανοποιητικά τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και τα ζητήματα του 21ου αιώνα.

Είναι, λοιπόν, αυτονόητο να συζητάμε και για συνεργασίες και ιδιαίτερα στο επίπεδο της αυτοδιοίκησης, τον κατεξοχήν ευνοϊκό χώρο για την ανάπτυξη και εφαρμογή των οικολογικών ιδεών. Και δεν είναι δυνατόν να μη συζητήσουμε για συνεργασίες με το χώρο της κριτικής και δημοκρατικής αριστεράς, χωρίς να καλύπτουμε και να στρογγυλεύουμε τις διαφορές μας, αλλά και χωρίς να παραγνωρίζουμε τις πολύ ουσιαστικές συγγένειες.

Κι όπως αναφέρει πρόσφατη τοποθέτηση της Ανανεωτικής Πτέρυγας του ΣΥΝ, "τα οξύτατα προβλήματα της συγκυρίας και η αίσθηση της ευθύνης επιβάλλουν τη συνάντηση, με όρους ισοτιμίας και αυτονομίας, δύο χώρων με διαφορετικές μέχρι σήμερα στρατηγικές ιεραρχήσεις και προτεραιότητες".

Το 3,5%, που έδωσαν οι πολίτες στους Οικολόγους Πράσινους στις ευρωεκλογές, προφανώς αντανακλά την αποδέσμευση σημαντικού αριθμού πολιτών που αναζητούν εναλλακτικές λύσεις. Στην ελληνική κοινωνία έχουν γίνει βαθιές αλλαγές σε επίπεδο αξιών και ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας –κυρίως νέοι- στρέφεται συνειδητά προς πιο οικολογικές, δημοκρατικές και κοινωνικά υπεύθυνες επιλογές, τόσο στην πολιτική όσο και στην καθημερινή ζωή τους. Η στροφή αυτή έχει ήδη καταγραφεί και στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές του 2006, με την ενίσχυση ανεξάρτητων σχημάτων με σαφές οικολογικό και κοινωνικό προφίλ. Στη Θεσσαλονίκη γνωρίζετε πως με ένα σχήμα, που στήριξαν και ανανεωτικοί της αριστεράς, πιάσαμε 4,6% και εκλέξαμε δύο νομαρχιακούς συμβούλους. Οι αναλύσεις έδειξαν ότι ένα δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας (κυρίως νέοι ψηφοφόροι ή και άτομα με αντι-πολιτική στάση) στρέφεται προς τις πράσινες πολιτικές προτάσεις.

Έχουμε να αντιμετωπίσουμε, βέβαια, την οικονομική κρίση, αυτό που συζητάει όλη η Ευρώπη ως "ελληνικό πρόβλημα". Βεβαίως υπάρχουν σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα, που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει. Η διόγκωση ενός πελατειακού, σπάταλου και αντιπαραγωγικού κράτους, που διογκώθηκε με ευθύνη των δύο κομμάτων εξουσίας και την ανοχή της αριστεράς και των συνδικάτων στη χώρα μας, δεν μπορεί να είναι η δικαιολογία για την προσπάθεια απαξίωσης της μισθωτής εργασίας και κατεδάφισης του όποιου κοινωνικού κράτους και μάλιστα από μια "σοσιαλιστική κυβέρνηση".

Η πρόσφατη παρέμβαση του Ντανιέλ Κον Μπεντίτ ήταν σημαντική βοήθεια και προς τη χώρα μας και προς τους Πράσινους. Ήταν σημαντικό το ότι έθεσε το ζήτημα των υπέρογκων εξοπλισμών της Ελλάδας, που το θέτουμε και εμείς αλλά όχι η Αριστερά. Η Ελλάδα είναι η 2η χώρα στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ σε αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Και, παρόλο που δημόσια καταδίκασα τις ακρότητες εναντίον της, η Γερμανία, στην οποία υπάρχουν πολλοί που μας κουνούν το δάχτυλο επιτιμητικά, είναι πρώτη σε εξαγωγές όπλων προς την Ελλάδα. Χρησιμοποιούν προς το συμφέρον της πολεμικής τους βιομηχανίας το γεγονός ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις επί χρόνια προσπαθούν να κάνουν «διπλωματία των εξοπλισμών», να επηρεάσουν δηλαδή ισχυρές χώρες στο να υποστηρίξουν αδιάλλακτες ελληνικές θέσεις στα διεθνή ζητήματα με τεράστιες αγορές όπλων.

Εκτιμούμε ότι το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι ότι δεν υπάρχει ουσιαστική πολιτική ένωση στην ΕΕ και εμβάθυνση σε μια πορεία ομοσπονδοποίησής της, παράλληλα με τη νομισματική ένωση, το ευρώ. Υπάρχει επίσης αδυναμία για συντονισμένες οικονομικές πολιτικές στο σύνολο της Ευρωζώνης, όπως πχ η φορολογία.

Επομένως, αυτό που χρειάζεται η Ελλάδα είναι πραγματική κοινοτική αλληλεγγύη και όχι επιβολή μέτρων στο στυλ του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, όπως οι μειώσεις των μισθών και η απορρύθμιση της αγοράς εργασίας. Και απορούμε γιατί η ελληνική κυβέρνηση δεν προωθεί την πρόταση για έκδοση ευρωομολόγων, όπως δέχτηκε το ευρωκοινοβούλιο, υπερψηφίζοντας την έκθεση του Πράσινου ευρωβουλευτή Σβεν Γκίγκολντ.

Από την άλλη, θα πρέπει να γίνει σαφές ότι χωρίς το οικολογικό όραμα, η «πράσινη ανάπτυξη» του ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να παραμείνει η ίδια βρώμικη, σπάταλη και άδικη ανάπτυξη των προηγούμενων δεκαετιών, βασισμένη στη “δημιουργική χρήση” των ίδιων δεικτών του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, με την απλή προσθήκη ορισμένων πράσινων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, εντελώς συμβατών με το υπάρχον μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης.

Επιπλέον, χωρίς πραγματικούς αναδιανεμητικούς μηχανισμούς δεν μπορεί να υπάρξει ούτε πράσινη οικονομία. Μια οικονομία, πιο αποκεντρωμένη και εστιασμένη σε τοπικό επίπεδο, πιο εξισωτική, συλλογική και αλληλέγγυα και που να λαμβάνει υπόψη όσο περισσότερους περιβαλλοντικούς παράγοντες είναι δυνατόν, αντί για λίγους επιλεγμένους. Μια οικολογική και κοινωνική οικονομία, στο πλαίσιο της οποίας θα μπορούσαν να απο-αναπτυχθούν ορισμένοι τομείς και να αναβαθμιστούν ποιοτικά άλλοι, συνδεόμενοι με παραγκωνισμένες σήμερα αξίες μη-χρηματικού τύπου. Μια οικονομία που θα σέβεται τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και θα μπορούσε να συνδεθεί με συμμετοχικούς δημοκρατικούς θεσμούς, δημοκρατική παιδεία και καλλιέργεια σχέσεων αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας.

Μια τέτοια προοπτική φαίνεται πλέον όχι μόνο εφικτή αλλά είναι και απολύτως αναγκαία, μπροστά στις αποτυχίες και τα αδιέξοδα τόσο του «υπαρκτού» σοσιαλισμού που ζήσαμε πριν μερικά χρόνια, όσο και του «υπαρκτού» καπιταλισμού, που βιώνουμε με σκληρό τρόπο σήμερα. Αυτό το κενό έρχεται να καλύψει η πρόταση για μια «Νέα Πράσινη Συμφωνία» (Green New Deal), που καταθέτουν οι Πράσινοι. Η πρόταση αυτή, παρόλο που εγγράφεται σε μια προοπτική “πράσινου καπιταλισμού”, είναι μια ευκαιρία ώστε το ξεπέρασμα της κρίσης να συνδυαστεί με μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας που μπορούν να αποτελέσουν βάση για μελλοντικές θετικότερες εξελίξεις.

Μιλάμε, βέβαια, για μια πράσινη οικονομία. Ακριβώς γιατί ουσιαστική διέξοδος δεν υπάρχει όταν υιοθετείται αμυντικά μέρος μόνο της πράσινης ρητορείας, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι διαρροές προς τους Πράσινους, που δείχνουν να επιβεβαιώνονται σε μια σειρά από τις διαπιστώσεις τους για το μέλλον του πλανήτη και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων. Πραγματικά βήματα θα γίνουν μόνο αν απαντήσουμε στην οικονομική κρίση με πολιτικές που απαντούν παράλληλα και στην κρίση του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στην απειλή για το κλίμα. Και ταυτόχρονα αν προχωρήσουμε στην αμφισβήτηση των ίδιων των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτισμικών αιτίων, που δημιουργούν και αναπαράγουν την απειλή καθολικής κατάρρευσης.

Θέλουμε να φτιάξουμε τους καιρούς μας. Να ζήσουμε καλύτερα αλλά σήμερα. Κι ο βασικός άξονας μιας άλλης πολιτικής είναι πράσινες επενδύσεις μεγάλης έκτασης.

Επιπλέον, για μας, το κεφάλαιο της Κοινωνικής Οικονομίας έχει ιδιαίτερη σημασία. Στην προσέγγιση των Πράσινων για την οικονομία υπάρχει σύνθετη δομή, όπου και οι τρεις τρόποι παραγωγής αγαθών μπορούν να συνεχίσουν στο άμεσο μέλλον να συνυπάρχουν: δημόσιες υπηρεσίες και εταιρείες ελεγχόμενες από το δημόσιο, με ιδιωτικές επιχειρήσεις και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς της κοινωνικής οικονομίας. Στο τρίπτυχο αυτό, η κοινωνική οικονομία κατέχει για την πράσινη αντίληψη, μια κεντρική θέση. Δε θα μπορούσε να γίνεται αλλιώς, καθώς τόσο το κράτος όσο και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν ιστορικά συνδεθεί με τη συγκεντρωτική οικονομία της άγριας ανάπτυξης, που βρίσκεται στη ρίζα της οικολογικής κρίσης. Για να σταθούμε σε ένα μόνο σημείο, ως παράδειγμα, θα ήθελα να αναφερθώ στην προσχεδιασμένη φθορά των περισσότερων καταναλωτικών προϊόντων, που αναγκάζει τον καταναλωτή να αγοράζει κάθε λίγα χρόνια τα ίδια αγαθά που κάποτε διαρκούσαν για μια ζωή. Αντίθετα, η κοινωνική οικονομία έχει αποδειχθεί πολύτιμο εργαλείο για την προώθηση αρκετών σημείων της πράσινης ατζέντας. Και επιπλέον, αποτελεί και ένα δίχτυ ασφαλείας απέναντι στις συνέπειες της κρίσης.

Σίγουρα, η συζήτηση δε σταματάει στα θέματα αυτά.

Τελειώνω, αναφέροντας αυτά που έλεγε ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης στις 12/1/2002: «Η «πράσινη» κριτική δεν άφησε στο απυρόβλητο την αριστερά ή τουλάχιστον ορισμένες βασικές αντιλήψεις και πρακτικές της. (…) Και πολλές αν όχι όλες οι δυνάμεις της αριστεράς οδηγήθηκαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να επανεξετάσουν τις θέσεις τους απέναντι στα βασικά θέματα της πράσινης κριτικής. (…) Επομένως πέρα από το ότι την επιθυμούμε, η σύγκλιση των δυνάμεων της ανανεωτικής αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας έχει έδαφος και δυνατότητες».

Οκτώ χρόνια μετά, απλά συνυπογράφω και σας ευχαριστώ!

Τα διλήμματα μιας αριστερής στρατηγικής για την Ευρώπη και ο ΣΥΡΙΖΑ

2010-03-07T14:52:00.002+02:00

Μια συζήτηση των «Ενθεμάτων» με τον Γεράσιμο Μοσχονά*

Το δίλημμα «προγραμματική» ή «αντισυστημική» αντιπολίτευση είναι ψευδές

* Ένα από τα θέματα που απασχολούν τη συζήτηση στον ΣΥΡΙΖΑ σήμερα είναι «προγραμματική» ή «αντισυστημική» αντιπολίτευση. Το θίξατε πρόσφατα σε μια ομιλία σας.

Οι εκλογείς δεν διαβάζουν τα μακροσκελή προγράμματα. Επηρεάζονται όμως από τα «μεγάλα θέματα», από τις μεγάλες κεντρικές προτάσεις ενός κόμματος, όπως αυτές αναδεικνύονται από τους ηγέτες και τη δημόσια δράση του κόμματος, επηρεάζονται από τους ξεκάθαρους στόχους και τις ισχυρές ιδέες για την πορεία μιας χώρας ή ενός κοινωνικού τομέα. Οι πολιτικές ταυτότητες συγκροτούνται και μεταλλάσσονται γύρω από προγραμματικά και ιδεολογικά «κομβικά σημεία» που προσφέρουν στη κοινωνία προτάσεις πολιτικής για το παρόν και το μέλλον. Μια από τις διαδεδομένες πλάνες της εποχής μας είναι ότι τα προγράμματα «δεν μετράνε». Νομίζω ότι τα κομματικά προγράμματα μετράνε σήμερα περισσότερο από ποτέ. Έστω και αν τα διαβάζουν ελάχιστοι, διότι πράγματι μόνο ελάχιστοι τα διαβάζουν.

Καθώς οι ισχυροί δεσμοί που ιστορικά έδιναν ταυτότητα και συνοχή στα αριστερά κόμματα, δεσμοί ταξικοί, ιδεολογικοί, πολιτισμικοί και οργανωτικοί, έχουν σημαντικά υποχωρήσει, το πρόγραμμα, οι προτάσεις και δεσμεύσεις πολιτικής γίνονται, περισσότερο απ’ ό,τι στο παρελθόν, φορείς του συλλογικού «εμείς». Γίνονται κρίσιμα στοιχεία της κομματικής ταυτότητας, όπως και της εκλογικής δυναμικής ενός χώρου.

* Όμως τα προγραμματικά κείμενα συχνά περιλαμβάνουν τα πάντα και τίποτα…

Το «έχουμε πρόγραμμα» είναι από τις μεγάλες παρανοήσεις που κυκλοφορούν στην πολιτική αγορά. Το πρόγραμμα που «χάνεται» σε πολλά μικρά «project» χωρίς κεντρικό στόχο, που δεν έχει υψηλή «συγκέντρωση πυρός», που δεν έχει αιχμηρό κέντρο και συμπαγείς --δηλαδή επεξεργασμένες-- προτάσεις πολιτικής, στερείται πολιτικού «μύθου» αλλά και εκλογικής αποτελεσματικότητας. Το πρόγραμμα πρέπει να έχει λίγες και μεγάλες κεντρικές αιχμές (3-4, όχι παραπάνω), «big issues» θα έλεγαν οι Αμερικανοί. Εάν δεν έχει κεντρικές αιχμές δεν είναι πρόγραμμα, εάν έχει πολλές είναι σαν να μην έχει καμία.

Για να επιστρέψω στο κεντρικό ερώτημά σας, η αντιδιαστολή μεταξύ «προγραμματικής» ή «αντισυστημικής»/«δομικής» αντιπολίτευσης είναι εν μέρει ψευδής. Δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή αντιπολίτευση, δεξιά, κεντρώα, αριστερή ή αριστερίστικη, που δεν θα είναι προγραμματική, που δεν θα έχει μια ισχυρή προγραμματική διάσταση. Όσοι δεν το κατανοούν αυτό, κάνουν πολιτική με τους όρους μιας άλλης εποχής. Θα προσέθετα και κάτι άλλο. Η εύκολη αντιπολίτευση, η δημαγωγική, η μη δουλεμένη αντιπολίτευση, είναι ο κύριος τρόπος που άσκησαν και ασκούν πολιτική τα δύο μεγάλα κόμματα. Έχει σε μεγάλο βαθμό υιοθετηθεί και από την Αριστερά. Ωστόσο, και ειδικά, η «αντισυστημική» αντιπολίτευση, ως σχέδιο ριζικής φιλόδοξης αλλαγής, δεν μπορεί να στηριχθεί σε δεδομένες και δοκιμασμένες συνταγές πολιτικής. Ο «αντισυστημισμός», εάν εννοεί αυτό που υπόσχεται, χρειάζεται, ειδικά αυτός, να επεξεργαστεί νέα μοντέλα, να εφεύρει νέες προτάσεις πολιτικής. Χρειάζεται να είναι πιο επεξεργασμένος και, αν μου επιτρέπεται η διατύπωση, πιο τεχνοκρατικός και πιο μοντέρνος από τον «συστημισμό». Η άσκηση στην ευκολία και στο τετριμμένο είναι προπάντων κίνδυνος για τις «αντισυστημικές», όχι για τις «συστημικές» πολιτικές.

Τώρα, εάν συχνά στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, τα αυτοοριζόμενα ως «αντισυστημικά» ρεύματα υποτιμούν τον προγραμματικό λόγο, αυτό μάλλον οφείλεται στο ότι διαπερνώνται από μια κουλτούρα μόνιμης αντιπολίτευσης, από μια κουλτούρα διαμαρτυρίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περιθωρίου. Δεν υπάρχει ευθεία αιτιώδης σχέση ανάμεσα στον αντισυστημισμό και στην υποτίμηση των φιλόδοξων προγραμματικών επεξεργασιών. Υπάρχει όμως ευθεία αιτιακή σχέση ανάμεσα στην κουλτούρα διαμαρτυρίας και στην υποτίμηση των προγραμματικών επεξεργασιών.

Το πεδίο της Ευρώπης είναι το πεδίο του μεταρρυθμισμού, όχι της επανάστασης

* Το ερώτημα «προγραμματική» ή «δομική» αντιπολίτευση κατά βάση παραπέμπει και σε κάτι άλλο: ριζοσπαστική ή μετριοπαθής αντιπολίτευση, είτε (για κάποιους) μεταρρύθμιση ή επανάσταση.

Πράγματι, και υπό αυτό το πρίσμα δεν είναι καθόλου ψευδές. Το δίλημμα ριζοσπαστική ή μεταρρυθμιστική πολιτική είναι το προαιώνιο δίλημμα της Αριστεράς.

Το πλαίσιο, ωστόσο, εντός του οποίου τίθεται το δίλημμα έχει σήμερα ριζικά αλλάξει. Για μια χώρα μέλος της ΕΕ, ο τρόπος που τίθεται το πιο πάνω δίλημμα είναι ιδιαίτερα διαφορετικός απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Ο ιστορικός αριστερός ριζοσπαστισμός (στο πλαίσιο του έθνους-κράτους) υπήρξε ένα πολιτικό σχέδιο ριζικής αλλαγής που θεμελίωνε τη νομιμότητά του στην πρόθεση (αλλά και ικανότητά) του να ελέγξει (δημοκρατικά ή και όχι) το εθνικό κράτος ή, αν αυτό δεν ήταν δυνατό, να επηρεάσει σημαντικά (ασκώντας πίεση έξωθεν, από θέσεις αντιπολίτευσης) τις πολιτικές του. Ο μηχανισμός υλοποίησης του ιστορικού ριζοσπαστικού σχεδίου, είτε στην αρχική, εξεγερσιακή εκδοχή είτε στη δημοκρατική (δημοκρατικός δρόμος), ήταν τελικά --υπό το αναδρομικό φως της μεταγενέστερης εμπειρίας-- απλός: συγκρότηση ενός ισχυρού κόμματος και ισχυρών παράπλευρων-παραρτηματικών οργανώσεων, στενά συνδεδεμένων με την κοινωνία, με σκοπό την υλοποίηση ενός διπλού στόχου, αφενός την ισχυρή παρουσία στην κοινωνία πολιτών (τον «δήμο») και αφετέρου τον έλεγχο του κράτους (δημοκρατικό ή βίαιο) ή τον επηρεασμό των πολιτικών του.

Σήμερα όμως, στο πλαίσιο της ΕΕ, ούτε ο (ενιαίος) δήμος υπάρχει ούτε μια ενιαία και μοναδική κρατική εξουσία, ούτε ισχυρές υπερεθνικές πανευρωπαϊκού τύπου οργανώσεις (κόμματα, συνδικάτα ή κινήματα), ούτε φυσικά ισχυρές υπερεθνικές ταυτότητες. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη επανορισμού του ριζοσπαστικού σχεδίου. Ο σύγχρονος ριζοσπαστισμός (στο πλαίσιο της ΕΕ και των 27 κρατών-μελών) καλείται να ελέγξει ή να επηρεάσει ένα πολιτικό σύστημα χωρίς ισχυρή κεντρική δημόσια εξουσία (πολλά κέντρα εξουσίας), θωρακισμένο από πολλές βαλβίδες ασφαλείας (τουλάχιστον 27, όσα και τα κράτη-μέλη).

Επιπλέον, η ευρωπαϊκή θεσμική φιλοσοφία είναι «συντηρητική», η Ευρώπη είναι σχεδιασμένη για να παράγει θεσμική και πολιτική σταθερότητα. Το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα είναι «αργό», βασανιστικό στη λήψη απόφασης, δεν ευνοεί τις ανατροπές, ούτε τις μεγάλες πολιτικές πρωτοβουλίες, ούτε την αλλαγή των πολιτικών που έχουν υιοθετηθεί. Ούτε βέβαια το πολιτικό χάρισμα και τη στρατηγική ηγεσία (ο Ομπάμα, για παράδειγμα, δεν θα μπορούσε ποτέ να επιλεγεί για πρόεδρος της ΕΕ). Το ευρωπαϊκό σύστημα είναι θεσμικά δυσμενές προς την «ανατρεπτική» δράση, κάθε προέλευσης. Είναι δυσμενές και προς τη ριζοσπαστική Αριστερά και προς τη ριζοσπαστική Δεξιά, και προς τους ριζοσπάστες φεντεραλιστές και προς τους ριζοσπάστες εθνικιστές. Το πεδίο της Ευρώπης είναι το πεδίο του μεταρρυθμισμού. Ο πόλεμος θέσεων, όχι ο πόλεμος κινήσεων, είναι το κεντρικό διακριτικό του γνώρισμα.

* Τα προβλήματα που περιγράφετε πώς συνδέονται με την παρέμβαση της Αριστεράς;

Η Αριστερά δεν έχει «χωνέψει» επαρκώς τη φύση και τη δυναμική της αλυσίδας συνεπειών που το ευρωπαϊκό οικοδόμημα προκαλεί. Κανένας μας άλλωστε δεν την έχει κατανοήσει, όλοι νομίζω ανιχνεύουμε, με πολλές αβεβαιότητες, τις επιπτώσεις της νέας πραγματικότητας. Πιστεύω όμως ότι το κομβικό σημείο στην αλυσίδα συνεπειών ονομάζεται «μεταρρύθμιση». Η ΕΕ εδραιώνει --ως το κρίσιμο πεδίο άσκησης πολιτικής-- τον μεταρρυθμισμό. Διαιρεί έτσι την Αριστερά, η οποία ιστορικά υπήρξε περισσότερο επαναστατική παρά μεταρρυθμιστική. Εξασθενίζει δομικά, όχι συγκυριακά, την raison d’être και κυρίως τους τρόπους δράσης του αριστερού ριζοσπαστισμού. Αυτό παράγει --παραδόξως-- αντιφατικά αποτελέσματα. Αφενός αποδυναμώνει ιδεολογικά και προγραμματικά τις ριζοσπαστικές - αντισυστημικές τάσεις, διότι τους αφαιρεί το έδαφος κάτω από τα πόδια. Αφετέρου, σε δεύτερο χρόνο, τις ξαναγεννά, και εμμέσως τις ενισχύει, αλλά ως ρεύματα διαμαρτυρίας, και συχνά ως ευρωσκεπτικιστικά ή ως αντιευρωπαϊκά ρεύματα. Τις αποδυναμώνει, διότι αναδεικνύει τον ουτοπισμό του διαβήματός τους, τις δυσεπίλυτες αντιφάσεις του αντισυστημικού «project» στην ευρωπαϊκή αρένα. Ταυτόχρονα τις ενισχύει, διότι ενισχύει τον αντικυβερνητισμό, διότι η συμμετοχή στις κυβερνήσεις είναι λιγότερο αποτελεσματική, από τη σκοπιά των αριστερών στόχων, απ’ ό,τι ήταν στο παρελθόν.

Ταυτόχρονα, η ΕΕ ενισχύει ιδεολογικά τις μεταρρυθμιστικές τάσεις, διότι είναι οι μόνες που φύσει μπορούν να προσαρμοστούν στο νέο ισχυρό πεδίο που έχει διαμορφωθεί, και την ίδια στιγμή τις καθιστά πολιτικά ευάλωτες, διότι δεν τους επιτρέπει να παρουσιάσουν απτές και σημαντικές πολιτικές επιτυχίες, ώστε να δικαιωθεί και να νομιμοποιηθεί ο μεταρρυθμισμός τους. Η διάλυση του ευρωκομμουνιστικού ρεύματος οφείλεται και σε αυτό.

Η Αριστερά, ως δύναμη αντιπολίτευσης και διαμαρτυρίας, επωφελείται εκλογικά από την ΕΕ (και η Σοσιαλδημοκρατία πλήττεται). Ως φορέας όμως ριζοσπαστικού σχεδίου, ως φορέας υλοποιήσιμης σοσιαλιστικής πρότασης, ως δύναμη τωόντι ανατρεπτική, η Αριστερά είναι «έξω από τα νερά» της (γεγονός που ενισχύει τις εσωτερικές της διαιρέσεις). Αναφέρομαι προφανώς στην ουσία μιας ανατρεπτικής πολιτικής, όχι στην κατάχρηση ενός «αντισυστημικού» λόγου χωρίς αντίκρυσμα, όχι στην αριστερή διαμαρτυρία.

Συνοπτικά, το τμήμα της Αριστεράς που θέτει προτεραιότητα στο θεσμικό επίπεδο υφίσταται πίεση, λόγω του ότι η Ευρώπη ευνοεί μόνο τον μετριοπαθή μεταρρυθμισμό, όχι τον προωθημένο και επιθετικό. Το τμήμα της Αριστεράς που δίνει προτεραιότητα στα κινήματα και στον αντικυβερνητισμό μάλλον ενισχύεται, αλλά όχι ως σοσιαλιστικό ή αντικαπιταλιστικό (όπως τα στελέχη του φαίνεται να πιστεύουν), αλλά μάλλον ως αντιπολιτευτικό και διαμαρτυρίας.

Η Ευρώπη, κατά συνέπεια, ανατρέπει τα δεδομένα, θέτει σε δοκιμασία τις παλαιές σταθερές, δημιουργεί ένα γιγάντιο ανακάτεμα των χαρτιών -- χωρίς οι πρωταγωνιστές να έχουν πάντα συνείδηση ότι το ανακάτεμα της τράπουλας οφείλεται στον ευρωπαϊκό παράγοντα.

Η διάκριση ρεφορμισμού-επανάστασης έχει χάσει την παλαιά ισχύ της

* Τι επιλογές ανοίγονται στη μάλλον πεσιμιστική εικόνα που περιγράφετε;

Νομίζω ότι η εικόνα είναι πράγματι πεσιμιστική, όχι από εκλογική άποψη, αλλά από την άποψη των ιδεολογικών και ιστορικών δυνατοτήτων αυτής της οικονομικής και κοινωνικής φάσης. Το πλαίσιο αποτελεσματικής ριζοσπαστικής δράσης στην Ευρώπη έχει γίνει σήμερα, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εμφανώς πιο δυσμενές από εκείνο του «παλαιού» εθνικού κράτους. Τα ανωτέρω δημιουργούν ένα εξαιρετικά δυσεπίλυτο πρόβλημα συλλογικής δράσης --και ταυτότητας-- σε όσους θα ήθελαν έσωθεν να αλλάξουν την Ευρώπη. Και ένα ακόμη πιο δυσεπίλυτο πρόβλημα αποτελεσματικότητας σε όσους θα ήθελαν να ακολουθήσουν έναν εθνικό δρόμο εκτός ΕΕ, μια εθνική ριζοσπαστική στρατηγική. Στην ουσία, η Αριστερά έχει να επιλέξει μεταξύ δύο κακών επιλογών: να δουλέψει εντός της ΕΕ, να υιοθετήσει έναν μακράς πνοής και μακρού χρόνου μεταρρυθμισμό, με περιορισμένες δυνατότητες να επιβάλλει την πολιτική της στον βραχύ και μέσο χρόνο. Ή να κάνει την αντι-ΕΕ επιλογή, με ακόμη λιγότερες δυνατότητες, κατά τη γνώμη μου, να αλλάξει το μοντέλο οικονομικής πολιτικής και με καμία σχεδόν ρεαλιστική δυνατότητα --αναφέρομαι στην Ευρώπη-- να προωθήσει τη μεγάλη αλλαγή ή την «επανάσταση».

* Επανέρχεται επομένως --και με ποιους όρους-- η διάκριση μεταρρύθμιση ή επανάσταση;

Στην πραγματικότητα, λόγω των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων καταναγκασμών, η παλαιά διάκριση μεταξύ ρεφορμισμού και επανάστασης έχει χάσει μέγα τμήμα του πολιτικού και ιδεολογικού περιεχομένου που είχε ιστορικά. Και οι «αντισυστημικοί», αν είχαν την εξουσία σε μια χώρα ευρωπαϊκή (έστω, εκτός της ΕΕ), θα ακολουθούσαν μια πολιτική όχι πολύ διαφορετική από την αντίστοιχη των «ρεφορμιστών». Φυσικά οι διαφορές είναι μεγάλες, στους υποκειμενικούς στόχους, στην ιδεολογική συγκρότηση, στις προθέσεις, στην πολιτική τόλμη (κάτι που δεν πρέπει να υποτιμάται). Όχι όμως στις δυνατότητες άσκησης πραγματικής πολιτικής. Το ευρωπαϊκό σύστημα δυσχεραίνει σε βαθμό πρωτόγνωρο, συγκρινόμενο με τα πολιτικά συστήματα που παρήγαγε το έθνος-κράτος, τις πολιτικές προωθημένου μεταρρυθμισμού, και σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Έτσι, η πραγματική απόσταση, όχι η ρητορική, ανάμεσα στον μεταρρυθμισμό και τον αντισυστημισμό είναι σήμερα πολύ μικρότερη απ’ ό,τι στο παρελθόν. Η ακραία ιδεολογική και ρητορική πόλωση γύρω από τα δύο «ρεύματα» (και όρους) εξηγείται (πέραν του ανταγωνισμού για κυριαρχία) από τις εκκωφαντικές αδυναμίες και των δύο τάσεων. Οι μεταρρυθμιστές δεν μπορούν να προωθήσουν βαθιές μεταρρυθμίσεις (οπότε οι αντίπαλοί τους τούς ταυτίζουν με τη «δεξιά»). Και οι αντισυστημικοί δεν διαθέτουν ούτε στο ελάχιστο τα μέσα της ρήξης που υπόσχονται (οπότε οι αντίπαλοι τους ταυτίζουν με τον «αριστερισμό»). Φοβάμαι ότι και οι δύο τάσεις έχουν δίκιο στις κριτικές τους. Και νομίζω ότι η ειλικρινής πνευματική στάση θα επέβαλλε την αναγνώριση των ορίων και των μεν και των δε. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα σχεδόν όλοι οι οικονομολόγοι που πρόσκεινται στον ΣΥΡΙΖΑ, από τους πιο «δεξιούς» μέχρι τους πιο «επαναστάτες», προτείνουν περίπου τα ίδια πράγματα για την οικονομική στρατηγική που θα όφειλε να ακολουθήσει η χώρας μας. Όλες οι προτάσεις είναι παραλλαγές, λιγότερο ή περισσότερο «αριστερές», ενός κοινωνικού ή αριστερού κεϋνσιανισμού. Η διαλεκτική μεταρρύθμισης και ρήξης πρέπει μάλλον να ιδωθεί με νέο τρόπο, λιγότερο πολωτικό. Αν δεν ιδωθεί έτσι, η ιδεολογική αυταπάτη πολύ εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε ιδεολογική εξαπάτηση.

Η Ευρώπη και ο ασπόνδυλος πολυσυλλεκτισμός του ΣΥΡΙΖΑ

* Θεωρείτε δηλαδή ότι η σημερινή συγκυρία επαναφέρει στο προσκήνιο το θέμα της ευρωπαϊκής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ;

Στον ΣΥΡΙΖΑ το σκληρό παιγνίδι των συνιστωσών και τάσεων εμποδίζει τη συζήτηση των πραγματικών προβλημάτων. Προσωπικά, μου προκαλούν μεγάλο σεβασμό οι προσεγγίσεις που διακρίνονται από εσωτερική συνοχή. Η Ευρώπη είναι, το επαναλαμβάνω, ένα βαθύτατα συντηρητικό θεσμικό και οικονομικό σύστημα. Μου προκαλεί συνεπώς σεβασμό, έστω και αν διαφωνώ, η θέση «έξω η Ελλάδα από την ΕΕ». Τη θεωρώ πνευματικά και πολιτικά συνεκτική, θεωρώ δε ότι έχει ισχυρά επιχειρήματα υπέρ της. Μου προκαλεί επίσης σεβασμό η αντίθετη επιλογή, η στρατηγική για μια ομοσπονδιακή Ευρώπη και ο αριστερός ευρωπαϊσμός. Διαθέτει, και αυτή, το πλεονέκτημα της συνοχής, εκφράζει πολύ καλύτερα, κατά τη γνώμη μου, τα συμφέροντα της σημερινής Ελλάδας, έχει διαμορφωμένες εστίες και αιχμές κριτικής στο ευρωπαϊκό σύστημα, προσδιορίζει χωρίς διφορούμενα το πλαίσιο. Θα ήθελα αυτή τη στρατηγική πιο τολμηρή, λιγότερο «καθώς πρέπει», όμως αναγνωρίζω, στο μικρό βαθμό που μου πέφτει λόγος, τη συνοχή και το ρεαλισμό της.

Κατανοώ όμως λιγότερο τον ασπόνδυλο πολυσυλλεκτισμό --ο οποίος είναι ταυτόχρονα προϊόν και τακτικισμού και σύγχυσης-- του κυρίαρχου λόγου στον ΣΥΡΙΖΑ. Μου είναι λιγότερο κατανοητή η θέση «κριτική σε όλα και σε όλους, κριτική σε οτιδήποτε ευρωπαϊκό, αλλά παραμένουμε εντός ΕΕ, είμαστε μια ευρωπαϊκή πολιτική δύναμη!» Αυτό κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ τα τελευταία χρόνια. Η ατμόσφαιρα, η ψυχολογία, είναι αντι-ευρωπαϊκά, η στρατηγική τυπικά παραμένει ευρωπαϊκή. Αυτή η αμφισημία, που δεν αναγνωρίζεται ως τέτοια (αυτό είναι ο ορισμός του πολυσυλλεκτισμού), εμποδίζει την παραγωγή συγκροτημένης και καινοτόμου πολιτικής είτε στη μια κατεύθυνση, την ευρωπαϊκή, είτε στην άλλη, την εκτός Ευρώπης.

Θα σας δώσω δύο παραδείγματα. Πρώτον, δεν υπάρχει, στη Διακήρυξη για τις Ευρωεκλογές του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε μισή λέξη, ούτε μισή, που να υπονοεί είτε οφέλη που αποκόμισε η Ελλάδα από την ένταξή της στην Κοινότητα είτε μια θετική συμβολή της Ευρώπης σε «κάτι», σε οτιδήποτε. Τέτοια οφέλη όμως υπάρχουν, και δεν είναι ασήμαντα. Η ελληνική κοινή γνώμη δεν παραμένει τυχαία φιλοευρωπαϊκή στην πλειοψηφία της. Δεύτερον, εάν διαβάσει κανείς την ίδια προεκλογική διακήρυξη, δεν θα βρει στοιχειωδώς συγκροτημένη στρατηγική για την Ευρώπη, ούτε για το ευρωπαϊκό σύστημα δημόσιας εξουσίας. Με εξαίρεση το στόχο της ενίσχυσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ζητείται η κατάργηση όλων των Συνθηκών («Να καταργηθούν αμέσως Σύμφωνα και κανόνες, από το Μάαστριχτ ώς τη Λισσαβόνα»), το οποίο σημαίνει επιστροφή στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, δηλαδή στη συμφωνία στη βάση της οποίας οργανώθηκε ο τρελός χορός του νεοφιλελευθερισμού στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα! (Και σύμφωνα με την οποία, φυσικά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι εξαιρετικά αδύναμο: οι Συνθήκες που ακολούθησαν ήταν αυτές που ενίσχυσαν τον θεσμικό του ρόλο.) Λυπάμαι, αλλά αυτά είναι ερασιτεχνισμός. Εάν η Αριστερά, που έχει κάνει σημαία της τον περιορισμό του ρόλου της αγοράς, δεν προτείνει μια συγκροτημένη αντίληψη για το κράτος και τις δημόσιες εξουσίες (ευρωπαϊκές αλλά και εθνικές), ποιος θα προτείνει; Η Αριστερά --και κυρίως αυτή-- πρέπει να μιλήσει για τους θεσμούς, γιατί αυτοί προσδιορίζουν το σύστημα εξουσίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν το κάνει, ούτε για την Ευρώπη, ούτε για την Ελλάδα. Ωστόσο, κρίσιμο στοιχείο του διαβήματος της Αριστεράς, κάθε Αριστεράς, παγκοσμίως, από τον Μπερνστάιν μέχρι τον Λένιν και από τον Κάουτσκυ μέχρι τον Πάλμε ή τον Τσάβεζ, είναι η προώθηση μιας αριστερής λογικής συγκρότησης του κράτους και του συστήματος δημόσιων εξουσιών. Χωρίς αντίληψη για το κράτος και για το σύστημα δημόσιων εξουσιών, δεν υπάρχει Αριστερά. Υπάρχει ο νεοφιλελευθερισμός ή ένας ιδιότυπος αντικρατικός «κινηματισμός».

* Ποιες πολιτικές και πρακτικές συνέπειες έχει καθεμιά από τις δύο αυτές, συνεκτικές όπως λέτε, προσεγγίσεις;

Εάν η επιλογή είναι ότι η Ευρώπη είναι «η αυτοκρατορία του κακού», τότε αυτό πρέπει να εξηγηθεί με σαφήνεια και να προταθούν συγκεκριμένες, συγκροτημένες, τεχνοκρατικά τεκμηριωμένες εναλλακτικές λύσεις -- εκτός ΕΕ, αποδέσμευσης δηλαδή από την ΕΕ. Εάν επίσης κάποιες τάσεις θεωρούν ότι υπάρχουν ή θα υπάρξουν, στο σχετικά κοντινό μέλλον, συνθήκες μεγάλης αντικαπιταλιστικής ανατροπής, δεν έχουν κανένα λόγο να εμπλέκουν τον εαυτό τους και τη χώρα σε ένα πολύπλοκο παιγνίδι με άλλους 26 παίκτες-εταίρους και σε ένα εξαιρετικά δυσκίνητο σύστημα πολυεπίπεδης διακυβέρνησης. Είναι ανορθολογικό. Γιατί να πολλαπλασιάζουν τα εμπόδια, αντί να τα μειώνουν; Η πολιτική «η Ελλάδα εκτός Ευρώπης» είναι, για αυτές τις προσεγγίσεις, απολύτως εύλογη. Εάν αυτό πιστεύει η πλειοψηφία, ας το διεκδικήσει. Είναι πολιτική με συνοχή.

Ωστόσο, εάν η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ παραμένει ευρωπαϊκή, επιβάλλεται, σε συνεργασία με τα ομόλογα ευρωπαϊκά κόμματα, να διατυπωθούν συγκροτημένες, τεχνοκρατικά τεκμηριωμένες εναλλακτικές λύσεις -- εντός όμως της ΕΕ. Η Αριστερά πρέπει να κατανοήσει ότι σε πολύπλοκα συστήματα, όπως το ευρωπαϊκό πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης, οι εναλλακτικές πολιτικές χρειάζονται υψηλή τεχνοκρατική επάρκεια και τεχνοκρατική φαντασία. Η διαχείριση του «όχι» των δημοψηφισμάτων της Γαλλίας και της Ολλανδίας από τον Σαρκοζί, και όχι από το νικητή, δηλαδή την Αριστερά, είναι ένα μεγάλο μάθημα σε αυτή την κατεύθυνση. Συγχρόνως, οι εναλλακτικές πολιτικές χρειάζονται, πέραν της υψηλής τεχνογνωσίας, θεσμική και πολιτική θρασύτητα. Δεν μπορείς να πηγαίνεις με το σταυρό στο χέρι απέναντι σε ορισμένες αποφάσεις της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Χρειάζονται μη συμβατικές θεσμικές κινήσεις, οι οποίες όμως, με τη σειρά τους, προϋποθέτουν άριστη γνώση των θεσμών. Δεν αρκεί η νοηματοδότηση της ρυθμιστικής ιδέας του κομμουνισμού, η έμφαση στα κινήματα και η καταγγελία του σύμπαντος για να είσαι ριζοσπάστης ή αντισυστημικός.

Το ζητούμενο, συνεπώς, είναι η μεγάλη προγραμματική «συγκέντρωση πυρός» στην κατεύθυνση προωθημένων μεταρρυθμίσεων, ο τεκμηριωμένος προσδιορισμός των αιχμών ενός «ισχυρού μεταρρυθμισμού», και εντός της ΕΕ και εντός της χώρας. Ο ισχυρός μεταρρυθμισμός (strong reformism, για να χρησιμοποιήσω μια διατύπωση του Richard Dunphy) είναι το εστιακό σημείο πιθανής, και κατά τη γνώμη μου επιθυμητής, σύγκλισης μεταξύ των μετριοπαθών-θεσμικών και των αντισυστημικών ρευμάτων της Αριστεράς. Όσο όμως η ευρωπαϊκή (αλλά και η εθνική) στρατηγική της Αριστεράς δεν προσδιορίζεται με σαφήνεια, καθαρότητα και χωρίς πολυσυλλεκτισμούς, το πεδίο της αριστερής δημαγωγίας, του αριστερού ερασιτεχνισμού και της στρατηγικής αφασίας είναι ολάνοιχτο. Βέβαια, με δεδομένη την κρίση στρατηγικής και την εκλογική κρίση της Σοσιαλδημοκρατίας, η αριστερή διαμαρτυρία είναι πιθανό να φέρει ψήφους. Δεν θα φέρει όμως πολιτική αλλαγή σε προοδευτική-αριστερή κατεύθυνση. Σε κάθε περίπτωση, η απαξίωση καθετί ευρωπαϊκού και η ανεπάρκεια των πρωτοβουλιών για μια πιο αριστερή και κοινωνική Ευρώπη υπονομεύουν τόσο τη μεταρρυθμιστική όσο και την αντισυστημική προοπτική του χώρου.

Η Αριστερά και το κράτος στο φόντο της κρίσης: μεταρρύθμιση ή συντήρηση

* Μέσα στη συγκυρία της ευρωπαϊκής κρίσης, για την Αριστερά τίθεται ειδικότερα το ιδιαίτερο πρόβλημα της ελληνικής --δημοσιονομικής αλλά όχι μόνο-- κρίσης.

Η κρίση επιβεβαιώνει τις αριστερές (και όχι μόνο) κριτικές στο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας. Ταυτόχρονα, η εθνική στρατηγική συμμετοχής στον ευρωπαϊκό πυρήνα (όχι τόσο για οικονομικούς όσο για λόγους εξωτερικής πολιτικής) έχει τιναχτεί στον αέρα. Φυσικά, το ελληνικό πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα. Αλλά για τους εταίρους μας. Για εμάς είναι προπάντων ελληνικό πρόβλημα. Η έκρηξη των ελλειμμάτων και του χρέους επιστεγάζουν την ιστορική αποτυχία συγκρότησης αποτελεσματικού και δίκαιου κράτους στη χώρα. Συνοψίζουν επίσης την ιστορική αποτυχία του δικομματισμού. Ωστόσο, η δημοσιονομική κατάρρευση του κράτους δείχνει και την αδυναμία συγκρότησης ηγεμονικής πολιτικής από την Αριστερά. Θεωρώ εγκληματικό για την Αριστερά, εγκληματικό κυρίως για τη χώρα, το ότι η Αριστερά δεν ανέδειξε ως κεντρικό το θέμα της συγκρότησης και του ρόλου της κρατικής εξουσίας. Το ελληνικό κράτος δεν είναι απλώς παραγωγός αναποτελεσματικότητας, ούτε απλώς φορέας μιας κουλτούρας διαφθοράς. Είναι παραγωγός κοινωνικής αδικίας. Και δεν αναφέρομαι μόνο στη φοροδιαφυγή και τα φορολογικά προνόμια, τα οποία δεν αφορούν ειδικά την μεγάλη επιχείρηση αλλά και τον μεγάλο όγκο των μικρομεσαίων. Στις ανισότητες που δημιουργεί η σχέση κεφάλαιο-εργασία επισωρεύονται οι ανισότητες που δημιουργούνται σε βάρος όσων στερούνται κοινωνικών δικτύων πρόσβασης στο κυνικό ελληνικό κράτος. Έχει διαμορφωθεί μια ανομοιογενής ομάδα πληθυσμού που συνδυάζει τον χαμηλό μισθό ή σύνταξη, την ανεργία ή την πρόσκαιρη εργασία, με την έλλειψη πρόσβασης στα δίκτυα του στενού και ευρύτερου δημόσιου τομέα. Αυτό δημιουργεί έναν πληθυσμό όχι απλώς αδικημένων, αλλά συντριπτικά χαμένων.

Τα μεγάλα κόμματα, με τη φαιδρή πολιτική τους, «χάρισαν» στην Αριστερά έναν εθνικό ρόλο. Όμως αυτή δεν τον διεκδίκησε, ούτε τον διεκδικεί. Πιθανώς, δεν τον θέλει. Φυσικά, η Αριστερά έχει αναδείξει τις αδυναμίες του δημόσιου τομέα και της πολιτικής των δύο μεγάλων κομμάτων. Δεν έχει κάνει όμως αυτή την ανάδειξη άξονα της πολιτικής της, «big issue». Την έχει υποβαθμίσει. Επηρεασμένη από τη γενική επίθεση στο κράτος των δυνάμεων της αγοράς, οδηγήθηκε στο να υποβαθμίσει τη σημασία για την κοινωνία και την οικονομία του σουρεαλιστικού ρόλου του ελληνικού κράτους. Υποβάθμισε την πολιτική αποτυχία της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ στον δεδομένο τομέα. Παρέβλεψε ταυτόχρονα ότι όσο το κράτος δυσφημίζει τη δημόσια δράση και τις κρατικές λειτουργίες, τόσο θα λειτουργεί ως ο καλύτερος διαφημιστής του ιδιωτικού τομέα και της αποτελεσματικότητάς του. Όσο το κράτος δυσφημίζει τη δημόσια παρέμβαση, τόσο η κυριαρχία των ιδεών της αγοράς δεν θα έχει άλλον αντίπαλο, πέραν του εαυτού της. Τι άλλο πρέπει να γίνει, μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και την αποτυχία της διευθυνόμενης οικονομίας, για να πάψει να υποτιμά η Αριστερά, στο όνομα υψηλών αντικαπιταλιστικών ή κινηματικών στόχων, τις μορφές και τις δομές κρατικής συγκρότησης; Το διάβημα της Αριστεράς, όχι απλώς το πολιτικό αλλά και το ιδεολογικό (και ίσως κυρίως το ιδεολογικό), περνάει μέσα από την ανάδειξη του κράτους σε αποτελεσματικό μηχανισμό διοίκησης, σε αποτελεσματικό παραγωγικό μηχανισμό, σε αποτελεσματικό αναδιανεμητικό μηχανισμό, αλλά και σε αποτελεσματικό μηχανισμό περιορισμού του ρόλου της αγοράς.

* Πώς μπορεί η μετατροπή της κρίσης σε ευκαιρία να γίνει κάτι παραπάνω από ένα σύνθημα;

Η σημερινή στιγμή κρίσης, και του ελληνικού κράτους και των ιδεών της αγοράς, είναι ίσως μια μεγάλη ευκαιρία για τη διατύπωση μιας φιλόδοξης αριστερής μεταρρύθμισης του ελληνικού κράτους. Μόνο μια τέτοια πρόταση θα καταστήσει πειστική μια εξίσου μεγαλόπνοη πολιτική περιορισμού της χαοτικής μηχανής της αγοράς. Αυτός πράγματι θα μπορούσε να είναι ένας τομέας άσκησης ισχυρού μεταρρυθμισμού. Θα μπορούσε όμως να αποδειχθεί και ο τομέας επιβεβαίωσης του «αριστερού συντηρητισμού».

Η εν εξελίξει μεγάλη κρίση, όπως και η κρίση του ΣΥΡΙΖΑ, έδειξε ότι υπάρχει ποιότητα στον κόσμο της Αριστεράς. Συχνότατα διαβάζω κείμενα που υπερβαίνουν σε ποιότητα αντίστοιχες αναλύσεις του εξωτερικού. Η Αριστερά μπορεί να διεκδικήσει ιδεολογική και προγραμματική υπεροχή, να αγγίξει πλειοψηφικές φλέβες και να διαμορφώσει νέα ρεύματα. Ωστόσο, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ως σύνολο, δεν έχει την ιδεολογική και προγραμματική προετοιμασία για να διεκδικήσει έναν μεγάλο ρόλο. Έχει την κουλτούρα «μικρού παίκτη». Και δρα, πρέπει να της αναγνωριστεί αυτό το μεγάλο ελαφρυντικό, σε ένα δυσμενές, πολυτασικό και εσωτερικά πολυδιασπασμένο, κομματικό-οργανωτικό πλαίσιο.

Επιμέλεια: Γιάννης Μπαλαμπανίδης

O Γεράσιμος Μοσχονάς διδάσκει στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και είναι εντεταλμένος διδασκαλίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών

* 7/3/10, Η ΑΥΓΗ

Η Ανανεωτική Πτέρυγα συμμετέχει στο έκτακτο συνέδριο του ΣΥΝ

2010-02-20T21:45:00.001+02:00

Η διήμερη πανελλαδική σύσκεψη της Ανανεωτικής Πτέρυγας του ΣΥΝασπισμού ολοκληρώθηκε με τον καλύτερο τρόπο κατά την άποψή μου. Ομόφωνα οι συντρόφισες και οι σύντροφοι που μετέχουν στην Ανανεωτική Πτέρυγα αποφάσισαν τη συμμετοχή τους στο Εκτακτο Συνέδριο του ΣΥΝ, στο οποίο θα κατατεθεί ιδεολογικοπολιτική πλατφόρμα θέσεων με τρεις βασικούς άξονες:
1)Ρεαλιστική πρόταση για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης
2) Συνεργασία με τους Οικολόγους - Πράσινους
3) Ευέλικτη πολιτική συμμαχιών στις επερχόμενες εκλογές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Επίσης αποφασίστηκε ότι η Ανανεωτική Πτέρυγα στο έκτακτο συνέδριο θα επανεκτιμήσει την στάση της, στη περίπτωση που υπάρξουν αποφάσεις με τις οποίες επιχειρηθεί η ρευστοποίηση του ΣΥΝασπισμού στον ΣΥΡΙΖΑ ή υιοθετεί η άποψη για μετασχηματισμό του συμμαχικού σχήματος σε ενιαίο πολιτικό - κομματικό σχηματισμό.

Σχόλιο "Πιπεριά": Θεωρώ ότι η πορεία προς το έκτακτο συνέδριο αποτελεί την καλύτερη ευκαιρία για τις δυνάμεις (μέσα & έξω από τον ΣΥΝ) που αναφέρονται στην Ανανεωτική Αριστερά και τον Δημοκρατικό δρόμο προς τον Σοσιαλισμό, να ανασυγκροτηθούν ιδεολογικά, πολιτικά αλλά και οργανωτικά, έτσι ώστε ανάλογα με την κατάληξη της συνεδριακής "μάχης" να υπάρχει εκείνη κρίσιμη μάζα για τα όποια επόμενα βήματα.

2010: Ηρθε η ώρα της Ανανεωτικής Αριστεράς;

2009-12-28T16:50:00.003+02:00

Προϋποθέσεις για μια νεα δυναμικη του ρευματος ιδεων της ανανεωτικης αριστερας

Τακης Παπαθεοδωροπουλος*

Αγαπητοι συντροφοι

Εξαιρετικη η ιδεα να ανοιξει ο διαλογος αυτος. Και σπευδω να συμμετασχω με την καταθεση μερικων σκεψεων, περιληπτικων και κωδικοποιημενων. Σκεψεις που προς το παρον θα περιοριστουν στις προυποθεσεις για μια νεα δυναμικη του ρευματος ιδεων που αποκαλειται ανανεωτικη αριστερα. Και αυτό όχι γιατι ο τροπος, η μορφη, το οχημα μεσα από το οποιο θα γινει αυτό είναι ησσονος σημασιας αλλα γιατι οι προυποθεσεις αυτές ισχυουν ανεξαρτητα ποια επιλογη (παραμονη στο ΣΥΝ ως ταση, αυτονομηση ως συνιστωσα του ΣΥΡΙΖΑ η νέο πολιτικο μορφωμα) επιλεγει η επιβληθει τελικα.

1. Η Ανανεωτικη Αριστερα θα πρεπει να ξαναδει την διαδρομη της με νηφαλιοτητα αλλα και αυτοκριτικη διαθεση. Δεν φταινε μονο οι αλλοι για την σημερινη κατασταση. Εχουμε και εμεις τεραστιες ευθυνες με λαθη, ανεπαρκειες και παραλειψεις και οφειλουμε να τις αναλαβουμε για να μην τις επαναλαβουμε.

2. Η Ανανεωτικη Αριστερα εχει –όπως και ολος ο ΣΥΝ- ξεμεινει από ιδεολογικα και πολιτικα εργαλεια. Ειδικα εμεις πρεπει να συνειδητοποιησουμε ότι η κοινωνια, η αριστερα εχει αναγκη από φρεσκιες ιδεες που να βγαινουν από τις σημερινες αναγκες ενός κοσμου που αλλαζει δραματικα. Οφειλει να μιλησει για τα μεγαλα αλλα και αντιδημοφιλη προβληματα (καταναλωτισμος, αναγκη παγκοσμιας ρυθμισης της παγκοσμιοποιησης κλπ) για τα οποια κανεις σχεδον δεν μιλαει. Προτεινω σε αυτά τα πλαισια να υπαρξει ξεχωριστος δημοσιος ανοικτος διαλογος για την συνταξη ενός «μανιφεστου» για την μεταρρυθμιστικη Αριστερα στην Ελλαδα του 21ου Αιωνα.

3. Σε αυτά τα πλαισια νομιζω ότι θα πρεπει να συζητησουμε και την αλλαγη του προσδιορισμου ανανεωτικη που εχει βασικα πια ιστορικο φορτιο με τους προσδιορισμους Ευρωπαικη, μεταρρυθμιστικη και οικολογικη αριστερα που ανταποκρινονται πληρεστερα στην φυσιογνωμια μας. Κατι που μας απομακρυνει από συμπλεγματα προελευσεων, διασπασεων που κανεναν πλην ελαχιστων δεν ενδιαφερουν σημερα.

4. Η Ανανεωτικη Πτερυγα οφειλει να οριοθετηθει και να στεγανοποιηθει με τροπο σαφη και αποτελεσματικο από το ΠΑΣΟΚ. Φτανει πια με αυτή τη γαγγραινα που μας κατατρωει δεκαετιες.

5. Η Ανανεωτικη Αριστερα δεν μπορει να χαριζει (γιατι το εχει κανει ας μην κοροιδευομαστε μεταξυ μας) τον κοινωνικο ριζοσπαστισμο σε κανεναν. Αρνουμαστε τον ρολο της υποτιθεμενης αντισυστημικης Αριστερας αλλα δεν μας πρεπει και δεν θελουμε το ρολο της «γραβατωμενης Αριστερας των ΜΜΕ». Ας φροντισουμε λοιπον να μην το εκπεμπουμε…

6. Η Ανανεωτικη Αριστερα δεν χαριζει ουτε τα κινηματα. Τα πραγματικα φυσικα όχι οσα φαντασιωνονται μερικοι ως τετοια. Η κοινωνια εχει αναγκη νεες μορφες αυτό - οργανωσης και πρεπει να πρωτοστατησουμε σε αυτές.

7. H Ανανεωτικη Αριστερα χρειαζεται αμεσα ανανεωση η ιδια στο επιπεδο του στελεχικου της δυναμικου και της ηγετικης της εκφρασης.

8. Η Ανανεωτικη αριστερα πρεπει να ξαναπιασει το νημα που την συνεδεε στο παρελθον με τις ζωντανες δυναμεις της τεχνης, της διανοησης, της επιστημης. Ας μην μεινει επικληση, ας το δουμε συγκεκριμμενα.

9. Η Ανανεωτικη Αριστερα οφειλει να στοχαστει πανω στην εμπειρια του ΣΥΝ ως κομματικου σχηματισμου πολιτικης ενοτητας με τασεις. Σωστα αντιμετωπισαμε ως τωρα τις αποπειρες οσων αφου καταλαμβαναν πρωτα με την υποστηριξη τασεων και μαλιστα συμπαγων τα ανωτερα αξιωματα του κομματος στην συνεχεια στρεφονταν εναντιον των τασεων με στοχο την οικοδομηση προσωποπαγων μηχανισμων. Όμως αυτό δεν μας απαλλασει από την υποχρεωση να κανουμε απολογισμο των αρνητικων συνεπειων του συγκεκριμενου μοντελου που πραγματι μετατρεπει την αναγκη ελευθερης εκφρασης των ιδεολογικων ρευματων σε σκληρους μηχανισμους. Οφειλουμε στο επομενο μας βημα να προτεινουμε ένα συγχρονο πολιτικο υποκειμενο με μορφη δικτυου και με πραγματικα δημοκρατικες διαδικασιες.

10. Η Ανανεωτικη Αριστερα πρεπει να απευθυνθει αμεσα σε όλα τα μελη του Συνασπισμου ανεξαιρετως χωρις προκαταληψεις, με σεβασμο στην αποψη τους και μακρια από την λογικη των τασικων αντιπαραθεσεων. Αξιζει νομιζω να εξετασουμε την προοπτικη μιας προτασης που θα απευθυνεται στα μελη του ΣΥΝ και θα τους καλει να αποφασισουν τα ιδια για τα επιδικα θεματα μεσω ενός δημοψηφισματος για το μελλον των σχεσεων ΣΥΝ – ΣΥΡΙΖΑ αντι ενός εκτακτου συνεδριου που στο ονομα της δημοκρατιας οδηγει τα μελη στην τυφλη στοιχιση.

11. Η Ανανεωτικη Αριστερα οφειλει επισης ότι κανει να το κανει συντομα. Χθες ηταν πολύ νωρις ισως αλλα σιγουρα αυριο θα είναι πολύ αργα. Και επισης σιγουρο είναι ότι δεν μπορεις παρα μονο «στιγμιαια» να πατας σε δυο βαρκες.

*Γραμματεας ΝΕ Αχαιας του ΣΥΝ, 16/12/09 από τον Διάλογο στην ananeotiki.gr

Επιστολή στον Αλέκο Αλαβάνο

2009-12-02T14:49:00.000+02:00

Αγαπητέ Αλέκο,
Αφορμή για αυτή την επιστολή δεν είναι, προφανώς, οι απόψεις σου οι οποίες είναι απολύτως σεβαστές (θα είναι ίδιες και αύριο; Αφού μας έχεις συνηθίσει σε διαρκείς μεταμορφώσεις), αλλά δύο-τρεις αναφορές σου, αρκετά προκλητικές, θα έλεγα, στη συνδιάσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ.
Η πρώτη αφορά στην αποστροφή και καταγγελία σου για τους μηχανισμούς:
Δεν κατάλαβα καλά από ποια θέση μιλάς, του λαϊκού αγωνιστή μήπως που αναδείχθηκε στα αξιώματα που βρέθηκες εσύ;
 Παιδί των μηχανισμών δεν ήσουν πάντα;
 Ως παιδί των μηχανισμών του κόμματος δεν ήσουν 25 χρόνια στις Βρυξέλλες;
 Ο μηχανισμός του αριστερού ρεύματος δεν σε έκανε πρόεδρο στον ΣΥΝ;
Τα μέλη και τα στελέχη της πλειοψηφίας δεν ήταν αυτά που σε τίμησαν με την ψήφο τους; Άλλο που μετά έτσι για να τους τιμήσεις και εσύ, προσπάθησες να «καταργήσεις» τις τάσεις.
Οι μηχανισμοί, Αλέκο, είναι καλοί και χρήσιμοι μόνο όταν μας υπηρετούν; Μετά τους κλωτσάμε για να φτιάξουμε τον προσωπικό μας στρατό;.
Νομίζω πως εκπέμπεις μπόλικη δόση παραγοντισμού, αστικού τύπου μάλιστα.
Η δεύτερη αφορά στην αναφορά σου στο ότι μια ομάδα επαγγελματικών στελεχών έχει μπλοκάρει μέλη και φίλους….., ως κριτική στην ανανεωτική πτέρυγα.
Για στάσου λίγο Αλέκο, αυτή η τόσο απαξιωτική αναφορά σου παραπέμπει καταρχήν σε άνθρωπο που μισεί αφενός την εργασία (τέτοιος είσαι;) και από την άλλη δεν σέβεται.
 Δεν σέβεσαι λοιπόν Αλέκο, συντρόφους που απαρνήθηκαν καριέρες και άλλη επαγγελματική ζωή και τάχθηκαν στο κόμμα.
 Ακόμα δεν σέβεσαι, κάτω από μια περίεργα ελιτίστικη στάση, τις χιλιάδες μέλη και στελέχη που συγκροτούν την ανανεωτική πτέρυγα και όλοι μαζί συναποτελούν το 30% του ΣΥΝ.Το 30% αυτό που λες, είναι άνθρωποι του καθημερινού μόχθου, που πονάνε τα λεφτά που βγάζουν με τον ιδρώτα τους, ιδεολόγοι, που στρατεύονται στο υστέρημα του ελεύθερου χρόνου τους, που είναι στην παραγωγή και στην κοινωνία από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Εσύ τι είσαι από όλα αυτά;
Και από ποια θέση τους κρίνεις τόσο απαξιωτικά;
Και ξέρεις κάτι ακόμη; Απαιτείται περισσότερος σεβασμός σε μια πτέρυγα του ΣΥΝ που παρότι μειοψηφική στο κόμμα, είναι πιο μαζική από όλες τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ μαζί, τόσο στο εσωτερικό όσο και ως απήχηση στην κοινωνία.
Για δες λίγο τα ποσοστά των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ που πρόσκεινται στην ανανεωτική πτέρυγα και σύγκρινε τα με αυτά υποψηφίων από τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ.
Περισσότερος σεβασμός λοιπόν Αλέκο, αλλά τι ζητάω τώρα αφού η σχέση σου με την ηθική διάσταση της συνεργασίας μέσα από την διαφορετικότητα ήταν πάντα λειψή.
Εξάλλου ίσως να μην έχεις ενσκήψει στα εκλογικά αποτελέσματα αφού τότε ήσουν η πριμαντόνα της σιωπής, κάνοντας πράξη το δόγμα της καταστροφής για την ανάδειξη, αλλά ευτυχώς δεν σου βγήκε.
Λυπάμαι αλλά ποτέ δεν ήσουν ισχυρός στη σοβαρή πολιτική αντιπαράθεση, αφού εύκολα πήγες να καταντήσεις την πολιτική διαφωνία σου με τον πρόεδρο του ΣΥΝ σε ξεκατίνιασμα.
Το λέω αυτό πηγαίνοντας στην τρίτη αφορμή για το κείμενο αυτό. Δηλαδή στην αποστροφή σου ότι η ανανεωτική πτέρυγα ταυτίζεται με τις απόψεις του ΛΑΟΣ και του ΚΚΕ σε ότι αφορά στα «Δεκεμβριανά».
Από πού και ως που, Αλέκο μου, η σοβαρή πολιτική διαφωνία με την στάση της λαγνείας προς τους κουκουλοφόρους έγινε ταύτιση με τα ακραία συντηρητικά αυτά κόμματα;
 Τι σχέση έχει η ανάγκη για δημιουργική αναζήτηση των αιτίων της κρίσης με το νεοσταλινικό μόρφωμα του ΚΚΕ; (Εξάλλου αν ενθυμούμαι καλώς εσύ δεν είχες αφήσει μία άδεια καρέκλα για την Αλέκα; Τι συνέβη ξαφνικά;)
 Τι σχέση έχει η κριτική για τις μορφές πάλης του κινήματος της νεολαίας με το ακροδεξιό ΛΑΟΣ;Μάλλον στερείσαι επιχειρημάτων, μένοντας στον αγοραίο γεροντοέρωτα με τις κουκούλες.
Πάντως για σκέψου, αν ακολουθούσαμε την μεθοδολογία σου, πως θα σου φαινότανε αν σου λέγαμε ότι ο αντιευρωπαϊσμός σου ταυτίζεται με τον πρόεδρο της Τσεχίας και με ότι το πιο αντιδραστικό και ακραίο δεξιό στοιχείο της Ευρώπης; Θα ήταν πολιτική αντιπαράθεση αυτή;
Άσε λοιπόν Αλέκο τις συνδικαλιστικές-παραγοντίστικες και δημαγωγικές (ελέω ακροατηρίου) πομφόλυγες και προσπάθησε να μιλήσεις με σεβασμό στην διαφορετικότητα και σοβαρά πολιτικά.
Ας μιλήσουμε χωρίς στερεότυπα για την σύγχρονη αριστερά, χωρίς παραγοντισμούς, χωρίς ένοχες σιωπές και χωρίς δημαγωγίες που καθορίζονται από το κάθε φορά ευήκοον ους.
Προφανώς η γενιά σου, η γενιά μου, δεν παραιτείται, αλλά ευτυχώς εσύ απέχεις πάρα πολύ από του να είσαι ο εκπρόσωπος της.

Ανδρέας Νεφελούδης

Ας μην ξαναχαθούμε στη μετάφραση

2009-10-07T00:43:00.001+03:00

Δημήτρης Μπίρμπας, 06/10/2009

Η επόμενη μέρα μετά τις εκλογές, κορυφαία παρά τα θρυλούμενα διαδικασία έκφρασης των κοινωνικοπολιτικών διεργασιών, βρίσκει τον ΣΥΝ και τον ΣΥΡΙΖΑ σε πελάγη συγκρατημένης αισιοδοξίας. Το απρόσμενα καλό, για την κατάσταση και όχι για τις δυνατότητες του πολιτικού σχηματισμού, αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με την άνετη αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ, την συντριβή της Ν.Δ., την μείωση του ΚΚΕ και τους εκτός βουλής Οικολόγους, δίνει τεράστιες δυνατότητες αναστοχασμού, ανασχεδιασμού πολιτικών και δράσεων, με σχετικά άνετο χρονικό ορίζοντα.

Η σύνθεση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ( παρά τις σημαντικές, για διαφορετικούς λόγους, απώλειες Αλαβάνου, Δραγασάκη, Παπαγιαννάκη) επιτρέπει την ομαλή μετάβαση και προσαρμογή, στην νέα περίοδο αριστερής, προγραμματικής και κοινωνικής αντιπολίτευσης, με επιπλέον εφόδιο και τον προγραμματικό λόγο, που είναι αναγκαίο να εμβαθυνθεί και συγκεκριμενοποιηθεί σε πολλά σημεία του.

Το μέλλον της Αριστεράς και του Συνασπισμού πρέπει ,κατά τη γνώμη μου, να συζητηθεί με ψυχραιμία, στοιχειώδη άνεση χρόνου και δυνατότητα ουσιαστικού διαλόγου και αποσαφήνισης των πολιτικών στοχεύσεων. Αναγκαία προϋπόθεση η κατά το δυνατόν ορθότερη, μετάφραση της περιόδου που προηγήθηκε και ανάγνωση του «πράσινου» παρόντος και μέλλοντος.

Ισχυρίζομαι ότι, κυρίως από «μεταφραστικά λάθη» της ηγεσίας και της πλειοψηφούσας άποψης υπήρξε η τραγική διαχείριση του δημοσκοπικού ζενίθ και της εξέγερσης-έκρηξης των μαθητών του Δεκέμβρη. Τα αλαζονικά σύνδρομα, η ευκολία αναλύσεων περί κατάρρευσης του δικομματισμού και αδύναμων κρίκων, η μεταξύ αστείου και σοβαρού, άποψη «προεπαναστατικής έκρηξης των μαζών» χαρακτήρισαν στάσεις και συμπεριφορές που υπερίπταντο κυριολεκτικά, εκτός ελληνικής κοινωνικής πραγματικότητας. Κατορθώσαμε να τα συνδυάσουμε με καταπληκτικές, αυτοκαταστροφικές, προσωπικές κινήσεις και στρατηγικές, συγκρούσεις εμμονών και τακτικών, επιδίωξης ρεβάνς παρελθόντων πολιτικών ήττων, εντός και εκτός των κομματικών και συμμαχικών τειχών. Αυτά κυρίως και όχι τα όποια λάθη και συμπεριφορές μερίδας της μειοψηφίας, έδιναν απεχθή εικόνα στην κοινωνία. Τα αποτελέσματα γνωστά.

Ελπιδοφόρο ότι ο κόσμος της Αριστεράς εκτιμώντας την θετική ,κατά τα άλλα, προσφορά μας σε κοινοβουλευτικό και κοινωνικό επίπεδο, την κιβωτό των παραδόσεων και των αξιών μας και τις θετικές κινήσεις σε ηγετικό επίπεδο κατά την εκλογική περίοδο, μας έδωσε το αποτέλεσμα βάλσαμο στις πολλαπλές πληγές μας.

Αποπειράμενος να μεταφράσω το αποτέλεσμα και την συγκυρία, χωρίς ψευδαισθήσεις απόλυτης ορθότητας, δεν μπορώ παρά να ξεκινήσω από μια διαπίστωση. Η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών της Αριστεράς θέλει όλες τις ψυχές του Συνασπισμού μαζί. Η μεγάλη πλειοψηφία επίσης των πολιτών θέλει τον ΣΥΝ (όπως καταγράφεται σε όλες τις μετρήσεις την τελευταία διετία) μια υπεύθυνη πολιτική δύναμη προγραμματικής διεξόδου, ηθικής πολιτικής στάσης, μαχητική αντιπολίτευση εντός και εκτός κοινοβουλίου, με προοπτική αν του δοθεί η δυνατότητα (ισχύος και συγκυρίας) να συμβάλλει σε κυβερνητικές λύσεις και πολιτικές που θα αλλάξουν την ατζέντα και την καθημερινή ζωή των πολιτών.

Δεν πριμοδοτούν τον άμμετρο κυβερνητισμό για την κάλυψη φιλοδοξιών μέσω θώκων, αλλά ταυτόχρονα δεν εγκρίνουν τον εκ πεποιθήσεως αναχωρητισμό, στο όνομα της καθαρότητας, από το κεντρικό πολιτικό παιχνίδι, την μετατροπή σου σε αριστερή, ριζοσπαστική ΜΚΟ (Μη Κυβερνητική Οργάνωση).

Η ισορροπία είναι δύσκολη αλλά για αυτά είναι η πολιτική.

Η τρίτη διαπίστωση είναι ότι η ασάφεια στο ηγετικό επίπεδο λύθηκε de facto, παρά τις αστειότητες των 11..μη αρχηγών και τις αμετροέπειες, παραγόντων και ενίων συνιστωσών. Αν όλοι γίναμε σοφότεροι, όπως πολλές φορές είπαμε, ο Αλέξης είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του χώρου, όχι γιατί είναι ο νέος …Ζαχαριάδης ή ο ονειρεμένος «τιμονιέρης», στοιχεία που ούτε ο ίδιος διεκδικεί, αλλά γιατί με υπευθυνότητα, σοβαρότητα και επικοινωνιακό χάρισμα εκπροσώπησε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το σύνολο του χώρου μη υποκύπτοντας σε καταγγελτικές ευκολίες και αφορισμούς, προσαρμόζοντας ρεαλιστικά τον εκπεμπόμενο πολιτικό λόγο, επί και εκτός συνόρων των περίφημων συνεδριακών αποφάσεων. Ελπίζω το φαινόμενο «Αλαβάνος» να του δείχνει τα όρια.

Δείχνει ωριμότερος, το ελπίζω και χρειάζεται την στήριξη μας για να αναλάβουμε ουσιαστικές πρωτοβουλίες πολιτικής σύνθεσης εντός και εκτός.

Στοχεύοντας στον προγραμματικό και εκλογικό διεμβολισμό του σοσιαλιστικού χώρου, σε προγραμματικές συμφωνίες με τον οικολογικό χώρο. Εκεί ,κατά τη γνώμη μου, έγκειται και η προτεραιότητα διεύρυνσης του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή η τακτική θα του προσδώσει ρόλο εναλλακτικού πόλου με αναπόφευκτες ανακατατάξεις υπέρ του και στα Αριστερά του. Η υποχώρηση του ΚΚΕ στις ευνοικότερες γι αυτό συνθήκες, ίσως σηματοδοτεί την αρχή μιας άλλης περιόδου για την Ελληνική Αριστερά. Αρκεί να ξεπεράσουμε το σύνδρομο του φτωχού συγγενή και του αιτούντος αριστερού πιστοποιητικού.

Η τέταρτη διαπίστωση είναι ότι, οι συνεχείς τηλεοπτικές εμφανίσεις, όπως και οι ηχηρές μεταγραφές τελευταίας στιγμής, εξασφαλίζουν μεν αναγνωρισιμότητα αλλά και όχι εκλογιμότητα . Ευτυχώς ακόμα, για τον κόσμο της Αριστεράς μετρούν παραδόσεις, διαχρονικές συμπεριφορές και συνεισφορές, που χωρίς να σημαίνει ότι τον οδηγούν πάντοτε στις καλύτερες επιλογές, εν τούτοις σηματοδοτούν κατευθύνσεις και πολιτικές επιλογές που δεν πρέπει να ξεχνάμε με ευκολία, χάριν εσωκομματικών συσχετισμών, την επόμενη μέρα. Η αναγνωρισιμότητα στον κοινωνικό και πολιτικό στίβο και η επιδιωκόμενη δημόσια προβολή μεγάλου αριθμού κοινωνικών και πολιτικών στελεχών και με τις ιδιαίτερες απόψεις τους, χωρίς αποκλεισμούς, μπορούν να συνθέτουν την εικόνα ενός πολιτικού σχηματισμού που φιλοδοξεί να γίνει εναλλακτικός πολιτικός πόλος, ενώ αποσαφηνίζουν παράλληλα και τις προτιμήσεις του εκλογικού σώματος.

Η πέμπτη διαπίστωση είναι η αναγκαιότητα αποφυγής υπερβολών (μηδέ του γράφοντος εξαιρουμένου) ,αλλά κυρίως δαιμονολογιών και συνομωσιολαγνείας. Αν είχαν στοιχειώδη επαφή με την πραγματικότητα οι διάφορες φήμες, η κυριολεκτικά, μισή κοινοβουλευτική ομάδα θα πρέπει να ράβει κουστούμια για το ΠΑΣΟΚ. Η συνετή, δημοκρατική διαχείριση των δηλώσεων Κύρκου δείχνει τον δρόμο αντιμετώπισης των απόψεων ,σωστών ή λάθος αδιάφορο, ιστορικών στελεχών της Αριστεράς που δεν συνάδουν με την τρέχουσα, επίσημη κομματική πολιτική. Ας αποτελέσει οδηγό αντιμετώπισης για μελλοντικές δηλώσεις Αλαβάνου, Γλέζου, Κωνσταντόπουλου, Κουβέλη κ.α. Η αναζήτηση και εξόντωση του «εσωτερικού εχθρού» έχει βλάψει ανεπανόρθωτα την Αριστερά, ας μην την μεταλαμπαδεύσουμε στην νεότερη γενιά, έχουμε να τους κληρονομήσουμε καλύτερες παραδόσεις.

Η έκτη διαπίστωση είναι ότι το συμμαχικό σχήμα με την σημερινή του μορφή έχει εξαντλήσει τα όρια του. Δημοκρατία σημαίνει ισοτιμία με προνομιακή μεν μεταχείριση των μειοψηφιών αλλά όχι οριστική ακύρωση συντριπτικών, κοινωνικών και πολιτικών πλειοψηφιών. Η συνύπαρξη μπορεί να υπάρξει μόνο στη βάση του ελάχιστου κοινού τόπου με θετική διάθεση. Η δυνατότητα έκφρασης με δημοκρατικό τρόπο του μυθικού ανένταχτου οπαδού του ΣΥΡΙΖΑ, αν ξεκαθαρίσουμε τι θέλουμε, τεχνικά και πολιτικά πανεύκολη, Η διάθεση της ευρύτερης ενότητας και συνεργασίας των δυνάμεων της Αριστεράς για αγώνες και διεκδικήσεις σε κοινούς στόχους, γίνεται «καρικατούρα» αν εκβιάζεις ιδεολογικές και πολιτικές συμπτώσεις, προκειμένου να τις εργαλειοποιήσεις για εσωκομμματικούς λόγους. Πολιτική και προγραμματική σαφήνεια και όχι αφορισμούς είναι αυτό που ζητά η κοινωνική Αριστερά και οι πολίτες, όπως όλες οι δημοσκοπήσεις πριν και τώρα δείχνουν. Η ιδεολογική καθαρότητα ,οποιασδήποτε εκδοχής, αφορά εκλεκτές παρέες και ομίλους προβληματισμού αναγκαίους μεν για θεωρητικές επεξεργασίες και επιστημονική τεκμηρίωση, αλλά όχι ικανούς να αποτελέσουν παραγωγούς, ερμητικών οδηγών εφαρμογής πολιτικών. Η πολλαπλότητα των κοινωνικών φαινομένων απαιτεί ιδεολογικό στίγμα, προγραμματική σαφήνεια αλλά και πολιτική ευελιξία, που πηγάζει από την γνώση του περιορισμένου των αληθειών σου και την αναγκαιότητα έλλογης αμφισβήτησής τους.

Έχοντας σταθερό οδηγό, το όραμα για μια σοσιαλιστική κοινωνία με δημοκρατία, ελευθερία και οικολογικό(αειφόρο) σχεδιασμό, ας εμβαθύνουμε στον προγραμματικό σχεδιασμό και την αναγκαία ενδυνάμωση της κοινωνικής διεκδίκησης των αριστερών ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων μας προτάσεων, στα πλαίσια ενός αριστερού ευρωπαϊσμού που επιδιώκοντας την δημοκρατική πολιτική ενοποίηση, θα συνθέτει το τοπικό , το εθνικό και το ευρωπαϊκό και θα στοχεύει στον εκδημοκρατισμό και την πολιτικοποίηση της διαδικασίας παγκοσμιοποίησης .

Απαιτούνται, πέραν των αναγκαίων κοινωνικών αγώνων, οι καλύτερες δυνατές μεταφράσεις του «όλου κειμένου» των κοινωνικών φαινομένων και όχι τα «βίπερ» που έχουμε συνηθίσει και φυσικά πολύ περισσότερο καμμιά σχέση με τα «κλασικά εικονογραφημένα» (έμφαση στην εικόνα και όχι στο κείμενο) που χαρακτηρίζουν την ανάγνωση του ΚΚΕ.

Καλώς η κακώς απαιτείται να ξαναγίνουμε η «Αριστερά των μεγάλων αφηγήσεων» όπως έλεγε και αγαπημένος μακαρίτης.

Επί της ουσίας!

2009-08-31T11:07:00.009+03:00

Περίμενα και περιμένω από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ να αρχίσει διαδικασία με επερωτήσεις στη Βουλή για αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος. Αντ' αυτού έλαβα σήμερα από απλός μέλος του ΣΥΝ μια τηλεφωνική συσκευή και ένα πακέτο τραχανά.

Ευχαριστώ θερμώς το ΣΥΝ που με τις πρωτοβουλίες της Ανανεωτικής Πτέρυγας μου έστειλε αυτό το ωραίο δώρο, αλλά απ' τους υψηλά ιστάμενους και τους εκλεγμένους εκπροσώπους μου περίμενα και περιμένω κι όσο δε βλέπω, θα φωνάζω!

Συναφής ανάρτηση: Παράδοξα

Τολμήστε, σύντροφοι να εξαντλήσετε την αγωνιστικότητά σας σε ένα ακόμη συλλαλητήριο για μόστρα και θα σας πάρει ο διάολος τον πατέρα!

Για ένα νέο αριστερό μεταρρυθμισμό

2009-07-28T12:30:00.001+03:00

Του Γιάννη Παπαθεοδώρου

1. Χαμένες Προσδοκίες

Ανεξάρτητα από ποια άποψη υιοθετεί κανείς για τα αποτελέσματα του ΣΥΡΙΖΑ στις πρόσφατες ευρω-εκλογές, («καθαρή», «ταπεινωτική» ή σκέτη «ήττα») σίγουρα όλοι συμφωνούμε πως ο συγκεκριμένος πολιτικός φορέας δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις πολιτικές προσδοκίες ενός διευρυμένου κοινωνικού σώματος που είχε, για μεγάλο χρονικό διάστημα, εκφράσει το ειλικρινές ενδιαφέρον του αλλά και την ενεργή διαθεσιμότητά του για μια αλλαγή των παγιωμένων συσχετισμών μέσα στο ελληνικό πολιτικό σύστημα. Με άλλα λόγια, ο ΣΥΡΙΖΑ που ήταν ήδη «υπό δοκιμή», βρέθηκε στο επίκεντρο των εξελίξεων, με μια άνοδο που, αν και συχνά χαρακτηρίστηκε «δημοσκοπική», είχε ωστόσο, συγκεκριμένα κοινωνικά χαρακτηριστικά και πιθανά πολιτικά διακυβεύματα (μετακίνηση ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, ανάδειξη μιας νέας «κοινωνικής αριστεράς», προσανατολισμός των προοδευτικών κοινωνικών στρωμάτων στην κατεύθυνση μιας νέας εναλλακτικής ηγεμονίας με επίκεντρο την αριστερά). Το στοίχημα αυτό χάθηκε οριστικά, επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ, όχι μόνο δεν μπόρεσε να αξιοποιήσει αλλά συρρίκνωσε αυτές τις πολιτικές προσδοκίες, επιλέγοντας μια στρατηγική που τον έκανε να μοιάζει περισσότερο με «κόμμα διαμαρτυρίας» παρά με υπεύθυνη πολιτική δύναμη. Ακόμη περισσότερο, το αρχικό εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ ως πολυφωνικής συνύπαρξης διαφορετικών αριστερών σχημάτων που θα μπορούσαν, δυνητικά έστω, να συμπορεύονται με ενιαίο στόχο ανεστάλη, ακριβώς επειδή - και αυτό είναι σημαντικό- για πρώτη φορά στην πορεία του προέκυψαν μείζονα ζητήματα εσωτερικής ιδεολογικής διαφοροποίησης, που τα έθεσε η ίδια η κοινωνία και όχι ο εσωτερικός «πόλεμος των τάσεων». (εκπαιδευτικό, «Δεκέμβρης», Ευρώπη).

2. Γκρίζες Ζώνες

Η σταδιακή «απόσυρση» του ενδιαφέροντος των πολιτών ενισχύθηκε από πολιτικές επιλογές, πράξεις και παραλείψεις του ΣΥΡΙΖΑ, που συστηματικά καλλιεργούσαν μια πολιτική «γκρίζων ζωνών» : ανολοκλήρωτες πολιτικές διεργασίες διεύρυνσης (οικολόγοι, «σοσιαλιστική συνιστώσα»), αδυναμία προσδιορισμού πολιτικών συμμαχιών, θολός επαναστατικός βερμπαλισμός για τη βία του Δεκέμβρη, ψηφοδέλτιο «ποσοστώσεων» για τις ευρωεκλογές, τυχοδιωκτικές επινοήσεις ενός «τρίτου πόλου» χωρίς αντίστοιχες διεργασίες με υπαρκτές πολιτικές δυνάμεις. Όλες οι κεντρικές επιλογές του ΣΥΡΙΖΑ, τουλάχιστον από την έκθεση της ΔΕΘ και μετά, ήταν προσδιορισμένες από μια ευκαιριακή επικοινωνιακή στρατηγική, που δεν άφηνε περιθώρια για μια ουσιαστική κεφαλαιοποίηση αυτής της κοινωνικής διαθεσιμότητας, που τον έφερε στο προσκήνιο. Αρκεί κανείς να εξετάσει, την ίδια την προεκλογική καμπάνια για να διαπιστώσει πως ακόμη και το πολυσέλιδο «πρόγραμμα» του ΣΥΡΙΖΑ «πολτοποιήθηκε» κάτω από το βάρος των «15 σημείων πάλης» και από τα ακαθόριστα ευχολόγια για τις «ανάγκες των πολλών». Οι «πολλοί», ωστόσο, επέλεξαν την αποχή, δηλώνοντας έτσι πως δεν τους αφορούσαν ούτε οι αριστερίστικες κορώνες («όλα είναι βία»), αλλά ούτε και τα πιστοποιητικά «αριστεροφροσύνης» που μοίραζε ο σύντροφος Τσίπρας για τη δήθεν ελλειμματική «ριζοσπαστικοποίηση» των μαζών.

3. Ηγεμονισμοί χωρίς ηγεμονία

Τα όσα ιλαροτραγικά συνέβησαν, μετά τις εκλογές, ανέδειξαν ένα πρωτοφανές πρόβλημα, που γυρίζει το χώρο μας πίσω στις χειρότερες παραδόσεις «αρχηγισμού» και προσωποκεντρικού ανταγωνισμού. Ωστόσο, παρ' όλες τις ρητορικές κόντρες των «μονομάχων», το κοινό πολιτικό τους σχέδιο για τη διαμόρφωση ενός συγκεντρωτικού μορφώματος που αφυδατώνει τον ΣΥΝ, αποτελεί την οριστική μετάλλαξη της αριστεράς σε ένα αθροιστικό σύνολο καταγγελτικών φωνών, χωρίς προοπτική ηγεμονίας χωρίς, δηλαδή, την απαραίτητη ωριμότητα που θα έδινε έμφαση σε μια σύγχρονη ιδεολογική ταυτότητα της κοινωνικής αριστεράς και όχι στα (υπαρκτά) οργανωτικά προβλήματα μιας εκλογικής συμμαχίας. Η επινόηση της «κόκκινης κάρτας» του ΣΥΡΙΖΑ που προτάθηκε ως «μέσο» για την εκπλήρωση αυτού του «ηγεμονισμού», απομακρύνεται, όλο και περισσότερο, από τα πραγματικά προβλήματα της πολιτικής και ιδεολογικής ηγεμονίας της αριστεράς. Η περαιτέρω «συριζοποίηση» του ΣΥΝ, μέσω αιφνιδιαστικών εξαγγελιών, όχι μόνο δεν απαντά στο αίτημα για την ανασυγκρότηση του χώρου αλλά, αντίθετα, επιταχύνει τη γραφειοκρατική διολίσθηση ενός κόμματος, με ιστορία είκοσι χρόνων, στον «αστερισμό του αριστερισμού». Η παραίτηση από τις κεντρικές πολιτικές εξελίξεις, η αδιαφορία για την πρόταση διακυβέρνησης και η έμφαση στον «αντισυστημικό» ακτιβισμό είναι ο πιο σύντομος δρόμος για τον εκτοπισμό της αριστεράς στο περιθώριο του πολιτικού συστήματος. Δυστυχώς, το «ηγετικό δίδυμο» (Τσίπρας-Αλαβάνος) επέλεξε μετεκλογικά τις ατομικές «κινήσεις μοναξιάς», ενισχύοντας, έτσι, τη σύγχυση των ψηφοφόρων και ακυρώνοντας έμπρακτα το ρόλο της καθ' ημάς αριστεράς στη δημόσια σφαίρα. Οι εκατέρωθεν «ηγεμονισμοί» βρίσκονται, ωστόσο, σε πλήρη αναντιστοιχία με το αίτημα μιας νέας εναλλακτικής ηγεμονίας, απέναντι στη σταθερή παρουσία της δεξιάς και την ανησυχητικό άνοδο της ακροδεξιάς.

4. Ο «εσωτερικός εχθρός»

Στην επίσημη ρητορική που ακολουθήθηκε μετά τις εκλογές, οι μελοδραματικές εκκλήσεις για ενότητα και ομοψυχία, στεγάστηκαν κάτω από το κοινότυπο σύνθημα : «Κανείς δεν περισσεύει». Στις δημοσιευμένες, ωστόσο, αναλύσεις πολλών συνιστωσών και τάσεων του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται πως υιοθετήθηκε πλήρως η αντίληψη πως η βασική αιτία για τα χαμηλά ποσοστά των εκλογών είναι η θεσμική λειτουργία, ο πολιτικός λόγος αλλά και η δημόσια παρουσία της Ανανεωτικής Πτέρυγα. Στις αναλύσεις αυτές έχει διατυπωθεί ακόμη και το αίτημα για οριστική εκδίωξη των μελών της από το κοινό τους σπίτι, στο οποίο υπήρξαν ιδρυτικά μέλη. Με την ανοχή της ηγεσίας του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, η συνωμοτική θεωρία για την ύπαρξη του «εσωτερικού εχθρού» νομιμοποιήθηκε και υιοθετήθηκε ως πολιτική συμπεριφορά και ως τακτική διάχυσης ευθυνών για τα αποτελέσματα των εκλογών. Φαίνεται, λοιπόν, πως «κανείς δεν περισσεύει» εκτός από την Ανανεωτική Πτέρυγα. Το γεγονός αυτό καθαυτό, σε μια άλλη συγκυρία, δεν θα δήλωνε τίποτε περισσότερο από τα αδιέξοδα του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά στη συγκεκριμένη φάση, σηματοδοτεί μια αντίληψη «καθαρότητας», που απλώς περιορίζει την ίδια την κοινωνική ορατότητα του χώρου. Γιατί, ας μη γελιόμαστε : το «ειδικό βάρος», η κοινωνική και πολιτισμική εμβέλεια της Ανανεωτικής Πτέρυγας υπερβαίνει κατά πολύ τα στενά όρια των κομματικών ποσοστών και το άθροισμα των «συνιστωσών», ακριβώς επειδή η ανανεωτική αριστερά «βγαίνει» μέσα από ιστορικές διεργασίες της «μακράς διάρκειας». Όσοι είχαν τη φαεινή ιδέα να εκποιήσουν αυτή την περιουσία σε περιστασιακούς κληρονόμους, που επενδύουν ακόμη στις φραξιονιστικές φαντασιώσεις του '70 και του '80, ας μετρήσουν, έστω και την ύστατη ώρα, τα αποτελέσματα αυτής της επιλογής. Το πρόσφατο «ευρωψηφοδέλτιο χωρίς Ευρώπη» είναι, πάντως, ένα αρκετά ενδεικτικό παράδειγμα για το τι σημαίνει ο αποκλεισμός της Ανανεωτικής Πτέρυγας από την κεντρική σκηνή του ΣΥΡΙΖΑ. Όποιος πάρει το ρίσκο να οδηγήσει αυτό το χώρο σε μια επόμενη εκλογική αναμέτρηση με αποκλειστική αρχή τη λογική το συσχετισμό πλειοψηφίας- μειοψηφίας, θα πρέπει να είναι έτοιμος να αποδεχτεί και το κόστος αυτής της επιλογής : δηλαδή, την οριστική εξαφάνιση όχι μόνο της ανανεωτικής αλλά και της ριζοσπαστικής αριστεράς στο σύνολό της.

5. Πολιτικός Ανακαθορισμός

Από την επομένη, κιόλας, των εκλογών τέθηκε το ζήτημα για μια γενναία «πολιτική στροφή», που θα σηματοδοτούσε τη δυναμική επανεμφάνιση των ανανεωτικών ιδεών στο πολιτικό προσκήνιο. Ως τώρα, από την πλευρά της πλειοψηφίας του ΣΥΝ και των συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ, έχουν επικρατήσει σιωπές, επιθέσεις και διολισθήσεις που δεν ανταποκρίνονται στα μηνύματα των εκλογών. Το πολιτικό πλαίσιο που έθεσε η Ανανεωτική Πτέρυγα είναι σαφές σε ό,τι αφορά τις πολιτικές δράσεις, τις συμμαχίες και τις προκλήσεις της «μη αυτοδυναμίας». Σε κάθε περίπτωση, αυτό που ενδιαφέρει πλέον δεν είναι μια νέα ισορροπία συμβίωσης αλλά η προγραμματική στροφή του ΣΥΝ στον «αριστερό μεταρρυθμισμό» : στην ανάγκη προώθησης δομικών μεταρρυθμίσεων με θεσμικές παρεμβάσεις στο κοινωνικό κράτος, στην οικονομική πολιτική, στην παιδεία, στο κράτος Δικαίου, στο μεταναστευτικό, στην οικολογία. Ο «αριστερός μεταρρυθμισμός» μπορεί να αποτελέσει, στις σημερινές συνθήκες, ένα αξιόπιστο πλαίσιο δράσης που επιχειρεί να ανασυγκροτήσει αλλά και να συγκεράσει διαφορετικές όψεις της δημόσιας σφαίρας της αριστεράς : από την εμπειρία των κινημάτων ως το κοινοβουλευτικό έργο, και από τις επιστημονικές και κοινωνικές οργανώσεις ως εκείνο το κομμάτι της νεολαίας που θα αναζητήσει το θεσμικό ισοζύγιο του ανατρεπτικού δυναμισμού του. Πρώτος και κύριος στόχος, ως τι επόμενες εκλογές, δεν μπορεί παρά να είναι η απόκρουση της δεξιάς στροφής με την ανάληψη πρωτοβουλιών, οι οποίες θα ορίζουν ένα νέο κοινωνικό ορίζοντα προσδοκιών για τους αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες. Η ουσιαστική επανασύνδεση με τη δέσμη των ανανεωτικών ιδεών αλλά και με το κοινωνικό σώμα που προέρχεται από την ιστορική κομμουνιστική ανανέωση και φτάνει ως την αριστερή σοσιαλδημοκρατία μπορεί να αποτελέσει μια πρώτη δυναμική επανεμφάνιση της ανανεωτικής αριστεράς.

Απαραίτητη προϋπόθεση για αυτόν τον πολιτικό ανακαθορισμό είναι η ιδεολογική διαφοροποίηση του χώρου της ανανεωτικής αριστεράς, από όλες εκείνες τις αντιλήψεις που προτάσσουν ως λύση τη μετωπική ρήξη με τις δυνάμεις του «αστικού πολιτικού συστήματος», αντιμετωπίζοντας συχνά ακόμη και τους ίδιους τους κρατικούς θεσμούς ως μια απόλυτα «αρνητική εξωτερικότητα». Η ιστορική εμπειρία της «μετωπικής ρήξης» με το «σύστημα», στο όνομα μιας δήθεν επαναστατικής πρωτοπορίας, έχει οδηγήσει συχνά την αριστερά σε αρχαϊκές οπισθοδρομήσεις που δεν ανταποκρίνονται στη σημερινή κρίση και κατάσταση του καπιταλισμού. Ο νέος αριστερισμός που δυστυχώς αποτυπώνεται όλο και περισσότερο στον «αντισυστημικό» λόγο του ΣΥΡΙΖΑ αφήνει ανυπεράσπιστους πολλούς χώρους θεσμικής παρέμβασης, οι οποίοι θα ήταν προνομιακό πεδίο δράσης για την αριστερά. Η ξεκάθαρη και οριστική τοποθέτηση της ανανεωτικής αριστεράς στην αναζήτηση του «δημοκρατικού δρόμου προς το σοσιαλισμό», δηλώνει πως, ιδιαίτερα σήμερα, ο δρόμος αυτός μας ενδιαφέρει εξίσου, τόσο ως προς το σκέλος των δημοκρατικών θεσμών όσο και ως προς το σκέλος της σοσιαλιστικής στρατηγικής. Επομένως, για την ανανεωτική αριστερά, το ζήτημα των μεταρρυθμίσεων από τα αριστερά είναι ουσιαστικό γιατί αποτελεί παρέμβαση στις διαδικασίες μεταχηματισμού των κοινωνικών σχέσεων και αγώνων που διαπερνούν τους θεσμούς. Εδώ ακριβώς πρέπει να υπάρξει μια σαφής διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στις εκκλήσεις για συναισθηματική ενότητα και στις απαιτήσεις για πολιτική ενότητα της καθ' ημάς αριστεράς. Καμιά αριστερή συλλογικότητα δεν επέζησε με αποκλειστικό γνώμονα την αθροιστική της συνύπαρξη. Η μόνη σταθερή «συγκολλητική» της ουσία ήταν και είναι η ιδεολογική της συνοχή. Ακόμη και αν έχει κόστος αυτή η διαδικασία διαλόγου και αντιπαράθεσης, θα πρέπει να την αποδεχτούμε ως στοιχείο μετάβασης σε μια νέα πραγματικότητα, που θα συσπειρώνει το ενεργό κοινωνικό δυναμικό της ανανεωτικής και διαρκώς ανανεούμενης αριστεράς, κεφαλαιοποιώντας τις παραδόσεις της και ανακαθορίζοντας τις προοπτικές της. Η πολιτική συζήτηση, άλλωστε, είναι το μόνο μέσο που πρέπει και μπορεί να αντικαταστήσει τις «ασκήσεις επί χάρτου». Το στοίχημα για ένα νέο «αριστερό μεταρρυθμισμό» είναι ανοιχτό και επίκαιρο.

Μια προσπάθεια που δεν πρέπει να πάει χαμένη

2009-07-20T12:21:00.004+03:00

Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο "Έκτακτο ΣΥΝέδριο" ektaktosynedriosyn.blogspot.com :

Η συλλογή υπογραφών ξεκίνησε, ιδιόχειρα και ηλεκτρονικά!

Αγαπητοί/ές σύντροφοι/ισσες του Συνασπισμού

Είναι καιρός τώρα, ειδικά μετά τις ευρωεκλογές που η κρίση στο κόμμα μας επιδεινώνεται

Η ηγεσία προσπαθεί να συνεννοηθεί αλλά ο ένας ρίχνει τις ευθύνες στον άλλο και δεν φαίνεται προοπτική αληθινής αλληλοκατανόησης και ενότητας

Ο κόσμος μας, συζητά απολογισμούς και αναζητά λύσεις

Άλλοι νοιώθουν ψύχραιμοι, άλλοι απογοητευμένοι, άλλοι κουράστηκαν και παραμερίζουν ή κοιτούν προς την έξοδο

Οι εσωκομματικές τάσεις απασχολημένες με τα δικά τους δεν φαίνεται να συνειδητοποιούν την σοβαρότητα της κατάστασης

Τα απλά μέλη νοιώθουν ότι κανείς δεν τα παίρνει υπόψιν

Παρότι στη βάση είμαστε ενωμένοι νοιώθουμε έξω από τα κέντρα αποφάσεων, ανενεργοί

Μας ακούν βέβαια κάποια στελέχη μα έπειτα .. ευθυγραμμίζονται σε ότι αποφασίσει η τάση με την οποία έχουν εκλεγεί και έτσι η φωνή μας δεν μεταφέρεται καθαρά και αυθεντικά στην ηγεσία του κόμματος

Έτσι η απόφαση της ΚΠΕ για Διαρκές συνέδριο τον Σεπτέμβρη δεν μας λέει τίποτα

Οι ίδιοι αντιπρόσωποι που εξελέγησαν πριν ενάμισυ χρόνο, έτοιμες πλειοψηφίες διαμορφωμένες από καιρό, καμιά σχέση με την σημερινή συγκυρία και τις νέες ανάγκες που προέκυψαν

Έπειτα τα μέλη μας έχουν συνειδητοποιήσει πολλά πράγματα, έχουν διαμορφώσει νέες απόψεις και δεν είναι δυνατόν να πηγαίνουμε σαν άλλοτε, σαν να μην συμβαίνει τίποτα την ώρα που βασικές μας επιλογές έχουν διαψευστεί

Για όλους τους παραπάνω λόγους, μέλη και φίλοι του Συν, από όλη την Ελλάδα αποφασίσαμε να γίνουμε ενεργοί πολίτες μέσα στο κόμμα μας και να ζητήσουμε να συγκληθεί έκτακτα το ανώτερο όργανό του, το συνέδριο για να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε την κρίση πριν έχουμε χειρότερα

Η πρωτοβουλία για Έκτακτο ΣΥΝέδριο έχει την υποστήριξη, με ομόφωνη απόφαση, της συνέλευσης της ΠΚ Δροσιάς-Διονύσου του ΣΥΝ (Αν. Αττική) και την επικοινωνιακή υποστήριξη πολλών αριστερών blogs

Η ηγεσία έκφρασε τις απόψεις της αλλά δεν μας ικανοποίησε

Είναι η ώρα να μιλήσει η βάση και να ενωθούμε με νέες πολιτικές και καταστατικές αποφάσεις, όπου χρειάζεται, και ηγεσία κατάλληλη να τις εφαρμόσει

Ο καθένας μας θα προτείνει τις απόψεις του και θα τις δοκιμάσει στον προσυνεδριακό διάλογο και το Συνέδριο

Για να γίνουν όμως όλα αυτά πρέπει σύμφωνα με το καταστατικό μας να συγκεντρώσουμε άμεσα έναν αριθμό 1500-2000 υπογραφών

Σε αυτή την προσπάθεια που ξεκινήσαμε ζητάμε την υποστήριξή σας

Υπογράψτε και σεις online με επίσκεψη στο επίσημο blog μας ektaktosynedriosyn.blogspot.com, είτε διανείμετε έντυπα ιδιόχειρων υπογραφών που θα βρείτε στο site μας, και διαδώστε παντού την πρωτοβουλία!

Κανείς ειλικρινής αριστερός και ιδιαίτερα μέλος μας δεν έχει να χάσει από μια αληθινά δημοκρατική διαδικασία επαναπροσδιορισμού μας μέσα από ένα Συνέδριο Διαλόγου, Ενότητας και Διεξόδου όπου θα τεθούν όλα τα ζητήματα και θα αναζητήσουμε πλατειές ενωτικές πλειοψηφίες από τη βάση κι όχι από θνησιγενείς συνεννοήσεις κορυφής

Η οριζόντια επικοινωνία του κόμματος ας γίνει επιτέλους πράξη σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες και ας στηρίξει μια ενωτική επανασυσπείρωση χωρίς τεχνητές περιχαρακώσεις

Αριστερά και δημοκρατία είναι έννοιες αδιαχώριστες

Ευχαριστούμε για την βοήθειά σας

Καλή μας επιτυχία!

Η πρωτοβουλία συγκέντρωσης υπογραφών για Έκτακτο ΣΥΝέδριο

2009-07-14T10:12:00.000+03:00

Αδιέξοδο στην ΚΠΕ του Συνασπισμού - οι τάσεις παραμένουν με το όπλο παρά πόδα

Κι ενώ, παρά τις βασανιστικές συνεννοήσεις και τα συνεχή παζάρια, μόλις και μετά βίας κατάφεραν να βγάλουν νέο Γραμματέα .. και τίποτα άλλο,

αρνούνται στη βάση του κόμματος να πάρει εκείνη τις αποφάσεις με (Έκτακτο) Συνέδριο!

Είχαμε, είναι αλήθεια, ελάχιστες ελπίδες ότι η όμηρος των τάσεων ΚΠΕ του Συνασπισμού θα μπορούσε να κάνει την υπέρβαση

Είχαμε επίσης ελάχιστες ελπίδες ότι ο νεαρός πρόεδρος θα ύψωνε το ανάστημά του σαν πρόεδρος όλου του κόμματος απέναντι στους μηχανισμούς, άλλωστε παρά το ότι έχει χάσει τώρα την εύνοιά τους, παιδί τους ήταν και παιδί τους παραμένει

Έτσι, ο καταστροφικός για την ανανεωτική αριστερά εμφύλιος των προσώπων της ηγεσίας παραμένει ωθώντας τη βάση προς την έξοδο

Τον Σεπτέμβριο θα επαναληφθεί η μέθοδος του "Διαρκούς Συνεδρίου", με την δεδομένη και ασφαλή σύνθεση του σώματος αντιπροσώπων που εξέλεξε πέρισυ την σημερινή ηγεσία

Όπως έγινε και την άνοιξη με τη γνωστή βιασύνη, τις τραγικές αποφάσεις για το ψηφοδέλτιο των ευρωεκλογών και το πρόγραμμα που ψηφίστηκε και ... δεν ψηφίστηκε

Ένα "δοτό" Συνέδριο μαϊμού δηλαδή αντί για ένα κανονικό συνέδριο που θα εξέφραζε την σημερινή αυθεντική βούληση της βάσης του κόμματος

Εφόσον οι μηχανισμοί δεν κάνουν βήμα πίσω, η βάση και οι φίλοι του δημοκρατικού κόμματος της αριστεράς ένα μόνο δρόμο διαθέτουν ακόμα:

Την επίκληση του Καταστατικού του Συνασπισμού

Την σύγκληση εκτάκτου συνεδρίου από την βάση είτε επειδή θα το ζητήσουν Πολιτικές Κινήσεις που αντιπροσωπεύουν το 1/4 των μελών είτε (και συντομότερο) επειδή θα το ζητήσει το 15% των μελών

Χρειαζόμαστε δηλαδή περίπου δύο χιλιάδες υπογραφές για να επιστρέψει ο Συνασπισμός σε δημοκρατική διαδικασία και να αντιμετωπίσει συλλογικά τα επείγοντα πολιτικά και οργανωτικά του προβλήματα

Αξίζει τον κόπο μια τελευταία προσπάθεια

Ας ξεκινήσουμε τώρα

Ας μην τους χαρίσουμε το κόμμα που με τόσο κόπο έχτισαν γενιές αριστερών

Τιμώντας την δημοκρατική παράδοση της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής αριστεράς,

ας μαζέψουμε χιλιάδες υπογραφές για το Έκτακτο Συνέδριο

Η συμβολή των μπλογκς της αριστεράς μπορεί να είναι καθοριστική

Ας το προωθήσουμε όλοι μαζί!

ΣΥ.ΡΙΖ.Α.: Η υπόθεση σηκώνει τσιγάρο

2009-07-09T22:32:00.000+03:00

του Χριστόφορου Κάσδαγλη

Λιαζόµουν σε µια παραλία, όταν µου ζήτησαν τηλεφωνικά αυτό το άρθρο. Λογικά θα ’πρεπε να αρνηθώ ευγενικά και να ρίξω άλλη µια βουτιά. Αυτό που δεν ήξεραν, όµως, οι σύντροφοι από τη ΓΑΛΕΡΑ ήταν ότι το υλικό το είχα εκεί δίπλα, έτοιµο. Ήταν αποσπάσµατα από το πολιτικό µυθιστόρηµα που µατσακονίζω εντατικά τους 3 τελευταίους µήνες, µε τίτλο «Η Αριστερά και ο κακός ο λύκος». Το γαµώτο ενός αριστερού, που βλέπει µια ζωή το κόµµα του να υπολείπεται των περιστάσεων.

Ακόµα ηχούν στ’ αυτιά µου τα λόγια του νεαρού Αλέξη Τσίπρα (αλλά θα µπορούσε κάλλιστα να είναι στη θέση του και ο Αλέκος Αλαβάνος) στην προεκλογική συγκέντρωση της πλατείας Κοτζιά: «Την Κυριακή θα αναδειχθούµε τρίτη πολιτική δύναµη, µε διψήφιο ποσοστό και τρεις ευρωβουλευτές». Δεν έχω καταλήξει αν έχω µετανιώσει που… χειροκρότησα.
Αλλά µου θύµισε αµέσως µια άλλη ατάκα, 32 χρόνια πριν, όταν ο γηραιός ηγέτης της Συµµαχίας, Ηλίας Ηλιού, διακήρυττε ότι «σ’ αυτές τις εκλογές αναµετριώνται τρία ισοδύναµα άλογα». Η οµοιότητα σπάει κόκκαλα.

Προτάθηκαν πολλές ερµηνείες για την αδυναµία του ΣΥΡΙΖΑ να πετύχει ένα αποτέλεσµα αντάξιο των προσδοκιών του: Για πρώτη φορά ο χώρος άνοιξε τόσα µέτωπα, κρατώντας αµείωτη τη δραστηριότητά του πέραν της προεκλογικής καµπάνιας. Ανέτρεψε συσχετισµούς, ηγήθηκε κινητοποιήσεων, αγνόησε το πολιτικό κόστος, άσκησε αντιπολίτευση -για ένα διάστηµα, µάλιστα, προνοµιακή-, είδε τα δηµοσκοπικά ποσοστά του να απογειώνονται.

Θεωρώ ότι οι περισσότερες από τις εξηγήσεις που έχουν δοθεί (η επίθεση που δέχτηκε ο ΣΥΡΙΖΑ µετά το Δεκέµβριο, το εσωκοµµατικό δηµοψήφισµα που εξελήφθη ως πόλεµος για τις καρέκλες, ο δυϊσµός στην ηγεσία, η θολή ευρωπαϊκή γραµµή, οι διεθνείς τάσεις, η αποχή των νέων, η οργανωτική αµορφία), έχουν βάση. Έχω να υποδείξω τρεις άλλες ερµηνείες, κατά τη γνώµη µου πιο αποφασιστικές.

Εξήγηση Νο 1: Κόντρα στην παράδοση

Μπορεί πολλοί να πιστεύουν ότι είµαστε οι συνεχιστές του Τσε Γκουεβάρα. Κατά βάσιν, όµως, είµαστε απλώς οι συνεχιστές του ΚΚΕ εσωτερικού. Δεν υποτιµώ τη µετατόπιση των στελεχών που απεγκλωβίστηκαν κατά τη δεκαετία του ’90 από το ΚΚΕ, ούτε τις δυνάµεις που συναθροίζει ο ΣΥΡΙΖΑ. Δεν αγνοώ επίσης τον νέο συσχετισµό δυνάµεων εντός του Συνασπισµού. Η καρδιά του χώρου, ωστόσο, δεν παύει να είναι ΚΚΕ εσωτερικού, ό,τι κι αν µπορεί να σηµαίνει σήµερα αυτό. Μοιάζει απλοϊκή η ερµηνεία, αλλά δεν είναι. Δεν πρόκειται τόσο για πρόβληµα γραµµής, όσο για ζήτηµα πολιτικής κουλτούρας: τον παραδοσιακό ψηφοφόρο του Συνασπισµού δεν τον ενοχλεί κατ’ αρχήν η ηγεσία στο πρόσωπο του Αλαβάνου ή του Τσίπρα (ψευτοδίληµµα κι αυτό, ε;), ούτε έχει αντιρρήσεις επί της αρχής σχετικά µε την κινηµατική στροφή του κόµµατος ή µε τη σύµπηξη του ΣΥΡΙΖΑ Τον απασχολεί όµως η γενική εικόνα που εκπέµπει ο χώρος, οι στρατηγικοί προσανατολισµοί του, η φρασεολογία, το στυλ, τα πρόσωπα.

Αυτή η περίσταση, τώρα, δεν είναι και τόσο καταδικαστική όσο φαίνεται. Η ηγεσία του ΚΚΕ εσωτερικού, παρά τα κουσούρια της, είχε στην εποχή της αντιληφθεί δυο τρία πράγµατα που ο Τσε ίσως και να τα υποτίµησε. Το µαρξιστικό-λενινιστικό υπόδειγµα υπέθετε ότι οι κρίσεις ενδυναµώνουν την Αριστερά και της προσφέρουν επιχειρήµατα, µέλη και ευκαιρίες. Αλλά η σύγχρονη ιστορία κατά κανόνα το διαψεύδει. Ενώ λοιπόν σε συνθήκες πολέµου ή δικτατορίας παρατηρήθηκε στην Ελλάδα ένα κενό εξουσίας που κάλυψε η Αριστερά, σε κοινοβουλευτικές συνθήκες, το αριστερό κίνηµα ανθίζει περισσότερο κατά τη διάρκεια φάσεων οικονοµικής και πολιτικής ευφορίας, παρά σε περιόδους κρίσης. Η κρίση γεννά συντηρητικά αντανακλαστικά, ξενοφοβία, εσωστρέφεια, αποπολιτικοποίηση. Η ευφορία γεννά ελπίδες, γονιµοποιεί ρεύµατα σκέψης και κινήµατα, οιστρηλατεί τις νεότερες γενιές, κάνει την Αριστερά να φαίνεται -ή και να είναι- καλύτερη από τον στάνταρ εαυτό της.

Εξήγηση Νο 2: Δεν παίζουµε µε την κρίση

Οι γέρικες εκείνες αλεπούδες το είχαν αντιληφθεί αυτό, εξ ου και απέβλεπαν στη διαµόρφωση ενός οµαλού κοινοβουλευτικού βίου, όσο ξενέρωτο κι αν ηχούσε αυτό στα αµφιθέατρα και στα πηγαδάκια. (Και φυσικά είχαν συλλάβει την ιδέα ότι η Ενωµένη Ευρώπη αποτελεί προνοµιακό πεδίο για την ανέλιξη της ελληνικής κοινωνίας και της Αριστεράς, πράγµατα για τα οποία δικαιώθηκαν, και τα οποία έχουν ως ένα βαθµό απεµπολήσει οι ηγεσίες του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ, αλληθωρίζοντας προς τη γραµµή του ΚΚΕ). Μπορεί να το τράβηξαν λίγο παραπάνω τότε, αλλά η βασική ανάλυση ήταν σωστή. Το υποψιαζόµουν όλο αυτό, αλλά δεν είχα αντιληφθεί το βάθος και την έκτασή του προτού εκδηλωθεί η τρέχουσα χρηµατοπιστωτική κρίση, που συµφύεται σε παγκόσµιο επίπεδο µε µια µακρά κρίση διακυβέρνησης, καθώς και µε την ανυπαρξία οραµάτων.

Είναι δείγµα πολιτικής µυωπίας το γεγονός ότι ενώ αναδύεται µια Ευρώπη γεµάτη φυγόκεντρες και ξενοφοβικές δυνάµεις και αναπαράγονται καταστάσεις του µεσοπολέµου που θα τις βρούµε µπροστά µας, εµείς οµφαλοσκοπούµε.

Πολύ περισσότερο που όλ’ αυτά έχουν άµεση σχέση µε τα δικά µας. Το 2007, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε επίσης δεχτεί µεγάλη επίθεση µε αφορµή τις κινητοποιήσεις για την Παιδεία. Σ’ εκείνη τη συγκυρία όχι µόνο δεν πτοήθηκε, αλλά άντλησε µεγάλα οφέλη, εκλογικά και δηµοσκοπικά. Οφείλουµε να εξηγήσουµε τι µεσολάβησε και η ίδια πολιτική λειτούργησε, µόλις δύο χρόνια αργότερα, ως µαξιµαλιστική. Αυτό που µεσολάβησε ήταν η διεθνής οικονοµική κρίση. Και σε συνθήκες κρίσης δεν προσπαθείς ν’ ανοίξεις νέα µέτωπα, αλλά αναζητείς συναινέσεις και συµµαχίες. Δεν προτάσσεις «προχωρηµένα» ιδεολογικά µανιφέστα, αλλά ένα µίνιµουµ πολιτικό πρόγραµµα. Σε συνθήκες κρίσης δεν επιτίθεσαι, αµύνεσαι.

Εξήγηση Νο 3: Φύγε εσύ, έλα εσύ

Πολύ φοβάµαι, πάντως, ότι υπάρχει και µια τρίτη εξήγηση, σύµφυτη µε τις άλλες δύο. Πίστεψε η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ότι το παλιό εκλογικό δυναµικό του χώρου δεν την εκφράζει, ότι µπορεί να πετάει σε κάθε εκλογική διαδικασία ένα 0,5% και να το υποκαθιστά µε ένα φρέσκο 1%. Όσο η εξίσωση λειτουργεί, µπορεί η τακτική αυτή να δικαιώνεται –προσωρινά µόνο. Αλλά ως πότε; Σε συνθήκες κρίσης (να την πάλι η κρίση), λειτουργεί και αντιστρόφως…
Αυτού του είδους τα µαθηµατικά, ωστόσο, υποκρύπτουν µια διπλή υποτίµηση. Υποτιµούν την ποιότητα, την αξία και την επαναστατικότητα ενός δοκιµασµένου κόσµου, εκτίµηση από αφελής έως αλαζονική. Πολύ περισσότερο, όµως, υποτιµούν την ηγεµονική διάσταση, το εύρος και τη δυναµική της νέας –υποτίθεται ακραιφνώς αριστερής– πολιτικής γραµµής. Τόσο ακραιφνούς, που δεν µπορεί να εµπνεύσει δεκάδες χιλιάδες αριστερούς πολίτες. Κι ύστερα σου λέει, εντελώς υποκριτικά, ότι «δεν περισσεύει κανείς».

Ανασύνθεση τώρα

Η τραγωδία του Συνασπισµού είναι ότι ενώ η ψυχή του ήταν και παραµένει ΚΚΕ εσωτερικού, είναι σχεδόν αδύνατον να επανασυνδεθεί µαζί της οργανικά, ενόσω µοναδική οργανωµένη έκφραση αυτής της παράδοσης θα παραµένει η λεγόµενη Ανανεωτική Πτέρυγα, για την ακρίβεια το κοµµάτι της που έχει αποµείνει µετά από τις απανωτές µεταγγίσεις στελεχών της προς το ΠΑΣΟΚ. Δεν έχει ούτε το εύρος, ούτε το κύρος ούτε την ιστορικότητα να συµβάλει καταλυτικά. Κι όλ’ αυτά, σε ένα εσωκοµµατικό τοπίο όπου η παγίωση και η αναπαραγωγή των τάσεων και της γραφειοκρατίας υπονοµεύει το διάλογο, την ελεύθερη αναζήτηση και τη σύνθεση απόψεων.

Όσοι νοιάζονται για τον Συνασπισµό ας πιάσουν το νήµα από την αρχή, όπως το είπε κάποια στιγµή ο Αλαβάνος αλλά για άγνωστους λόγους άλλαξε ρότα.
Κι όσοι νοιάζονται για τον ΣΥΡΙΖΑ, ας αρχίσουν να ψάχνονται αν έχει νόηµα αυτός ο δυϊσµός, ή µήπως θα ’πρεπε ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ να προχωρήσουν στην άµεση συγχώνευσή τους, ανεξάρτητα από τους τρέχοντες τακτικισµούς, ενσωµατώνοντας στις γραµµές του χιλιάδες ανένταχτους αριστερούς που «περισσεύουν» σήµερα από όλες τις συνιστώσες. Μέσα σε µια τέτοια κοσµογονία, υπάρχει το ενδεχόµενο να ανασυντεθούν -αν όχι και να διαλυθούν- οι τάσεις.
Η κοινωνία δεν περιµένει, ούτε τα ανοιχτά µέτωπα, ούτε η επέλαση του ρατσισµού, ούτε η οικονοµική κρίση. Και, βέβαια, ούτε οι εκλογές.

SMS

Την ώρα που έγραφα αυτές τις γραµµές, µε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι τα διλήµµατα Αλαβάνος ή Τσίπρας και ΣΥΝ ή ΣΥΡΙΖΑ είναι πλαστά και απολιτικά, πήρα ένα SMS µε θέµα: «Να µην παραιτηθεί ο Αλαβάνος».

Ζηλεύω αυτούς που µπορούν να κλείσουν όλη τη σύνθετη διαδικασία που απαιτείται σε ένα SMS των 5 λέξεων. Κάποιος άλλος θα έγραφε «Να µην τσαλακωθεί ο Τσίπρας» και κάποιος τρίτος «Σας τα ’χαµε πει – Καλά να πάθετε». Επειδή θα ήταν αναχρονιστικό να γράψω «Ζήτω το ΚΚΕ εσωτερικού!», σας στέλνω το δικό µου SMS στην οικονοµική συσκευασία των 1.297 λέξεων.

Πηγή: Περιοδικό ΓΑΛΕΡΑ τεύχος Ιουλίου 2009

Κοινωνικός ριζοσπαστισμός υπάρχει, αναζητάται και ο πολιτικός

2009-07-09T18:40:00.003+03:00

Συνέντευξη με τον καθηγητή Κώστα Βεργόπουλο, η Εποχή, 05/07/09

Την συνέντευξη πήρε
ο Παύλος Δ. Κλαυδιανός

* Μετά τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών οι συζητήσεις είναι πολλές και θερμές. Υπάρχει, λοιπόν, επαρκής κοινωνικός χώρος για μια ριζοσπαστική πολιτική Αριστερά;

- O κοινωνικός ριζοσπαστισμός στην εποχή μας είναι βέβαιος, ο πολιτικός ριζοσπαστισμός βρίσκεται υπό αναζήτηση. Ο κοινωνικός ριζοσπαστισμός τοποθετεί ήδη την Ελλάδα στην πρωτοπορία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Αυτό αποδείχθηκε με τις μαθητικές κινητοποιήσεις του Δεκέμβρη, που έλαβαν χαρακτήρα με ευρωπαϊκή και παγκόσμια εμβέλεια. Αυτό ισχύει βεβαίως ανεξάρτητα από την αδυναμία να μετατραπούν οι κινητοποιήσεις σε γεγονός με πολιτική σημασία. Το αυτό ισχύει με όλα τα θέματα στα οποία εκδηλώνονται μεγάλες κινητοποιήσεις. Πριν απ’ το Δεκέμβρη είχαμε τα Πανεπιστημιακά, ένα τεράστιο κίνημα, πρωτοποριακό. Και πάλι ενώ εντυπωσίασε τον κόσμο, δεν έφθασε να μετατραπεί σε πολιτικό γεγονός. Απο μεγάλο μέρος της κοινωνίας κατανοήθηκε τελικά ως ένα κίνημα συντεχνιακό, οι Πανεπιστημιακοί για τα ιδιαίτερα κατηγοριακά πανεπιστημιακά συμφέροντά τους. Προφανώς, η πολιτική διαχείριση υστερεί της κοινωνικής διαθεσιμότητας αυτήν την στιγμή.

* Πρόκειται για δύο τομείς, σοβαρούς, αυτοί που αναφέρει αλλά που, όμως, δεν καλύπτουν ολόκληρη την κοινωνία.

- Η παιδεία αφορά ολόκληρη την κοινωνία. Από εκεί και πέρα, υπάρχει ένας μεγάλος δείκτης ανεργίας, αποκλεισμού και περιθωριοποίησης των νέων. Στη χώρα μας, έχουμε τους υψηλότερους δείκτες ανεργίας, κοινωνικών αποκλεισμών και περιθωριοποίησης στην Ευρώπη. Οι στατιστικές είναι, ξέρετε, απατηλές και υποεκτιμούν τις διαστάσεις αυτών των φαινομένων. Η πραγματική ανεργία των νέων μπορεί να φθάνει και το 40%, ίσως και το 45% των αντίστοιχων ηλικιών. Είναι κάτι το καταλυτικό. Έτσι τροφοδοτούνται και διάφορες γεωγραφικές συσσωματώσεις. Τα Εξάρχεια, π.χ. είναι μοναδική συνοικία στην Ευρώπη. Αλλά και στις ελληνικές επαρχίες υπάρχει παρόμοιος με τα Εξάρχεια κόσμος. Είναι χαρακτηριστικό η απήχηση που είχε ο Δεκέμβρης σε όλες τις επαρχιακές πόλεις της χώρας, και όχι μόνο στις πρωτεύουσες Νομών. Η κοινωνική διαθεσιμότητα και ο νεανικός ριζοσπαστισμός καταγράφηκαν στο σύνολο της επικράτειας.

* Αυθόρμητα δε, όπως αποδείχτηκε.

- Ναι, από τα κάτω, αυθόρμητα και ακαθοδήγητα. Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε υποχρέωση να συμπαρασταθεί, συμμετείχε ενεργά, αλλά δεν μπόρεσε να το μετατρέψει σε ένα κίνημα με συγκεκριμένους πολιτικούς στόχους. Διαπιστώθηκε μια σοβαρή και κρίσιμη αδυναμία.

* Σύμφωνοι. Ήταν όμως αυτό εφικτό; Υπήρχε η οργάνωση και η πολιτική παιδεία;

- Μπορεί να υπάρχει πρόβλημα οργανωτικό. Όμως, πάνω από όλα, το κυριότερο πρόβλημα είναι το ιδεολογικό και πολιτικό. Αυτό βέβαια, δεν ωριμάζει απο μόνο του, εκτός κοινωνικών διαδικασιών, ώστε να τεθεί έπειτα σε εφαρμογή. Ωριμάζει μόνον μέσα απο τους κοινωνικούς αγώνες.

* Δεν θεωρείς, λοιπόν, ότι είναι η ανεπαρκής ριζοσπαστικότητα της κοινωνικής βάσης που επηρέασε τα ισχνά εκλογικά αποτελέσματα του ΣΥΡΙΖΑ.

- Όχι, το αντίθετο ισχύει. Ο πολιτικός αστερισμός του συνόλου της Αριστεράς διέπεται από την διάχυτη ιδεολογία του μεταμοντερνισμού, που βεβαίως δεν αντιστοιχεί διόλου στην πραγματικότητα, αλλά αποκλειστικά και μόνον στην ιδεολογική παθογένεια, στην ιδεολογική εξέλιξη και μετεξέλιξη της Αριστεράς, ιδίως μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού. Με την υποβόσκουσα μεταμοντερνιστική ιδεολογία της απογοητευμένης και απελπισμένης Αριστεράς, προεξοφλείται ατεκμηρίωτα το τέλος των μεγάλων σχημάτων, των ιδεολογιών και της πολιτικής όσον αφορά το σύνολο της κοινωνίας. Διαβάλλεται έτσι ακόμη και η έννοια της κοινωνίας, ενώ εγκωμιάζεται ως δήθεν ρεαλισμός η κατηγοριακή προσέγγιση των πληθυσμών και των αντίστοιχων κινημάτων. Η ίδια η έννοια του πολιτικού, ως εννοιολογική κατηγορία, κηρύσσεται ξεπερασμένη, αρχαϊκή και η Αριστερά αποστασιοποιείται από κάθε προσπάθεια συνολικής προσέγγισης και κατανόησης, λόγω ιδεολογικής μόδας.

* Ο ΣΥΡΙΖΑ, όμως, κατηγορήθηκε για το αντίθετο. Ότι ο λόγος μας ήταν κλασικός αριστερός.

- Δεν είναι αλήθεια. Ειπώθηκαν πολλά, ειπώθηκαν τα πάντα. Τι έχει, όμως, ένα νόημα απ’ αυτά που ειπώθηκαν εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ; Ότι υποστήριξε άκριτα το μαθητικό κίνημα, χωρίς να του προσδίδει πολιτική διάσταση. Αυτό έχει νόημα και είναι οπωσδήποτε βάσιμο. Οι μαθητικές κινητοποιήσεις κατανοήθηκαν στην Ελλάδα, σε αντίθεση με τον υπόλοιπο κόσμο, ως κίνημα ορισμένων κατηγοριών του πληθυσμού και όχι ως κίνημα με ευρύτερη πολιτική σημασία. Δεν συνδέθηκε αρκετά με τις προσδοκίες του κοινωνικού συνόλου για συνολική πολιτική αλλαγή. Υπάρχουν κοινωνικές συνιστώσες που πρέπει να συναντηθούν και να συγχωνευθούν, όπως και πολιτικές συνιστώσες που θα πρέπει να ενοποιηθούν. Ενόσω παραμένει το έλλειμμα πολιτικού στίγματος, απουσιάζει η κινητήρια δύναμη της ενοποιητικής διαδικασίας, με αποτέλεσμα ότι οι συνιστώσες δεν συνενώνονται, οι κοινωνικές συνιστώσες παραμένουν διακριτές και οπωσδήποτε μειονοτικές μέσα στην κοινωνία, ενώ παράλληλα οι πολιτικές συνιστώσες συρρικνώνονται σε γραφειοκρατικά μορφώματα, που μπορούν να φθάνουν μέχρι την οργανωτική καρτελοποίηση, δηλαδή το γραφειοκρατικό μοίρασμα της υποτιθέμενης ηγεσίας.

* Ο ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο, ήταν μέσα σε όλους τους αγώνες αυτής της περιόδου.

- Ναι, αλλά αυτό δεν αρκεί. Θα έπρεπε να στρέφεται προς ολόκληρη την κοινωνία προβάλλοντας πολιτικούς στόχους για όλους. Σημειώθηκε ότι η δημοσκοπική πτώση του ΣΥΡΙΖΑ είχε ήδη αρχίσει πριν από το Δεκέμβρη. Τούτο αποδίδεται στο έλλειμμα σαφούς πολιτικού στίγματος, έτσι το τουλάχιστον εισέπραττε η κοινή γνώμη. Επίσης, απουσίαζε εξ ίσου κάποια πολιτική συμμαχιών. Όταν φτάνεις το 18%, δεν μπορείς να σκέφτεσαι αλαζονικά ότι θα αλλάξεις τον κόσμο με αυτό. Μπορείς, όμως να θέτεις τους όρους σου σε μια διαδικασία αλλαγής στην οποία θα μπορούσε να συμμετάσχει οποίος άλλος αποδεχόταν αυτούς τους όρους.

* Μπορείς, όμως, όχι αλαζονικά αλλά για λόγους πρόνοιας, να πεις ότι γνωρίζοντας τους υπαρκτούς όρους του παιχνιδιού – πολιτικούς συσχετισμούς και κοινωνική διαθεσιμότητα – δεν θεωρώ ότι υπάρχουν δυνατότητες διεξόδου, και με εμένα μέσα, αυτή την ώρα.

- Σύμφωνοι, αλλά μπορώ να βάλω ορισμένους ελάχιστους όρους. Αυτό θέτει επί τέλους επιτακτικά ένα ζήτημα πολιτικής. Η Δεξιά στην Ευρώπη, σε παρόμοιο πλαίσιο, ενισχύει σήμερα την θέση της. Γιατί; Η Αριστερά στην Ευρώπη εξαντλείται στα κινήματα και χάνει την κοινωνία ως σύνολο. Η Αριστερά απευθύνεται στις ποικίλες μειονότητες και μάλιστα με μειονοτικό λόγο, ενώ περιέργως η Δεξιά, επωφελείται του κενού, και καταθέτει για πρώτη φορά, στη διάρκεια της τρέχουσας κρίσης, πλειοψηφικό πολιτικό λόγο. Στην πολιτική, το κενό καλύπτεται χωρίς χρονοτριβή από τον αντίπαλο.

* Τα κινήματα δεν είναι κοινωνία;

- Είναι συνιστώσες της κοινωνίας. Κοινωνία είναι το σύνολο. Και σε αυτό αντιστοιχεί η πολιτική έννοια της Δημοκρατίας για όλους (Republique), με την οικουμενική πολιτική για όλους. Παραδόξως, η Δεξιά σήμερα είναι περισσότερο πολιτικοποιημένη από την Αριστερά, η οποία, εξαντλούμενη στην στήριξη των επιμέρους κινημάτων, κινδυνεύει να χάσει το πολιτικό πρόσωπό της. Παρούσα και υπερπαρούσα σε ειδικά, τοπικά και περιφερειακά θέματα, χάνει το πρόσωπό της έναντι του συνόλου, το οποίο υποβαθμίζει ως εννοιολογικά ξεπερασμένο. Μπορεί αυτό το ρεύμα σκέψης να μην διατρέχει το χώρο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά διαθέτει οπωσδήποτε αριστερούς τίτλους και περγαμηνές, υπάρχει διάχυτο γενικότερα και σαφώς επηρεάζει σε κρίσιμο βαθμό τις πολιτικές δυνατότητες της Αριστεράς τον τρόπο με τον οποίο η Αριστερά προσεγγίζει σήμερα το ζήτημα της πολιτικής.

* Εδώ, ασφαλώς, παίζουν το ρόλο τους και τα Μ.Μ.Ε.

- Ασφαλώς. Τα ΜΜΕ και οι λεγόμενες δημοσκοπήσεις. Στο μεταμοντερνισμό, βασικό αξίωμα είναι ότι η πραγματικότητα είναι διαπλάσιμη, ανεξαρτήτως κοινωνικής και ιστορικής βαρύτητος. Ότι δεν υπάρχουν βαρύτητες, αλλά μόνον αφηγήσεις, που επιλέγει κανείς κατ’ ελεύθερη επιλογή. Όμως, βαρύτητες υπάρχουν και μας καθορίζουν, ακόμη και αν εμείς το αγνοούμε.

* Ποια είναι η νέα υλική πραγματικότητα στην οποία βασίζεται ο μεταμοντερνισμός στην πολιτική;

- Ο μεταμοντερνισμός κατά την τελευταία 20ετία συγκρίνεται πολιτικά με τον στρουκτουραλισμό στις αρχές της δεκαετίας του ‘60. Αμφότεροι φιλοδοξούν να καλύψουν ιδεολογικά ένα κύμα σχετικής αμπώτιδος των κοινωνικών αγώνων. Το 1960 προβλήθηκε ιδιαίτερα η ικανότητα αναπαραγωγής του καπιταλιστικού συστήματος και η ικανότητα αφομοίωσης όλων των αμφισβητησιακών κινημάτων. Με τον μεταμοντερνισμό, προβάλλεται η πολυδιάσπαση των εργασιακών συνθηκών, λόγω της πληροφορικής επανάστασης και της παγκοσμιοποίησης. Προεξοφλείται η πολυδιάσπαση των κοινωνικών τάξεων και η κατάρρευση της βασικής σκηνής της ιστορίας που για την Αριστερά ήταν πάντοτε η έννοια της κοινωνίας και συνεπώς της πολιτικής. Όμως, ακόμη και αν γίνει δεκτή η διάσπαση της εργασίας και των τάξεων, η πολιτική δεν καταργείται, αλλά επιβάλλεται ακόμη περισσότερο, στο μέτρο που με την πολιτική ενοποιούνται και ενοηματώνονται οι πολυδιασπασμένες κοινωνικές καταστάσεις. Καθετί το κοινωνικό είτε θα εκπέσει σε συντεχνιακό, εάν αφεθεί εκτός πολιτικής, είτε θα αναβαθμισθεί με την πολιτική και θα γίνει πρόβλημα όλων. Η πολιτική δεν είναι απλώς μια παθητική αντανάκλαση των κοινωνικών συνθηκών, αλλά διατηρεί αυτοτέλεια και είναι το επίπεδο που συναντιούνται όλες οι κατ’ ιδίαν κοινωνικές καταστάσεις. Οποίος επισημαίνει την κοινωνική εκμετάλλευση και αδικία, είναι υποχρεωμένος να προσβλέπει στην πολιτική, ώστε με το σύνολο της κοινωνίας, να προκύπτει δυνατότητα διορθωτικών κινήσεων και ανατροπών.

* Το αποτέλεσμα για το ΣΥΡΙΖΑ, πώς το χαρακτηρίζεις;

- Ήταν αποτέλεσμα καθόλου ικανοποιητικό, αλλά όχι βέβαια και καταστροφικό. Ήταν απογοητευτικό σε σχέση με τις ελπίδες που είχαμε, τις προσδοκίες που είχαν αναπτυχθεί. Αυτό, όμως, δεν είναι επαρκής λόγος που να εξηγεί την θλιβερή διαχείριση του αποτελέσματος που ακολούθησε.

* Γιατί θεωρείς ότι υπάρχει επαρκές έδαφος για να αναστραφεί το κλίμα;

- Η κοινωνία υπάρχει, με τα προβλήματά της, ακόμη και αν δεν βρίσκει αντίστοιχη πολιτική έκφραση. Όταν υπάρχει πολιτικό έλλειμμα, δεν καταργείται η κοινωνική δυναμική, αλλ’ αυτή λαμβάνει εκρηκτικότερες και εκτός έλεγχου μορφές και διαστάσεις. Θα ήταν γενικότερα θετικό, να υπάρξει πολιτική διατύπωση των κοινωνικών προβλημάτων, όχι μόνο για τις σχετικές κάθε φορά μειονότητες, αλλά ταυτόχρονα για την πλειοψηφία. Ενόσω δεν διαφαίνεται πολιτική διέξοδος στον ορίζοντα, τότε η επαπειλούμενη έκρηξη κινδυνεύει να αποβεί μεγαλύτερη. Οι κοινωνικές δυνάμεις υπάρχουν και ενισχύονται. Η κοινωνία γεννάει αυτές τις δυνάμεις και τον ριζοσπαστισμό τους, ανεξάρτητα απο το εάν βρίσκουν η όχι πολιτική έκφραση.

* Να δούμε τι γίνεται και στην Ευρώπη.

- Σίγουρα πρέπει να παρακολουθούμε τις εξελίξεις εκεί. Για παράδειγμα το Μπλόκο στην Πορτογαλία, που επέτυχε πολύ καλύτερα αποτελέσματα από εμάς. Και εκεί είχαν προβλήματα με τις συνιστώσες τους, πολιτικές και κοινωνικές. Όπως επίσης η Die Linke στη Γερμανία. Να ανταλλάξουμε εμπειρίες.

* Είναι δύσκολη η στιγμή για το ΣΥΡΙΖΑ, τώρα που συζητάμε. Τι θα πρότεινες εσύ, ως ένας ανένταχτος, αριστερός διανοούμενος;

- Έχω να πω ότι γίνεται μεγάλη ζημιά. Συναντώ ανθρώπους που είναι απογοητευμένοι, διότι αισθάνονται το ότι αυτό που συμβαίνει είναι ο ανταγωνισμός, το λιγότερο για καρέκλες. Κι αυτό είναι αρνητικό. Η καχυποψία άρχισε από τη διαμάχη για το ευρωψηφοδέλτιο. Να σημειωθεί ακόμη ότι και η πρωτοβουλία για συγκρότηση πόλου και σε συνεργασία με το ΚΚΕ ήταν έξω από την πολιτική κουλτούρα που είχε καλλιεργηθεί και που δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί με τίποτα. Απομάκρυνε πολλούς ανθρώπους που μας είχαν πλησιάσει πολύ.

* Τι σκέφτεσαι γύρω από τα λειτουργικά ζητήματα του ΣΥΡΙΖΑ που συζητιούνται έντονα αυτές τις μέρες;

- Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να απευθύνεται προς ολόκληρη την κοινωνία και όχι μόνον στους οπαδούς του, ούτε βέβαια ακόμη λιγότερο να περιορίζεται σε συναντήσεις μεταξύ των ηγετικών στελεχών των οργανώσεων που τον απαρτίζουν. Όταν οι ανένταχτοι εντάσσονται είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα με τους ήδη ενταγμένους σε συνιστώσες οργανώσεις. Όμως το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η παρουσία και η οργανική ανάπτυξη του ΣΥΡΙΖΑ μέσα στην κοινωνία και όχι τα γραφειοκρατικά προνομία και ποσοστά που η κάθε συνιστώσα είναι σε θέση ν’ αποσπά και να κατοχυρώνει έναντι των υπολοίπων. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πρώτα από όλα η ίδια η κοινωνία.

Αποχαιρέτα την Αριστερά που ήξερες

2009-06-26T09:42:00.003+03:00

Μερικά αγωνιώδη ερωτήματα:

1. Προς Συνασπισμό

Εαν θέλετε τόσο πολύ να σας ξαναεμπιστευθεί ο κόσμος γιατί δεν καταργείτε τις τάσεις;

Ούτως ή άλλως κανείς δεν διαγράφεται στον Συν για τις απόψεις του. Τι φοβόσαστε;

Όλοι γνωρίζουν πια ότι η μόνη είδηση από την πλευρά αυτή που θα φέρει πραγματική κι όχι επίπλαστη συννενόηση και θα έδινε το προφίλ του αληθινά ενιαίου κόμματος θα ήταν ακριβώς αυτή! Ειδάλως όλοι γνωρίζουν ότι οι μηχανισμοί θα συνεχίσουν να είναι πάνω από το κόμμα και οι φοβίες, οι περιχαρακώσεις και οι εσωτερικοί εχθροί θα βυθίσουν σύντομα το πλοίο αύτανδρο..

2.Προς ΣΥΡΙΖΑ

Γιατί φοβόσαστε την έννοια του μέλους; Ακόμα και οι σύλλογοι και οι δημοτικές ή επαγγελματικές παρατάξεις έχουν μέλη - ο ΣΥΡΙΖΑ σας πείραξε; Φοβόσαστε τους ανένταχτους μην αλλοιώσουν τους μεταξύ σας συσχετισμούς; Τότε φοβόσαστε το λαό της αριστεράς που οι ίδιοι επικαλείστε!

3.Προς Ανανεωτική Πτέρυγα

Γιατί δεν μπορεί κάποιος να έχει, αν θέλει, δύο ή και περισσότερες κάρτες μέλους; Αυτό άραγε δεν συμβαίνει ήδη; Αυτό είναι το πρόβλημα ή η συμμετοχή και η δημοκρατία, η δυνατότητα να έχεις λόγο σε ότι συμβαίνει κι όχι να τα μαθαίνεις από ανακοινώσεις των αυτοανακηρυγμένων ηγετόρων και ηγετίσκων;

Περιμένουμε κάποια "συγκλονιστική" απάντηση που θα πείσει ότι κάτι κινείται επιτέλους στην αριστερή έρημο.. Αλλιώς "αποχαιρέτα την Αριστερά που ήξερες".